Tramp: İranla bu həftə yeni danışıqlar keçirilə bilər

ABŞ prezidenti Donald Tramp bildirib ki, noyabrda Konqresə aralıq seçkilərindən sonra İranla sülh sazişinin bağlanacağını gözləyir.

Tramp sentyabrın 22-də BMT Baş Assambleyasında çıxış edib. O, razılıq əldə olunmasa, İslam Respublikasını "məhv edə" biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Bununla belə, o, razılaşmanın əldə olunacağına inandığını deyib.

"Mühüm qərar verməliyəm. İranla ona özünü bərpa etməyə, əvvəlkindən qat-qat qüdrətli ölkə qurmağa imkan verəcək saziş bağlanacaqmı? Yoxsa İslam Respublikasını sürətlə məhv edim ki, ona bir daha insanları öldürmək, ölkələri dağıtmaq imkanı verilməsin? Onları sağ qalmaq şansı, gələcək nəsillərə ümid yeri qoymadan cəhənnəməmi göndərim?", – Tramp bildirib.

"Amma inanıram ki, seçkidən dərhal sonra saziş bağlayacağıq", – o əlavə edib.

Tramp dəfələrlə İranı genişmiqyaslı hücumlarla hədələyib, sonra isə Vaşinqtonla Tehran arasında razılaşmanın yaxın olduğunu deyərək bu hücumlardan vaz keçib. İndiyədək davamlı sülh sazişi əldə olunmayıb, tərəflər qarşılıqlı zərbələri bərpa ediblər.

İyunda tərəflərə geniş sülh sazişini müzakirə etmək üçün 60 gün verilməsini nəzərdə tutan anlaşma memorandumu imzalanmışdı. Razılaşma tezliklə pozuldu və Hörmüz boğazı ətrafında hərbi əməliyyatlar yenidən başladı.

Azərbaycanın İrandakı səfirliyi hazırda orada olan vətəndaşlarına müraciət edib. Buna səbəb iki ölkə arasındakı bütün sərnişin təyyarə reyslərinin ləğv olunmasıdır.

Səfirlik bilet alıb təyyarə ilə Azərbaycana qayıda bilməyən vətəndaşlara çağırış edib. Bildirilib ki, həmin şəxslər səfirliyə və ya Təbrizdəki Baş Konsulluğa müraciət etsinlər. Diplomatlar vətəndaşların İrandan Azərbaycana quru sərhəd qapıları vasitəsilə qayıtmasına köməklik göstərəcəklər.

İran aviaşirkətlərindən bilet alanlara isə məsləhət görülür ki, pullarını geri almaq üçün elə həmin şirkətlərin bilet satışı ofislərinə yaxınlaşsınlar.

Azərbaycan Respublikasının İran İslam Respublikasındakı səfirliyinin qaynar xətləri:

+989018845531

+989055230107

+982122596303

Azərbaycan Respublikasının Təbriz şəhərindəki Baş Konsulluğunun qaynar xətləri:

+989144721410

+984133334802

Birləşmiş Ştatların İrana qarşı tətbiq etdiyi yeni sanksiyalar səbəbindən bu ölkə aviaşirkətlərinin Azərbaycana reysləri sentyabrın 22-dən etibarən dayandırılıb.

İran sentyabrın 23-də bəzi beynəlxalq uçuşları ləğv edib. Bundan əvvəl ABŞ Tehrana qarşı iqtisadi təzyiqi artırmaq məqsədilə İranın aviasiya sektoruna sanksiyaları sərtləşdirmişdi.

Tehrandakı turizm agentliklərindən biri AFP-yə bildirib ki, İrandan Bağdada, Məsqətə, Qətərə, Gürcüstana və Azərbaycana uçuşlar dayandırılıb. Çin və Türkiyə kimi istiqamətlərə reyslərin bəziləri təxirə salınsa da, əsasən davam edib.

ABŞ-nin maliyyə naziri Skot Bessent sentyabrın 21-də İran hava yollarının fəaliyyətini dayandıracaqlarını bildirib. O, bu sektorda İrana xidmət göstərən ölkələri və şirkətləri cərimələrlə hədələyib.

Yeni sanksiyaların tam təsiri hələ aydın deyil. İranın ən böyük aviaşirkətlərindən olan "Mahan Air" sanksiyalar qüvvəyə mindikdən sonra da Quançjouya uçuş həyata keçirib. Rəsmi Pekin sanksiyalara qarşı çıxdığını bildirib.

İraq bu məhdudiyyətləri tətbiq edib-etməyəcəyini rəsmən açıqlamayıb. Ancaq rəsmilər AFP-yə Bağdadın sanksiyalara əməl edəcəyini deyiblər. Hazırda İran rəsmiləri Bağdad reyslərinin şiə zəvvarlar üçün əsas istiqamətlərdən olan Nəcəf şəhərinə yönləndirilməsi barədə danışıqlar aparırlar.

Bu arada, İran prezidenti Məsud Pezeşkian sentyabrın 22-də BMT Baş Assambleyasına qatılmaq üçün Nyu-Yorka "Ashianeh" adlı az tanınan İran şirkətinə məxsus təyyarə ilə uçub. Görünür, bu şirkət ABŞ və ya Avropa İttifaqının sanksiyaları altında deyil.

ABŞ prezidenti Donald Tramp BMT-də Amerika və İran nümayəndələrinin "çox yaxşı" və "səmərəli" danışıqlar apardığını deyəndən sonra, sentyabrın 23-də neft ucuzlaşaraq bareli 100 dollardan aşağı düşüb. Bu açıqlama Yaxın Şərqdə yeddi aydır gedən münaqişənin səngiyə biləcəyinə ümidləri artırıb.

Asiya bazarlarında günortadan sonrakı ticarətdə "Brent" markalı neftin bir bareli 98.41 dollara, ABŞ-nin "West Texas Intermediate" (WTI) markalı nefti isə 89.23 dollara enib.

Bundan bir neçə saat əvvəl isə o, BMT-dəki çıxışında Tehranla razılığa gəlmək, yoxsa "İslam Respublikasını tez bir zamanda məhv etmək" barədə "böyük qərar" qarşısında qaldığını demişdi.

İranla münaqişə regiondan enerji ixracını pozub: İran Hörmüz boğazını bağlı saxlayır, Yəməndəki döyüşlər isə Qırmızı dəniz vasitəsilə ixracı məhdudlaşdırır.

Səudiyyə Ərəbistanının "Şərq-Qərb" neft kəmərinin yenidən işə düşməsi barədə xəbərlər də qiymətlərin enməsinə təsir göstərib. Həmin xətt vasitəsilə ixracın bu həftənin sonlarında yenidən başlaması gözlənilir.