Tramp indi də İrana qarşı iqtisadi təzyiqdən danışır
ABŞ prezidenti Donald Trampın yaxın vaxtlarda İrana qarşı hərbi əməliyyat başlatmaq hədələrindən daşındığı görünür. O bildirib ki, Tehranı sülh razılaşmasına məcbur etmək üçün iqtisadi təzyiq göstərəcək. Bu arada tərəflər arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı fikir ayrılıqları qalmaqdadır.
"İşləri sakitcə görürük", – Tramp avqustun 9-da "Axios"a qısa telefon müsahibəsində deyib.
"Onlarla qismən danışıqlar aparırıq. İrandakı nəhəng inflyasiyanı, onların pulunun olmamasını izləyirik", – Tramp deyib. "Axios" yazır ki, Tramp müsahibədə hərbi təhdid səsləndirməyib.
Prezident bildirib ki, İran iqtisadi baxımdan "çox pis vəziyyətdədir", hətta əsgərlərinə maaş verməyə pulu yoxdur. Onun dediyinə görə, ABŞ-nin dəniz blokadası İran hökumətinin üzləşdiyi iqtisadi böhranı daha da dərinləşdirib.
Fevralın sonunda ABŞ və İsrailin İranla müharibəsi başlayandan Tramp həm irimiqyaslı hərbi zərbələrlə hədələyib, həm də uzunmüddətli sülh razılaşmasının mümkünlüyündən danışıb. O, dəfələrlə daimi sülh sazişinin yaxın olduğunu deyib. Tehran isə irəliləyişin olduğunu təkzib edib, sonradan tərəflər qarşılıqlı zərbələr endiriblər.
Avqustun 9-da İranın elit hərbi qüvvəsi bildirib ki, ABŞ Tehranın bütün tələblərini qəbul etməyənədək Hörmüz boğazı açılmayacaq. Bu arada, ABŞ rəsmiləri boğazın açılmasına imkan verəcək razılaşmanın yaxın olduğuna deyirdilər.
İran müharibənin əvvəlindən Hörmüz boğazını bağlayıb. Tehran bu strateji su yolunun bağlı saxlanmasından Vaşinqtonla danışıqlarda əsas təzyiq vasitələrindən biri kimi yararlanır.
Tramp əvvəlcə müharibənin əsas məqsədinin İranın nüvə təhdidini aradan qaldırmaq olduğunu deyirdi. Son həftələr diqqətini Hörmüz boğazından gəmilərin sərbəst keçidinin təmin edilməsinə yönəldib. Müharibədən əvvəl dünya üzrə neft və təbii qaz tədarükünün 20 faizi bu mühüm boğazdan keçirdi.
Hörmüz böhranı böyüyür: Oman körfəzində konteyner gəmisinə hücum edilib
Oman körfəzində konteyner gəmisi və hərbi qüvvələrin iştirakı ilə insident baş verib. Bu haqda Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları Mərkəzi (UKMTO) məlumat yayıb.
UKMTO insidentin detallarını açıqlamayıb, gəmilərə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı ən son məlumatları nəzərə almağı tövsiyə edib.
"Reuters" dəniz təhlükəsizliyi mənbələrinə istinadla xəbər verib ki, Panama bayrağı altında üzən "Vela Nova" konteyner gəmisi Pakistan sahilləri yaxınlığında raketlə vurulub.
Hörmüz boğazı Oman körfəzi ilə Fars körfəzini birləşdirən su yoludur. ABŞ və İran arasında davam edən gərginlik regionda dəniz nəqliyyatını iflic vəziyyətinə salıb.
İran bu su yolunu bağlayıb, Vaşinqtonla danışıqlarda əsas təzyiq vasitələrindən biri kimi istifadə edir. ABŞ isə Hörmüz boğazında və ətrafındakı İran limanlarına gedən gəmiləri blokadaya alıb.
Fevralın 28-də ABŞ və İsrail İrana zərbələrə başlayanda Tramp müharibənin əsas məqsədinin Tehranın nüvə təhdidini aradan qaldırmaq olduğunu deyirdi. Son həftələr isə diqqəti Hörmüz boğazında gəmilərin sərbəst hərəkətinin təmin edilməsinə yönəldib.
Qırmızı dənizdə gəmi vurulub, 4 nəfər ölüb
Avqustun 11-də Bab- əl-Məndəb boğazında Misirə məxsus yük gəmisinə hücumda 4 heyət üzvü həlak olub. Yəmənin Nəqliyyat Nazirliyi hücumu husilərin etdiyini bildirir.
Bu iddia təsdiqlənsə, fevralda İran müharibəsi başlayandan husilərin gəmilərə hücumlarından ilk ölüm halı olacaq.
“Tihamah” gəmisində üç Pakistan vətəndaşı və bir İndoneziya vətəndaşı həlak olub, heyət gəmiyə nəzarəti itirib, Yəmən rəsmiləri və hərbi mənbələr belə deyir. Xilasetmə əməliyyatı zamanı Yəmən sahil mühafizəsinin üç əməkdaşı dron hücumundan yaralanıb.
İranın dəstəklədiyi husilər hücuma görə məsuliyyəti götürməyiblər. Onlar iyulda Səudiyyə Ərəbistanına dəniz blokadası elan ediblər.
Panama bayrağı altında üzən “Vela Nova” konteyner gəmisi isə Oman körfəzinə doğru hərəkət edərkən Pakistan sahilləri yaxınlığında raketlə vurulub.
“Wall Street Journal” yazıb ki, gəmi Vaşinqtonun İranla əlaqəli gəmilərə blokadasından yayınmaq istəyib, ABŞ helikopteri onun sükanına “Hellfire” raketi atıb. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) məsələni, hələlik, şərh etməyib.
Münaqişə başlayandan regionun əsas su yollarında gəmi nəqliyyatı kəskin azalıb. Ötən həftə Bab əl-Məndəb boğazından gündə orta hesabla 32 gəmi keçib. Hörmüz boğazından nəqliyyat isə müharibədən əvvəlki səviyyədən xeyli aşağıdır.
Tramp: ABŞ İran iqtisadiyyatının daha da pisləşməsini gözləyə bilər
ABŞ prezidenti Donald Tramp deyib ki, onun İranla müharibədəki variantlarından biri Tehranın iqtisadi vəziyyətinin daha da pisləşməsinə imkan verməkdir. Digər variant isə "onlara gerçəkdən çox, çox ağır zərbə endirməkdir".
Bu arada, tərəflər arasında mümkün razılaşmanın əldə olunması yönündə diplomatik səylər davam edir.
Tramp avqustun 10-da gecə "Real America's Voice News"a telefonla müsahibə verib. O, İranı "çox hiyləgər danışıqlar aparan tərəf" adlandırıb, İranla danışıqların hələ də davam etdirdiyini bildirib.
Vaşinqtonla Tehran arasında vasitəçilik edən Pakistan tərəflərin müəyyən bir razılaşmaya yaxın olduğunu bildirib. Qətər isə Hörmüz boğazının idarə olunması ilə bağlı danışıqlarda irəliləyiş olduğunu açıqlayıb.
Tramp ABŞ-nin sursat ehtiyatlarının azalması ilə bağlı narahatlıqları rədd edib, sursatların "çox sürətlə" istehsal olunduğunu deyib.
"Reuters" ötən həftə xəbər verib ki, ABŞ ordusu müharibədə yüksək dəqiqlikli uzaqmənzilli raket ehtiyatlarının böyük hissəsini tükədib.