Konqresin hesabatı: İran müharibəsində ABŞ 42 təyyarə itirib
ABŞ Konqresinin Tədqiqat Xidmətinin mayın 13-də yayımladığı hesabatda "Epik Qəzəb" əməliyyatı zamanı qeydə alınan aviasiya itkilərinə dair ilk rəsmi rəqəmlər yer alıb. "Sənədə əsasən, fevralın 28-də ABŞ və İsrailin İrana qarşı başlatdığı müharibədən bəri Birləşmiş Ştatlara məxsus 42 təyyarə və pilotsuz uçuş aparatı (PUA) məhv edilib və ya sıradan çıxıb.
Bu statistik göstəricilər Müdafiə Nazirliyinin (Pentaqon) bəyanatları, ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) hesabatları və açıq mənbələrdəki məlumatlar əsasında hazırlanıb. Araşdırmalar davam etdiyi üçün rəqəmlərin yenilənə biləcəyi qeyd olunur.
İtki siyahısına dörd F-15E, bir F-35A, bir A-10, yeddi KC-135 yanacaqdoldurma təyyarəsi, bir E-3 AWACS, iki MC-130J, bir HH-60W, həmçinin 24 "MQ-9 Reaper" və bir "MQ-4C Triton" PUA-sı daxildir. İtkilərin düşmən zərbələri, "dost atəşi" və qəzalar nəticəsində baş verdiyi bildirilir. Bunların arasında martın 2-də Küveytdə "dost atəşi" ilə vurulan üç F-15E, eləcə də İranın ABŞ hərbi bazasına raket hücumu zamanı yerdə məhv edilən beş KC-135 yanacaqdoldurma təyyarəsi də var.
Aprelin 5-də vurulan F-15E qırıcısı üçün təşkil edilən axtarış-xilasetmə əməliyyatı zamanı iki MC-130J təyyarəsi yenidən havaya qalxa bilmədiyi üçün ABŞ qüvvələri tərəfindən İranda qəsdən partladılıb. Ekipaj üzvlərinin hamısı təhlükəsiz şəkildə təxliyə olunub. Eyni əməliyyatda bir HH-60W helikopteri də atıcı silahlardan açılan atəş nəticəsində zədələnib.
Müdafiə Nazirliyi itirilən texnikaların ümumi dəyərini 2.6 milyard dollar həcmində qiymətləndirib. Lakin Pentaqonun maliyyə nəzarətçisi vəzifəsini icra edən Culs Hörst mayın 13-də Senatdakı dinləmələr zamanı kompensasiya xərclərini rəsmən təsdiqləməkdən imtina edib. Onun sözlərinə görə, hərbi əməliyyatların ümumi xərci artıq 29 milyard dollara çatıb. ABŞ mediası isə bu rəqəmin müstəqil ekspertlərin real qiymətləndirmələrindən xeyli aşağı olduğunu vurğulayır.
CENTCOM: ABŞ qüvvələri İran tankerinə çıxıb
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) mayın 20-də Oman dənizində İran bayrağı altında üzən "M/T Celestial Sea" kommersiya tankerinə Amerika hərbçilərinin daxil olduğunu açıqlayıb.
CENTCOM-un "X" sosial şəbəkə hesabında yayımladığı videoda ABŞ dəniz piyadalarının tankerə çıxma anı əks olunub. Qurumun məlumatına görə, gəmi İran limanına doğru üzərək ABŞ-nin tətbiq etdiyi dəniz blokadasını pozmağa cəhddə şübhəli bilinib.
Bəyanatda bildirilir: "ABŞ-nin 31-ci Dəniz Ekspedisiya Bölməsinin dəniz piyadaları blokadanı yararaq İran limanına daxil olmağa çalışan İran bayraqlı "M/T Celestial Sea" kommersiya neft tankerinə baxış keçiriblər".
Sənəddə qeyd olunub ki, ABŞ qüvvələri gəmidə axtarış apardıqdan və heyətə marşrutu dəyişmək barədə göstəriş verdikdən sonra tankeri sərbəst buraxıb.
Yaxın Şərqdəki hərbi əməliyyatlara rəhbərlik edən CENTCOM blokadanın tam şəkildə icra olunduğunu və indiyə qədər 91 kommersiya gəmisinin istiqamətinin dəyişdirildiyini əlavə edib.
ABŞ prezidenti Donald Trampın göstərişi ilə dəniz blokadası tərəflər arasında atəşkəs əldə olunmasından bir neçə gün sonra başlayıb və hazırda da davam edir.
Tramp İran münaqişəsini bitirməyə tələsmədiyini deyir
ABŞ prezidenti Donald Trump mayın 20-də jurnalistlərə bildirib ki, İranla münaqişəni tez bir zamanda başa çatdırmağa tələsmir. Onun sözlərinə görə, əməliyyatın məqsədlərinə nail olmaq onun başa çatması üçün vaxt qoymaqdan daha vacibdir.
Bundan əvvəl Tramp yaxın günlərdə İrana yeni hərbi zərbələr endirilə biləcəyini deyib. O, hücumların “cümə, şənbə, bazar və ya gələn həftənin əvvəlində” baş verə biləcəyini əlavə edib.
Tramp mayın 19-na planlaşdırılan zərbələri isə Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin liderlərinin tövsiyəsi ilə təxirə saldığını açıqlamışdı. Dediyinə görə, liderlər ona Tehranla "müqavilə bağlanacağını" deyiblər.
SEPAH: Son 24 saatda Hörmüz boğazından 26 gəmi keçib
İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) Hərbi Dəniz Qüvvələri mayın 20-də bildirib ki, son 24 saat ərzində 26 ticarət gəmisi Hörmüz boğazından onların “koordinasiyası və təhlükəsizlik təminatı” altında keçib.
Qurum bu gəmilər arasında neft tankerləri, konteyner gəmiləri və digər kommersiya gəmilərinin olduğunu bildirir.
SEPAH həmin gəmilərin hansı ölkələrə məxsus olduğunu açıqlamayıb.
Tehran fevralın 28-də ABŞ və İsrailin İrana ilk zərbələrindən sonra Hörmüz boğazını faktiki bloklayıb.
Aprelin 8-də atəşkəs qüvvəyə minəndən, Pakistanın vasitəçiliyi ilə danışıqlar nəticəsiz bitəndən sonra ABŞ prezidenti Donald Tramp İrana qarşı dəniz blokadası əmri verib. Blokada hələ də davam edir.
İran rəsmiləri ötən həftə ABŞ prezidentinin Çinə səfəri zamanı bir neçə Çin gəmisinin Hörmüz boğazından keçdiyini bildirmişdilər. Son günlərdə mayeləşdirilmiş təbii qaz daşıyan iki Qətər tankerinin də həmin su yolundan keçdiyi xəbərləri yayılıb.