Rusiya və Çin Hörmüz boğazı ilə bağlı qətnaməyə veto qoyub
BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvləri- Rusiya və Çin Yaxın Şərqdəki müharibə fonunda Hörmüz boğazında ticarət gəmiçiliyinin qorunmasına yönəlmiş qətnamə layihəsinə veto qoyub. Bəhreynin təklif etdiyi layihənin lehinə 11 ölkə səs verib. Təhlükəsizlik Şurasının digər iki üzvü - Pakistan və Kolumbiya bitərəf qalıb.
Layihəyə əsasən, zərərçəkmiş dövlətlərə dənizdə təhlükəsizliyi təmin etmək üçün müdafiə tədbirlərini əlaqələndirmək, İrana isə Hörmüz boğazında ticarət gəmilərinə hücumları dayandırmaq təklif olunurdu.
Qətnamə layihəsi səsverməyə çıxarılmazdan əvvəl bir sıra dəyişikliklərə məruz qalıb. Sənədin əvvəlki versiyasında BMT Nizamnaməsinin VII fəslinə açıq istinad edilirdi. Təhlükəsizlik Şurasına sanksiyalardan tutmuş, hərbi güc tətbiqinə qədər tədbirlər görmək səlahiyyəti verirdi.
Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov ötən həftə bildirib ki, qətnamənin qəbulu İran nizamlanması üzrə danışıqların pozulmasına gətirib çıxara və ya İrana qarşı hərbi əməliyyatları legitimləşdirə bilər.
Bəhreynin xarici işlər naziri Əbdüllətif əl-Zəyyani səsvermədən əvvəl deyib ki, Təhlükəsizlik Şurasının həyati əhəmiyyətli su yolundan təzyiq vasitəsi kimi istifadəsinə reaksiya verə bilməməsinin bütün dünya üçün ciddi nəticələri olacaq.
ABŞ-İsrail hücumuna cavab olaraq İran dünya neft və qazının 20 faizinin daşındığı Hörmüz boğazını faktiki blokadaya alıb, bir neçə gəmini vurub. Blokada dünya miqyasında yanacaq qiymətlərinin kəskin artmasına səbəb olub, bəzi ölkələri, ilk növbədə Asiyanı istehlak məhdudiyyətləri qoymağa və tədarükü tənzimləməyə məcbur edib.
Tramp İranla atəşkəsə razılaşdı
ABŞ İranla iki həftəlik atəşkəsə razıdır, bu, ikitərəfli olacaq. Bu barədə prezident Donald Tramp özünün "Truth Social" hesabında yazıb.
O əlavə edib ki, bu qərara Pakistanın baş naziri Şahbaz Şərif və bu ölkənin Silahlı Qüvvələrinin baş komandanı Asim Munir ilə müzakirələrdən sonra gəlib: "Onlar məndən bu gecə İrana dağıdıcı qüvvələr göndərməkdən çəkinməyimi istədilər. İran İslam Respublikasının Hörmüz boğazının TAM, DƏRHAL və TƏHLÜKƏSİZ AÇILMASINA razılıq verməsi şərti ilə İrana qarşı bombardmanı və hücumları iki həftə müddətinə dayandırmağa razıyam".
Tramp qərarını onunla əsaslandırıb ki, ABŞ artıq bütün hərbi məqsədlərə nail olub, hətta onları aşıb: "Biz İranla uzunmüddətli SÜLH və Yaxın Şərqdə SÜLH ilə bağlı yekun razılığa gəlmək üçün çox irəliləmişik".
Onun sözlərinə görə, Vaşinqton Tehrandan 10-bəndlik təklif alıb ki, bu da "danışıqlar üçün məqbul əsas"dır. "ABŞ və İran arasında əvvəlki bəndlər üzrə, demək olar, bütün fikir ayrılıqları artıq həll edilib, iki həftəlik müddət razılaşmanın yekunlaşdırılması və bağlanmasına imkan verəcək", - Tramp əlavə edib.
İran-ABŞ danışıqlarının tarixi açıqlanıb
ABŞ və İran arasında danışıqlar aprelin 10-da İslamabadda keçiriləcək.
"Danışıqlar cümə günü, aprelin 10-da İslamabadda Amerika tərəfinə tam inamsızlıq şəraitində başlayacaq", - İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının məlumatında deyilir.
Bundan əvvəl ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla iki həftəlik atəşkəsə razı olduğunu açıqlayıb. İran tərəfi də razılığını bildirib.
Pakistan ABŞ və İran arasında vasitəçilik edir. Pakistanın baş naziri Şahbaz Şərif "diplomatiyaya öz yolu ilə getmək imkanı vermək üçün" Trampı İrana ultimatumun müddətini iki həftə uzatmağa çağırıb. Həmçinin İran hakimiyyətindən "xoşməramlılıq jesti olaraq" Hörmüz boğazını eyni müddətə açmağa səsləyib.
Senator Qrem İranın 10-bənlik planının Konqresin müzakirəsinə çıxarılmasını istəyir
ABŞ senatoru Lindsi Qrem deyir ki, İranın ABŞ ilə müharibəni bitirmək üçün təqdim etdiyi 10-bəndlik planın Konqresdə müzakirə olunmasını gözləyir. Qrem Cənubi Karolinadan respublikaçı senatordur, Donald Trampın prezidentliyi dövründə İrana qarşı hərbi addımları açıq dəstəkləyib.
"İranın müharibəni bitirmək üçün irəli sürdüyü 10-bəndlik təklifi uyğun vaxtda nəzərdən keçirməyi, Obama dövründə JCPOA ilə etdiyimiz kimi, səsvermə üçün Konqresə təqdim olunmasını səbirsizliklə gözləyirəm", – Qrem X sosial şəbəkəsində yazıb.
Qrem bildirib ki, İranın təxminən "900 funtluq yüksək zənginləşdirilmiş uranının hər qramı" mütləq ABŞ-nin nəzarətinə verilməli və İran ərazisindən çıxarılmalıdır. O, təklifini "gələcəkdə onların çirkli bomba əldə etməsinin və ya yenidən uranın zənginləşdirilməsinə qayıtmasının qarşısının alınması" ilə izah edib. "Daha yaxşı ifadə tapmaq çətindirsə, yəni Liviya modeli kimi", - deyə yazıb.
JCPOA (Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planı) 2015-ci ildə İran və P5+1 ölkələri (ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa, Çin, Rusiya və Almaniya) arasında imzalanıb. Razılaşmada Tehranın nüvə proqramını məhdudlaşdırması qarşılığında beynəlxalq sanksiyaların yüngülləşdirilməsi nəzərdə tutulub.
Tramp 2018-ci ildə bu razılaşmanı "fəlakət" adlandıraraq ABŞ-ni ondan çıxarıb.