ABŞ İrana zərbələr endirib

İranda yanvar etirazlarında saxlanılan daha bir şəxs edam edilib. Xəbəri HRANA insan hüquqları qrupu İran məhkəmə hakimiyyətinin "Mizan" media orqanına istinadla yayıb.

Ali Məhkəmə Əli Fəhim barəsində hökmü qüvvədə saxlayıb və o, aprelin 6-da edam olunub.

Tehran İnqilab Məhkəməsi onu təhlükəsizliklə bağlı ittihamlar üzrə, "Bəsic"in bazasının yandırılmasında iştirakda təqsirli bilib. Amma insan haqları qrupları bu ittihamları mübahisələndirib.

Bununla da son günlər eyni iş üzrə edam edilənlərin sayı dördə çatıb. Eyni iş üzrə daha bir təqsirləndirilən Əbülfəzl Salehi Siavoşanidir. Onun təkadamlıq kameraya köçürüldüyü bildirilir. Bu isə onun yaxın zamanda edam edilə biləcəyi sarıdan qorxuları artırır.

İnsan haqları qurumları İranda ölüm cəzasının tətbiqini tənqid edir, məcburi etirafların alındığını, ədalətsiz məhkəmələrin keçirildiyini vurğulayır.

Yaxın Şərqdə beş həftədir davam edən münaqişəni yalnız diplomatik yolla nizamlamaq mümkündür. Avropa İttifaqı (Aİ) Şurasının prezidenti Antoniu Koşta belə deyir.

O, aprelin 6-da X platformasında vurğulayıb ki, "mülki infrastrukturun, xüsusilə enerji obyektlərinin hədəfə alınması qanunsuz və qəbuledilməzdir". Koşta xəbərdarlıq edib ki, eskalasiyadan ən çox mülki əhali zərər görəcək.

Avropa diplomatının fikrincə, yalnız danışıqlar sülh gətirə bilər. O, İranı regionda hücumları dayandırmağa, həmçinin Hörmüz boğazında gəmiçiliyi bərpa etməyə çağırıb.

Bu açıqlamalardan öncə ABŞ prezidenti Donald Tramp Tehran boğazı açmayacağı halda İranın enerji infrastrukturuna zərbələr endirməklə hədələyib.

Aprelin 6-da İsrail İranın cənubundakı neft-kimya obyektlərinə zərbə endirib. İran mediası obyektlərə ziyan dəydiyini, ancaq itki qeydə alınmadığını yazır.

Ölkənin cənubunda Əsaluyədə əsas enerji mərkəzlərindən olan "Cənubi Pars" neft-kimya kompleksinin hədəf götürüldüyü deyilir.

İsrailin müdafiə naziri İsrail Kats aprelin 6-da bildirib ki, "İsrail İranın ən böyük neft-kimya obyektinə, Əsaluyədə yerləşən, ölkənin neft-kimya istehsalının təxminən 50 faizinə cavabdeh əsas hədəfə güclü zərbə endirib".

İran mənbələri kompleksləri elektrik, su və oksigenlə təmin edən xidmət qurumlarının hədəfə alındığını bildirib. Bu, fəaliyyətin pozulmasına səbəb olub, amma əsas zavoda ziyan dəyməyib.

Son vaxtlar enerji infrastrukturuna zərbələr artıb.

"Cənubi Pars" qaz yatağı İranın daxili enerji təminatında vacib rol oynayır. Bu yataq, Məhşəhrdəki neft-kimya obyektləri əvvəl də hədəfə alınmışdı.

Tehran müvəqqəti atəşkəsi rədd edir, döyüşlərin həmişəlik dayandırılmasını tələb edib. İran ABŞ-nin müharibəni dayandırmaq təkliflərinə Pakistan vasitəsilə təqdim etdiyi 10-bəndlik cavabında belə bir mövqe ortaya qoyub. Xəbəri İranın rəsmi IRNA xəbər agentliyi aprelin 6-da yayıb.

IRNA-nın məlumatına görə, İran hakimiyyətinin ən yüksək səviyyələrində iki həftə ərzində hazırlanmış bu cavabda müvəqqəti atəşkəs istisna edilir, bir sıra şərtlər irəli sürülür. Şərtlərə regionda döyüşlərin tam dayandırılması, Hörmüz boğazı üçün təhlükəsiz keçid mexanizmi, bərpa öhdəlikləri, sanksiyaların ləğvi daxildir.

IRNA əlavə detalları açıqlamayıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) sözçüsü İsmayıl Bəqai də aprelin 6-da Tehranın mövqeyini ifadə edib.

"Atəşkəs o deməkdir ki, yenidən toparlanmaq və yenidən cinayətlər törətmək üçün fasilə yaradılır. Heç bir ağıllı insan bunu etməz", – o, həftəlik mətbuat konfransında bildirib.

İran rəsmiləri açıq şəkildə deyiblər ki, Qəzza və ya Livanın vəziyyətinə düşmək istəmirlər, kağız üzərində atəşkəs onları yeni hücumlar qarşısında zəif duruma salıb.

ABŞ prezidenti Donald Tramp isə xəbərdarlıq edib ki, Tehran Hörmüz boğazını açmasa, ABŞ İranın elektrik stansiyaları və körpülərinə qarşı genişmiqyaslı bombardman həyata keçirə bilər. O, tələbinin icrası üçün aprelin 7-si, ABŞ Şərq vaxtı ilə saat 20:00-ı son möhlət qoyub.