Qətər İranın dondurulmuş 6 milyard dollarını qaytarır

ABŞ prezidenti Donald Tramp İrana planlaşdırılan hərbi zərbəni təxirə saldığını bildirib, qərarını danışıqların davam etməsi ilə izah edib. Bu açıqlamadan əvvəl Tehran Pakistan vasitəsilə yeni sülh təklifi göndərib.

Tramp mayın 18-də “Truth Social” platformasında yazıb ki, orduya “sabah İrana qarşı planlaşdırılan hücumu həyata keçirilməmək” göstərişi verib. Onu da əlavə edib ki, orduya “məqbul razılaşma əldə olunmasa, bir anın içində tammiqyaslı və böyük hücuma başlamağa hazır olmaq” tapşırılıb.

Tramp deyib ki, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin liderləri ondan hücumu dayandırmağı xahiş ediblər, çünki “razılaşma əldə olunacaq”. ABŞ prezidenti hazırda Hörmüz boğazının yenidən açılması və müharibənin iqtisadi təsirlərinin azaldılması üçün təzyiqlərlə üzləşib.

İran mövqeyinin Pakistan vasitəsilə Vaşinqtona çatdırıldığını təsdiqləyib. Lakin Pakistandan mənbə “Çox vaxtımız yoxdur” deyə xəbərdarlıq edib.

Tramp mayın 19-na planlaşdırılan hücumu təxirə saldığını açıqlayandan bir neçə saat sonra jurnalistlərə deyib ki, İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısını alacaq bir razılaşma əldə olunarsa, ABŞ bundan məmnun qalacaq.

Tramp əlavə edib ki, “razılaşmanın əldə olunması üçün yaxşı şans var”, Pakistan isə danışıqları “çətin” adlandırıb.

İranın təklifinin münaqişənin dayandırılmasını, Hörmüz boğazının yenidən açılmasını, sanksiyaların yumşaldılmasını əhatələdiyi bildirilir, Tehranının nüvə proqramı ilə bağlı mübahisələr isə sonraya saxlanılır.

İran mənbələrinin iddiasına görə, Vaşinqton dondurulmuş aktivlər və mülki nüvə fəaliyyəti məsələsində daha çevik mövqe sərgiləyib, ABŞ isə hər hansı güzəştə gedəcəyini bildirməyib.

İran Səhiyyə Nazirliyinin rəsmisi Hüseyn Kərmanpur ali lider Müctəba Xameneinin ağır yaralanması ilə bağlı xəbərləri təkzib edib. Onun sözlərinə görə, Xamenei xarici görünüşünü dəyişdirməyən yüngül xəsarətlər alıb, heç bir əzası amputasiya olunmayıb və daimi əlilliyi yoxdur.

Fevralın 28-də İsrailin Əli Xameneinin iqamətgahına zərbələri zamanı ali lider və onlarla yüksəkvəzifəli şəxs həlak olub. M.Xameneinin həmin hücumda ağır yaralandığı bildirilirdi. O, martın 8-də atasının yerinə İranın ali lideri elan edilib.

Bundan əvvəl rejim rəsmiləri və İran dövlət mediası M.Xameneini "əlil veteran" kimi təqdim edirdi.

Beynəlxalq media qurumları onun üz, qol, bədən və ayaq nahiyələrindən ciddi xəsarətlər aldığını, müalicəsinin davam etdiyini və zəif görünməmək üçün ictimaiyyət qarşısına çıxmadığını yazmışdı.

Mayın 18-də Tehranın mərkəzində yerləşən İmam Hüseyn meydanında 110 cütlük üçün kütləvi nikah mərasimi keçirilib. Tədbirdən yayılan rəsmi görüntülərdə mərasim meydanında ağır hərbi texnika və pulemyotların nümayiş etdirildiyi aydın görünür.

İran hakimiyyətinin dəstəklədiyi "Canfəda" kampaniyası çərçivəsində təşkil olunan bu tədbir ictimaiyyətin mümkün quru hücumuna hazırlığını nümayiş etdirmək məqsədilə reallaşdırılıb. Sözügedən kampaniya fonunda son günlər İranda ictimai yerlərdə mülki şəxslər üçün silahdan istifadə üzrə xüsusi təlim kurslarına da start verilib.

Kütləvi nikah mərasimi İran ilə ABŞ və İsrail arasında kövrək atəşkəsin qüvvədə olduğu gərgin bir dövrdə baş tutub.

2016-cı ildən bəri İranda həbsdə saxlanılan ABŞ rezidenti, iranlı Şahab Dəlili azadlığa buraxılıb və artıq ailəsinə qovuşub. Bu barədə girovların və haqsız yerə həbs edilən şəxslərin hüquqlarının müdafiəsi ilə məşğul olan "Hostage Aid Worldwide" qeyri-kommersiya təşkilatı məlumat yayıb.

Təşkilatın mayın 19-da "X" sosial şəbəkəsində etdiyi paylaşımda deyilir: "Evin həbsxanasından Yerevana, oradan isə Vaşinqtonadək uzanan uzun səyahətdən sonra Şahab Dəlilinin, nəhayət, İrandakı 10 illik haqsız həbsdən qurtularaq ailəsinə qovuşduğunu sevinclə elan edirik".

2023-cü ildə ABŞ və İran həbsdə olan beş amerikalının mübadiləsi üzrə razılıq əldə etsələr də, Ş.Dəlili həmin siyahıya salınmamışdı Buna səbəb ABŞ Dövlət Departamentinin onu rəsmən "İranda haqsız və ya ədalətsiz saxlanılan şəxs" statusu ilə tanımaması idi.

Ş.Dəlili 2016-cı ildə atasının dəfnində iştirak üçün Tehrana səfər edərkən həbs olunub. O, ABŞ-yə qayıtmaq məqsədilə hava limanına gedərkən İranın təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən saxlanılıb. Ailəsinin bildirdiyinə görə, keçmiş gəmi kapitanı "düşmən hökumətlə əməkdaşlıq" ittihamı ilə 10 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdi.