Keçid linkləri

2024, 22 İyul, Bazar ertəsi, Bakı vaxtı 11:54

Dünya xəbərləri

Taliban əsarətindən qurtuldu

Colin McKenzie Rutherford Talibanın yaydığı videoda
Colin McKenzie Rutherford Talibanın yaydığı videoda

-

Beş il öncə Əfqanıstanda Talibanın girov götürdüyü kanadalı azad olunub. Colin Rutherford 2010-cu ildə Əfqanıstana səfər zamanı girov götürülmüşdü.

Kanadanın Xarici işlər naziri Stephane Dion yanvarın 11-də deyib ki, o, Qətərin köməkliyi ilə azad edilib. Dion digər detalları açıqlamayıb.

Rutherford Talibanın 2011-ci ildə yaydığı videoda görünmüşdü.

Bütün xəbərləri izləyin

Zelenski Trampa zəng edib

Donald Tramp və Volodimir Zelenski (Arxiv kollajı)
Donald Tramp və Volodimir Zelenski (Arxiv kollajı)

Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ABŞ prezidentliyinə respublikaçı namizəd Donald Trampla danışıb və Rusiya ilə davamlı sülhün müzakirə edilməsi üçün atılmalı olan addımları üzbəüz müzakirə etməyə hazır olduğunu bildirib.

Bu telefon söhbəti iyulun 19-da Tramp öz partiyasının prezidentliyə namizədlik üçün nominasiyasını qəbul edəndən bir gün sonra baş tutub.

Zelenski telefon söhbəti barəsində X platformasında yazıb:

“Mən Donald Trampla danışdım ki, onu respublikaçı nominasiyası münasibəti ilə təbrik edim və Pensilvaniyada baş vermiş sui-qəsd cəhdini pisləyim. Mən ona gələcəkdə güc və tam təhlükəsizlik arzu etdim”.

Trampın sülh vədi

Zelenski qeyd edib ki, o Trampla şəxsən görüşərək “ədalətli və davamlı sülh üçün atılmalı olan addımları müzakirə etməyə hazır olduğunu” bildirib.

Tramp iyulun 19-da Truth Social platformasında yazıb ki, Zelenski ilə etdiyi “çox yaxşı telefon söhbətində” Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsini müzakirə edib.

Tramp danışıqlar vasitəsilə “dünyaya sülh gətirəcəyini və çox sayda insanın həyatına son qoymuş müharibəni bitirəcəyini” vəd edib:

"Hər iki tərəf bir araya gəlib zorakılığa son qoyacaq və firavanlığa doğru yol açacaq razılaşma barədə danışıqlar apara biləcəklər”.

Narahat dövrdə...

Rusiyanın Ukraynaya tammiqyaslı müdaxiləsi ərzində hər iki tərəfdən on minlərlə insan həlak olub.

29 aydır ki, davam edən müharibənin hələ ki, sonu görünmür. Rusiya hazırda Ukrayna ərazisinin 17 faizini işğal edib.

Şərhçilər bildirirlər ki, Zelenskinin Trampa telefon zəngi Kiyevdə və Avropa paytaxtlarında onun daha bir dörd il üçün Ağ Evə qayıtmaq ehtimalından narahatlığın olduğu bir vaxtda yer alıb.

ABŞ prezidenti Co Bayden ötən ay Trampla debatda zəif çıxış etdikdən sonra respublikaçıların 2024-cü ilin noyabr seçkisində qələbə şansları artıb.

Sözü gedən debat Baydenin fiziki və psixi sağlamlığına dair çoxsaylı suallar yaradıb.

Ermənistanda təyyarə qəza edib, iki pilot həlak olub

Qəzaya uğrayan "Yak-52"
Qəzaya uğrayan "Yak-52"

Ermənistanda "Yak-52" təlim təyyarəsi Yerevandan 20 km şimalda yerləşən kiçik Yeğvard şəhəri yaxınlığında qəzaya uğrayıb, iki pilot həlak olub. Bunlar baş leytenant Armen İsaxanyan və kursant Armen Xaçatryandır. Onların meyitləri təyyarənin qalıqları arasından tez aşkarlanıb.

Hadisənin səbəbi aydın deyil. Ermənistanın İstintaq Komitəsi bildirir ki, uçuş təhlükəsizlik qaydalarının ciddi şəkildə pozulması ilə bağlı araşdırma aparılır.

Rusiyada ABŞ jurnalistinə 16 il həbs verildi

Evan Qerşkoviç
Evan Qerşkoviç

Rusiyada məhkəmə "The Wall Street Journal" qəzetinin müxbiri Evan Qerşkoviçi (Evan Gershkovich) casusluqda təqsirli bilərək 16 il həbsə məhkum edib.

Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov məhkəmənin belə sürətlə hökm çıxarmasının səbəbi ilə bağlı jurnalistin sualını cavablandırmayıb, bu durumla bağlı şərh verə bilməyəcəyini deyib. O əlavə edib ki, Qerşkoviçin məhkəməsinin qapalı keçirilməsi "işin həssaslığı" ilə əlaqədardır.

+++

Rusiyada prokurorlar "The Wall Street Journal"ın jurnalisti Evan Qerşkoviçi (Evan Gershkovich) casusluqda təqsirli bilməyi, ona 18 il həbs verilməsini təklif ediblər. Qəzet və ABŞ hökuməti bu ittihamları rədd edir.

İyulun 19-da məhkəmədə son arqumentlər səsləndirilib. Bundan bir gün öncə isə Qerşkoviçin çalışdığı qəzet və ABŞ Dövlət Departamenti jurnalisti azadlığa buraxmağa çağırmışdı.

İyunun 26-da başlamış məhkəmə Yekaterinburq şəhərində qapalı keçirilir.

Qerşkoviç 2023-cü ilin martında Yekaterinburqda reportaj hazırlayarkən saxlanılıb. Ona Rusiyanın Ukraynadakı müharibəsi üçün tanklar hazırlanan zavod barədə informasiya əldə etməyə cəhd ittihamı irəli sürülüb. Jurnalist məlumatı daha sonra Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinə (CIA) ötürmək niyyətində şübhəli bilinir. O, soyuq müharibə bitəndən Rusiyada casusluq ittihamları ilə saxlanan ilk ABŞ jurnalistidir.

32 yaşlı amerikalı keçmiş Sovet İttifaqından mühacirlərin övladıdır.

"The Wall Street Journal" və ABŞ hökuməti casusluq ittihamlarını qətiyyətlə rədd edir, Qerşkoviçin akkreditə olunmuş jurnalist kimi yalnız öz işini gördüyünü bildirirlər.

Hazırda Qerşkoviçdən savayı, AzadlıqRadiosunun veteran jurnalisti, ikili vətəndaşlığı olan Alsu Kurmaşeva da Rusiyada həbsdədir. O, oktyabrda Kazanda saxlanılıb, "xarici agent" kimi qeydiyyatdan keçməməkdə ittiham olunub. AzadlıqRadiosu və ABŞ hökuməti jurnalistin peşə fəaliyyətinə görə saxlanıldığını deyir.

Qerşkoviçdən fərqli olaraq Kurmaşevanı ABŞ hökuməti "qanunsuz saxlananlar" kateqoriyasına salmayıb, baxmayaraq ki, radio və jurnalistin ailəsi buna dəfələrlə çağırış edib. Bu kateqoriya işin ABŞ Dövlət Departamentində girovlarla iş üzrə xüsusi elçinin ofisinə verilməsini mümkün edir. Yəni iş siyasi yöndən dəyərləndirilir, ABŞ administrasiyası məhbusun buraxılmasına nail olmaqdan ötrü əlavə resurslar ayırır.

Qlobal kiber-nasazlığa görə onlarla şirkət işini dayandırmalı olub

"Microsoft 10" mavi "səhv" ekranı göstərir.
"Microsoft 10" mavi "səhv" ekranı göstərir.

"Windows"un işində qlobal miqyasda kəsinti yaranıb, dünyanın müxtəlif ölkələrində aeroportlar, vağzallar, banklar, digər qurumlar işi dayandırmalı olublar.

ABŞ, Türkiyə, Hindistan, Avstraliya aviaşirkətləri, Almaniya və İspaniyada aeroportlar, Böyük Britaniyada dəmiryol vağzalları nasazlığın təsirinə məruz qalıb. "Sky News" telekanalı efiri davam etdirə bilməyib.

İspaniya bütün aeroportlarında kompüter insidentinin yaşandığını bildirib.

Avropanın sərnişin sayına görə ən böyük aviaşirkəti olan "Ryanair" sərnişinlərə mümkün pozuntularla bağlı xəbərdarlıq edib.

Avstraliya media, banklar və telekommunikasiya şirkətlərindəki problemin "CrowdStrike" qlobal kibertəhlükəsizlik şirkəti ilə bağlı olduğunu deyib.

"Microsoft" şirkətinin məlumatına görə, "Windows 10" əməliyyat sistemində nasazlıq "CrowdStrike" antivirus proqramının yenilənməsi zamanı baş verib. Şirkət bunun kiberhücum olmadığını, fəsadların yumşaldılmasından ötrü tədbirlər görüldüyünü açıqlayıb.

Ukrayna 'Lukoil' neftinin Macarıstan və Slovakiyaya nəqlini dayandırıb

Drujba neft kəmərinin Macarıstana gedən qolu
Drujba neft kəmərinin Macarıstana gedən qolu

Ukrayna Rusiyanın Lukoil şirkətinə aid neftin nəqlini dayandırıb. Slovakiyanın TAST xəbər agentliyi bildirir ki, bu, Bratislavadakı “Slovnaft” neftayırma zavodunun işini ciddi təsirləndirəcək.

Bu da xəbər verilir ki, məhdudiyyətlər Ukraynanın Lukoil şirkətinə qarşı sanksiyaları ilə bağlı olduğuna görə yalnız bu neft şirkətinin təchizatını əngəlləyəcək.

Slovakiya İqtisadiyyat Nazirliyi bildirib ki, Rusiyanın başqa neft şirkətlərinə aid neftin nəqli dayandırılmayıb.

Bununla belə ekspertlər deyirlər ki, uzunmüddətli məhdudiyyətlər Bratislavadakı neft emalı zavodunun işini çətinləşdirə bilər.

Ölkənin tədricən başqa alternativ enerji resurslarına keçidinə baxmayaraq Bratislava zavodunun emal etdiyi neftin üçdə ikisi hələ də Rusiya mənşəlidir.

Slovakiyanın iqtisadiyyat naziri deyib ki, hazırda ukraynalı partnyorlarla birlikdə problemin çözülməsi ilə məşğuldur.

Budapeşt problemi Moskva ilə müzakirə edir

Bundan əvvəl Lukiol neftinin nəqlinin dayandırılması barədə məlumatı Budapeşt vermişdi.

Macarıstanın Xarici İşlər Nazirliyi bildirirdi ki, Rusiya ilə birlikdə problemin hüquqi həllinin tapılması istiqamətində işləyir.

Macarıstan və Slovakiyaya Rusiya nefti “Drujba” kəməri vasitəsilə nəql olunur.

Bu kəmər Belarus ərazisindən keçir. Mozır məntəqəsində boru kəməri iki qola ayrılır. Şimal boru kəməri ilə neft Polşa və Almaniyaya nəql edilir. Kəmərin cənub qolu isə Ukrayna ərazisindən keçərək Slovakiya, Çexiya və Macarıstana gedir.

Lukoil şirkəti 2018-ci ildən Ukraynanın sanksiyaları altındadır, lakin məhdudiyyətlər heç vaxt neftin nəqlinə şamil edilməyib. 2024-cü ilin iyunundan Kiyev sanksiyaları sərtləşdirib. O cümlədən neftin tranzitinə qadağan qoyulub.

İranda Aşura mərasimində hicabsız görünən qadınlar polisə çağrılır

İran polisi Aşura mərasimlərində hicabsız iştirak edən qadınları dindirir
Gözlə

No media source currently available

0:00 0:01:02 0:00

İranın Alborz vilayətində polis rəisi iyulun 17-də deyib ki, Kərəc şəhərində Aşura mərasimində hicabsız iştirak edən qadınlar müəyyənləşdirilərək çağrılır.

Instagram-da yayılan videoda bir neçə gənc qadın qara geyimdə, amma baş örtüksüz görüntülənib. Onlar Məhəmməd peyğəmbərin nəvəsi İmam Hüseynin qətl günü Aşura mərasiminə qatılıblar.

Aşura gününü qeyd edən şiələr adətən qara geyinir, Hüseynə kömək edə bilmədiklərinə görə peşmançılıq əlaməti olaraq kürəklərinə zəncir vururlar.

İyulun 16-da Kərəcdəki mərasimdən yayılmış video sosial mediada böyük reaksiya doğurub.

Təşkilatçının lisenziyası ləğv olunub

Alborz vilayətinin polis rəisi Həmid Hədavənd iddia edib ki, bu və digər videoların yayılması ölkə boyunca "Hüseyn üçün ağlayanların hisslərinə toxunur".

Hədavənd videoda görünənləri küfrdə ittiham edərək deyib ki, onların hamısı müəyyənləşdirilərək Alborz vilayət polisinə çağrılıb. Amma o, neçə nəfərin çağrıldığını, yaxud kimliyinin müəyyənləşdirildiyini açıqlamayıb.

Bundan başqa, dini qurumlarla iş üzrə təşkilat gənc qadınların hicabsız qatıldığı Aşura mərasimini təşkil edən qurumun lisenziyasını ləğv edib.

Həmin təşkilatın rəhbəri də polisə çağrılıb.

Aşura müsəlman təqviminin birinci ayı olan Məhərrəm ayının 10-cu günü keçirilir. Ötənilki Məhərrəm ayında da İranda məcburi baş örtüyü hicabsız qadınların müəyyənləşdirilərək saxlanılması xəbərləri gəlib.

Qadınlar reydlərə meydan oxuyur

Son iki ildə rəsmi orqanları hicab qadağasına qarşı çıxanlarla mübarizəni sürətləndirib. 2022-ci ildə Məhsa Əmini guya hicabı düzgün bağlamadığına görə saxlanandan sonra vəfat etmişdi. Ondan sonra ölkəni kütləvi etirazlar bürüyüb. Güc strukturları etirazları zorakılıqla yatırdıb.

Son aylar əxlaq polisi hicab qaydasını pozanlara qarşı reydlərə başlayıb, belə qadınlara qarşı zorakılıq halları baş verib.

Ancaq bütün bu tədbirlərə baxmayaraq, son iki ildə İranda ictimaiyyət arasında hicabsız görünən qadın və qızların sayı azalmayıb.

Gələn ayın əvvəlində islahatçı Məsud Pezeşkian prezident kimi and içməlidir. Pezeşkianın mövqeyincə, hicab qanununa əmək olunmalıdır, amma "qadınlara qarşı müdaxilə, qeyri-insani hərəkət baş verməməlidir".

Avropa İttifaqı Ermənistanla viza sərbəstləşdirilməsi danışıqlarına başlayacaq

Rumıniyada Şengen zonasına giriş
Rumıniyada Şengen zonasına giriş

Avropa İttifaqı iyulun 17-də bütün üzv ölkələrin səfirləri səviyyəsində Ermənistanla viza rejiminin sərbəstləşdirilməsinə dair danışıqlara başlanmasına razılıq verib.

Bu barədə məlumatı Brüsseldən AzadlıqRadiosunun Avropa müxbiri Rikard Jozviyak verib.

Müxbirin sözlərinə görə qərar rəsmi təsdiq üçün Avropa İttifaqı Şurasına təqdim oluncaq.

Şura isə öz növbəsində danışıqlara başlanmasının dəqiq vaxtını və Ermənistanın qarşısına qoyulmuş şərtləri elan edəcək.

Jozviyak AzadlıqRadiosunun Erməni xidməti – Azatutyuna deyib ki, bundan sonra illərlə davam edə biləcək proses başlanacaq.

Məsələn, Moldova ilə danışıqlar 3-4, Gürcüstanla 5, Ukrayna ilə 9 il çəkib. Türkiyə artıq 10 ildir ki, danışıqların davam etdirilməsini gözləyir.

Çoxsaylı tələblər

Müxbir qeyd edir ki, danışıqlar prosesində Ermənistanın icra etməli olacağı yüzlərlə səhifəlik şərt və tələblər açıqlanacaq.

Brüsselin belə bir sənədi hazırlaması adətən yarım ilə qədər çəkir. Odur ki, hərəkət planı Ermənistana ya bu ilin sonlarınadək, ya da gələn il təqdim oluna bilər.

Jozviyakın sözlərinə görə hazırda Avropada miqrasiya qaydaları sərtləşdirilir. Məsələn iki il əvvəl Gürcüstanla vizasız gediş-gəliş rejiminə başlanıb. Bu müddət ərzində Gürcüstan vətəndaşlarının Avropaya gəldikdən sonra burada qalmağa çalışmasından, gürcü əsilli kriminal qruplaşmaların fəaliyyətindən narazılıqlar olub.

Hazırda 60 ölkənin vətəndaşları Avropa İttifaqına vizasız səfər edə bilərlər. Onlar Şengen zonasında 180 gün ərzində yalnız 90 günədək qalmaq hüququna malikdirlər.

Bu da qeyd olunur ki, Brüssel vizasız rejimi istədiyi vaxt ləğv etmək hüququnu özündə saxlayır.

Belarus 35 Avropa ölkəsi üçün vizasız rejim elan edir

Belarus-Polşa sərhəd keçidi
Belarus-Polşa sərhəd keçidi

Belarusun hakimiyyət orqanları Avropanın 35 ölkəsinin vətəndaşları üçün vizasız gediş-gəliş rejimi elan ediblər.

Bundan əvvəl, 2022-ci ildən etibarən Polşa, Litva və Latviyanın vətəndaşları Belarusa vizasız səfər edə bilərdilər.

Belarus Dövlət Sərhəd Komitəsinin məlumatında deyilir ki, bu qərarı ölkənin avtoritar başçısı Alyaksandr Lukaşenko təsdiqləyib.

Xəbər verilir ki, Minskin bu addımı birtərəflidir, belə ki, Avropa ölkələri Belarus vətəndaşları üçün vizasız rejim elan etməyiblər.

Qərara görə iyulun 19-dan Avropa İttifaqının bütün ölkələri, habelə Britaniya, Norveç, İsveç və bir sıra Balkan ölkələrinin vətəndaşları Belarusa vizasız səfər edə və burada 30 gün müddətində qala biləcəklər.

Rusiyadan başqa

Qərarda deyilir ki, Belarusa vizasız gəlmiş əcnəbilər buradan, Rusiya xaric başqa ölkələrə səfər edə bilərlər.

Belarusun vizasız rejim elan etdiyi ölkələrin demək olar hamısının vətəndaşları Rusiyaya yalnız viza ilə gələ bilərlər.

Rusiya ilə viza rejimi Ukraynaya müdaxilədən sonra daha da sərtləşdirilib.

Moskva hələ ki, Belarusun qərarını şərh etməyib. Rusiya ilə Belarus arasındakı keçid məntəqələrində sərhədçilər yoxdur.

Şərhçilər bildirirlər ki, Minsk bu addımı Belarusla Aİ arasında münasibətlərin ən gərgin vaxtında atıb.

Aİ Ukraynaya müdaxilədə Rusiyaya dəstək verən Belarusa qarşı çoxsaylı sanksiyalar elan edib.

Eyni zamanda Polşa və Baltik ölkələri Belarusla sərhədlərini daim möhkəmləndirirlər.

Bu ölkələr bildirirlər ki, Belarus onların ərazisinə qanunsuz miqrant axınına bilərəkdən rəvac verir.

“Gərginliyi azaltmaq addımları”

Vizasız rejim Belarusun öz təbiri ilə deyilərsə, “gərginliyi azaltmağa yönəlik” yeganə addımı deyil.

Alyaksandr Lukaşenka bundan bir neçə gün əvvəl bəyan etmişdi ki, Belarus ordusu Ukrayna ilə sərhəddən geri çəkiləcək.

O əlavə etmişdi ki, “Ukraynada normal adamlar kifayət qədərdir” və sülh barədə danışıqlara başlamaq lazımdır.

Belarusun xarici işlər naziri Maksim Rıjenkov iyulun 15-də demişdi ki, Minsk Varşava ilə münasibətlərindəki gərginliyin aradan qaldırılması üçün dialoqa hazırdır.

Polşa XİN buna cavab olaraq bildirmişdi ki, o da dialoqa hazırdır, amma hələlik Belarus tərəfindən siyasətin strateji dəyişikliyini yox, yalnız qısamüddətli siyasi məqsədləri görür.

Rusiya və Ukrayna daha bir əsir mübadiləsi ediblər

İyulun 17-də Ukraynaya qaytarılmış əsirlər
İyulun 17-də Ukraynaya qaytarılmış əsirlər

Rusiya və Ukrayna 95-95-ə formatında daha bir əsir mübadiləsi ediblər.

Rusiya Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə bu mübadilədə vasitəçiliyi Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) edib.

Bu da xəbər verilir ki, rusiyalı əsirlər Rusiya hərbi kosmik qüvvələrinin hərbi nəqliyyat təyyarələri ilə Moskvaya gətiriləcəklər.

Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski əsir mübadiləsinin keçirildiyini təsdiq edib.

Onun sözlərinə görə Kiyevə Ukrayna silahlı qüvvələrinin, milli qvardiyasının və sərhəd qoşunlarının əsgərləri qaytarılıb:

"Nə qədər mürəkkəb olsa da, əsirlikdə ola biləcək hamını axtarırıq. Hamını qaytarmalıyıq”.

Bundan əvvəl verilən xəbərlərdə deyilirdi ki, Moskva və Kiyev BƏƏ-nin vasitəçiliyi ilə əsir mübadiləsinə hazırlaşır.

Ötən həftə Verxovna Radanın insan haqları üzrə nümayəndəsi də “böyük mübadilə” gözləndiyini demişdi.

Rusiyanın Ukraynaya tammiqyaslı müdaxiləsi başlanandan bəri Moskva və Kiyev bir neçə əsir mübadiləsi ediblər.

Yenə də BƏƏ-nin vasitəçşilyi ilə keçirilmiş bundan əvvəlki mübadilədə hər iki tərəfdən 90 əsir dəyişdirilmişdi.

Ümumilikdə isə bu il ərzində tərəflər 1500-dək əsirin mübadiləsini həyata keçiriblər.

Rusiya xarici səbəblərdən ölənlərin sayını ümumi statistikadan çıxarır

Komsomolsk-na-Amurda qəbiristanlıqlarından birində Ukraynada ölən "Rosqvardiya" əməkdaşlarının məzarları.
Komsomolsk-na-Amurda qəbiristanlıqlarından birində Ukraynada ölən "Rosqvardiya" əməkdaşlarının məzarları.

Rusiyanın Dövlət Statistika Xidməti xarici səbəblərdən ölənlərin sayını ümumi hesabatdan çıxarıb. Məlumatı "Meduza" demoqrafik məsələlər üzrə ekspert Aleksey Raşkaya istinadla yayıb.

Rusiya adətən xəstəlikdən ölənlərin sayını qətl və intihar kimi xarici faktorlardan ölənlərin statistikasından ayırıb. Bu zaman ekspertlər Ukraynanın işğalı zamanı öldürülən rusiyalıların sayını hesablaya bilərdilər. Kreml müharibədə ölənlərin statistikasını açıqlamır.

ABŞ-nin müdafiə naziri Lloyd Ostin (Lloyd Austin) ötən ay deyirdi ki, müharibənin getdiyi 29 ayda azı 350 min rusiyalı ya öldürülüb, ya da yaralanıb.

Media müharibədə ölənləri necə hesablayır

Xəbər agentlikləri başsağlığıları, miras sənədləri, sosial media postları əsasında azı 58 min rusiyalı hərbçinin ölümünü təsdiqləyiblər.

"Meduza", "Mediazona" və BBC-nin rus xidməti bu statistikanı hesablayanda xarici səbəblərdən ölü sayına da istinad edib. "Meduza" yazır ki, "2022-ci ildə qadın ölümlərinin sayı azalıb, kişi ölümləri artıb. Dinc dövrdə isə qadın və kişi ölüm trendləri fərqlənmirdi. Uyğun olaraq, irimiqyaslı müdaxilə başlayandan xarici səbəblərdən ölənlərin sayı Rusiya ordusunun təxmini itkisini hesablamaq imkanı yaradıb".

Digər tərəfdən, medianın miras işləri üzrə dövlət reyestrinin məlumatları əsasında araşdırmaları da müharibədə ölənlərin sayını hesablamağa imkan verir. Bu yanaşmadan baxanda Ukrayna ilə müharibədə 120 minə yaxın rusiyalı hərbçinin öldüyünü demək olar.

Üç media orqanının birgə araşdırması isə yalnız açıq mənbələr əsasında aparılır. Onlar bu il iyulun 5-dək Ukraynada 58 min 207 rusiyalı hərbçinin öldüyünü hesablayıblar.

Qəzzanın atəşə tutulması nəticəsində onlarla adam həlak olub

Qəzza zolağının mərkəzindəki Deyr Əl-Balahda İsrailin hücumu zamanı vurulan ev.
Qəzza zolağının mərkəzindəki Deyr Əl-Balahda İsrailin hücumu zamanı vurulan ev.

İyulun 16-da Qəzza sektorunda İsrail hərbçiləri ilə fələstinli ekstremistlər arasında döyüşlər davam edib. Qəzzada HƏMAS-ın nəzarətində olan tibb xidmətlərinin məlumatına görə, sektorun cənub və mərkəz hissələrində azı 57 nəfər İsrail bombardmanının qurbanı olub. Məlumatı "Reuters" yayıb.

AP isə bir zərbənin minlərlə köçkünün yerləşdiyi "təhlükəsiz zona"ya endirildiyini yazır.

Dinc sakinləri ölümü haqda məlumatlar araşdırılır

ABŞ, Böyük Britaniya və Aİ-nin terrorçu saydığı HƏMAS İsrailin ərəb vasitəçilər və Vaşinqtonun atəşkəs əldə olunması uğrunda səylərini pozmaq üçün Qəzzaya zərbələri gücləndirdiyini deyir. İsrail isə bildirir ki, Qəzzanı cihadçılardan təmizləməyə çalışır.

İsrailin maydan mövqe tutduğu Rəfah şəhərində isə beş fələstinli mülki evə hava zərbəsinin qurbanı olub. Bu haqda fələstinli həkimlər məlumat veriblər. Rəfah yaxınlığındakı Xan-Yunisdə iki uşaq və onların valideynləri öldürülüb.

İyulun 17-də axşam İsrailin avtobusa hava zərbəsindən azı 17 fələstinlinin öldürüldüyü, 26-sının yaralandığı bildirilir. Bu barədə yenə də Qəzzanın cənubunda HƏMAS-ın nəzarətində olan tibbi mənbələr məlumat verib.

Ölü sayını müstəqil təsdiqlətmək mümkün olmayıb.

İsrail dinc sakinlərin ölümünə dair məlumatların araşdırıldığını bildirib.

"Təhlükəsiz zona"

AP yazır ki, Aralıq dənizi sahili boyunca 60 kv.km-lik ərazidə yerləşən "təhlükəsiz zona", demək olar, hər gün vurulur. İsrail quru hücumlarından qaçan fələstinlilərə həmin zonaya sığınmağı tövsiyə edir. İsrail bildirir ki, yeraltı tunel şəbəkələri üzə çıxarılandan sonra dinc sakinlər arasında gizlənən HƏMAS yaraqlılarını təqib edir.

Ötən ilin oktyabrında HƏMAS İsrailə hücum edərək 250 nəfəri girov götürüb, min 200-dən çox ölən olub. Girovların bir qismi sonradan azad olunub, bəziləri vəfat edib.

İsrailin bu hücumdan sonra Qəzzaya endirdiyi zərbələrdən isə azı 38 min nəfərin həlak olduğu xəbər verilir. Ancaq bunların neçəsinin döyüşçü, neçəsinin dinc sakin olduğu deyilmir.

Müharibə sahilyanı Fələstin ərazisində humanitar fəlakətə səbəb olub, 2.3 milyon əhali, əsasən, didərgin düşüb, irimiqyaslı aclıq başlanıb.

Əfqanıstanda leysan, tufan 40 nəfərin həyatına son qoyub

Əfqanlar güclü yağışlardan sonra dağıntı yerini araşdırırlar.
Əfqanlar güclü yağışlardan sonra dağıntı yerini araşdırırlar.

Əfqanıstanın şərqi Nanqarhar əyalətində leysan yağışlar və tufan 35 nəfərin ölümünə, azı 230 nəfərin yaralanmasına səbəb olub. Məlumatı iyulun 15-də Talibanın başçılıq etdiyi hökumətin yerli administrasiyası açıqlayıb. İyulun 15-də səhər isə şərqi Kunar əyalətində leysan yağış və daşqınlarda beş nəfər həlak olub.

Nanqarharda qurbanların sayının artacağı gözlənilir.

Rəsmilər onu da bildiriblər ki, maliyyə itkiləri, telekommunikasiyada fasilələr gözləniləndi.

Taliban hökumətinin Meteorologiya Departamenti 12 vilayətdə leysan yağışlar proqnozlaşdırıb.

Smolenskdəki maral heykəli 'düşmən abidəsi' sayılıb

"Maral"
"Maral"

Rusiyanın Smolensk şəhərindəki ekspert qrupu şəhər parklarının birindəki maral heykəlini qorunan abidə kimi tanımaqdan imtina edib. Səbəb isə sözügedən heykəlin 20-ci əsrdə "düşmən" sayılan ölkə - Almaniyada hazırlanmasıdır.

Qrupun başçısı Vitali Kazepinin imzaladığı qərarda deyilir ki, "Rusiyanın tarixi abidələrindən bəzilərini dağıtmış düşmən ölkədə hazırlanmış abidəni qorumaq digər abidələrə qarşı ədalətsizlik olardı". Qərarda abidənin "ov qəniməti" olduğu da vurğulanır.

"Maral" heykəlini 1910-cu ildə almaniyalı heykəltəraş Riçard Frize (Richard Friese) hazırlayıb, İkinci Dünya müharibəsinin sonunda Smolenskə gətirilib.

Kazepin şuranın iclasında onu da deyib ki, Almaniyada hazırlanmış heykəl hansısa tarixi hadisə ilə bağlı deyil, ona görə də Rusiya incəsənət nümunəsi sayılmır. Yerli medianın yazdığına görə, onun opponentləri bu heykəlin 1945-ci ildən sonrakı tarixi ilə bağlı arxiv materiallarını əsas gətiriblər, onun yerli abidə kimi mühafizə olunduğunu deyiblər. Ancaq yenə də şura "Maral"ın abidə statusunu tanımayıb.

Frize maral abidəsini alman imperatoru II Vilhelmin sifarişi ilə hazırlayıb. İmperator rəssamdan onun 1909-cu ildə Şərqi Prussiyada öldürdüyü ov qəniməti maralın tunc abidəsini yaratmasını istəyib.

1910-cu ildən bu heykəl imperatorun indiki Kalininqrad vilayəti ərazisində, Rominten meşəsindəki iqamətgahında qalıb. İkinci Dünya müharibəsindən sonra Smolenskə aparılıb, şəhər əhalisi və turistlərin sevimli məkanı Blonye parkında qoyulub.

Putini Kremldən 'qovmaq' istəyən şamanı ruhi xəstəxanadan buraxmırlar

Şaman Aleksandr Qabışev (Arxiv fotosu)
Şaman Aleksandr Qabışev (Arxiv fotosu)

Rusiyada Primorsk diyarının məhkəməsi yakutiyalı şaman Aleksandr Qabışevin vəkillərinin vəsatətini rədd edib.

Bu barədə məlumatı özünün teleqram kanalında vəkil Aleksey Pryanişnikov verib.

Şamanın müdafiəsi Ussuriysk rayon məhkəməsinin Qabışevin ümumi rejimli ruhi xəstəxanaya köçürülməsinə dair vəsatəti rədd etməsindən şikayət vermişdi.

Vəkil bildirib ki, bu qərardan Ali Məhkəməyədək bütün instansiyalara şikayət verəcək.

Pryanişnikov əlavə edib ki, Qabışevin xəstəliyinə dair həkim-psixiatrların növbəti komissiyası oktyabrın əvvəllərində keçiriləcək.

Bundan əvvəl

Şaman Aleksandr Qabışev 2019-ci ildə “Putinin Kremldən qovulması” ayininin icrası üçün Yakutskdan Moskvaya yürüşə başlamışdı.

Yol boyunca ona çox sayda tərəfdarları qoşulmuşdular. Bundan bir neçə həftə sonra polislər şamanı Buryatiya və İrkutsk vilayətlərinin sərhədində saxlamışdılar.

Daha sonra Qabışev ruhi-nevroloji dispanserə yerləşdirilmiş, eyni zamanda ona qarşı ekstremizmə çağırış maddəsi ilə cinayət işi açılmışdı.

2021-ci ilin oktyabrında Yakutsk şəhər məhkəməsi Qabışevi xüsusi rejimli Novosibirsk ruhi xəstəxanasına məcburi müalicəyə göndərmişdi.

Şamanı hakimiyyət orqanlarına qarşı zorakılıqda və ekstremistlikdə ittiham edirdilər.

2022-ci ilin aprelində Qabışevi Novosibirsk ruhi xəstəxanasından Ussuriyskdəki xəstəxanaya köçürmüşdülər.

Sibir və Uzaq Şərqin sakinləri Qabışevin müdafiəsi üçün çoxsaylı piket və başqa aksiyalar keçiriblər.

Memorial insan haqları müdafiəsi fondu 2021-ci ildə Qabışevi siyasi məhbus siyahısına daxil edib.

Hazırda vəkilləri şamanın ümumi tipli psixiatrik xəstəxanaya köçürülməsinə çalışırlar.

Mayın 16-da Ussuriysk məhkəməsi məhz bu barədə vəsatəti rədd edib.

Rusiya Ukraynanın şərqində daha bir kəndi tutduğunu bildirir

Son günlər keçmiş mədən şəhəri Toretsk intensiv bombardmanlara məruz qalıb.
Son günlər keçmiş mədən şəhəri Toretsk intensiv bombardmanlara məruz qalıb.

Rusiyanın Müdafiə Nazirliyi Ukraynanın cənub-şərqində kiçik bir kəndi tutduğunu bəyan edib. Bu, Rusiya qüvvələrinin Ukrayna ordusuna qarşı çətinliklə, mərhələli şəkildə irəlilədiyini göstərir.

Ukrayna rəsmiləri Rusiyanın iyulun 14-də səsləndirdiyi bu iddianı dərhal şərh etməyiblər. Urojaynoye Donetsk vilayətinin qərbində Mokrıye Yalı çayı boyunca yerləşən məntəqələrdən biridir.

Hazırda Ukrayna qüvvələri təxminən 1200 km-lik cəbhə xətti boyunca Rusiya hərbçilərinə müqavimət göstərir.

Çasov Yarda ağır döyüşlər gedir

Hazırda Donetskdən şimalda yerləşən Toretsk keçmiş kömürçü şəhərində və şimaldakı Çasov Yarda ağır döyüşlərin getdiyi bildirilir.

Rusiyanın davamlı həmlələri qarşısında Ukrayna qüvvələri Donetsk vilayətindəki Çasov Yarın şərqindən çıxmalı olublar.

Rusiya mayın əvvəlində Xarkov vilayətinə hücuma başlayanda Ukrayna müdafiə xəttini sabitləşdirmək üçün bir çox təcrübəli birliklərini yenidən qruplaşdırmalı oldu. Bu isə bölüklərin tərkibini zəiflətdi, Rusiyanın yarmaq istədiyi cəbhə xəttində bəzi boşluqlara yol açdı.

Bu arada qızmar yay hər iki tərəfin qüvvələrinə təsirini göstərir. Ukraynanın bir çox şəhərlərində isə elektrik təchizatında mütəmadi fasilələr həyatı daha da çətinləşdirir.

Rusiya raketləri elektrik şəbəkəsinə böyük ziyan vurub, qışadək şəbəkənin tamam çökə biləcəyi sarıdan narahatlıq var.

Kremlin qəzəbi

Bu arada Kreml ABŞ-nin 2026-cı ildən Almaniyaya "Tomahawk" qanadlı raketləri daxil olmaqla uzaq mənzilli silahlar yerləşdirmək planlarına qəzəbli reaksiya verib. Bu, 20 ildən sonra ABŞ qanadlı raketlərinin Almaniyaya qayıdışı deməkdir.

Ağ ev bu qərarını ötən həftə Vaşinqtonda NATO sammitində açıqlayıb.

"Bizim bu raketlərin qarşısını almaq qabiliyyətimiz var, amma potensial qurbanlar bu ölkələrin paytaxtları olacaq", -- Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov Rusiya dövlət televiziyasına deyib.

Rusiya və ABŞ-nin müdafiə nazirləri iyulun 12-də telefonla danışıblar, onlar mümkün eskalasiya riskini azaltmağa səy göstərdiklərini deyiblər.

Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski isə iyulun 14-də deyib ki, Vaşinqtonda NATO sammitində dünya liderləri ilə görüşlərdən sonra ölkəyə əlavə hərbi yardım göndərilir.

"Birləşmiş Ştatlara səfərimdən sonra yeni "Patriot" sistemləri və onlarla digər havadan müdafiə sistemlərini təmin etdik. Ukrayna "Patriot"larının gücü və sayını artırmaqdan ötrü yorulmadan çalışırıq", -- o, X platformasında yazıb.

Türkiyə parlamentinə küçə itləri ilə bağlı qanun layihəsi təqdim olunub

Türkiyədə heyvan haqları müdafiəşilərinin aksiyası
Türkiyədə heyvan haqları müdafiəşilərinin aksiyası

Türkiyədə hakim Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP) ölkədə milyonlarla sahibsiz itlər barədə tədbirləri ehtiva edən qanun layihəsi təqdim edib.

Reuters agentliyi yazır ki, heyvan haqları müdafiəçiləri təklif edilən qanun layihəsindən narahatdırlar.

Onların fikrincə ölkədə olan milyonlara sahibsiz itləri sığınacaqlara salmaqdansa, onların kütləvi qısırlaşdırılması daha münasib həll olardı.

AKP-nin təklif etdiyi layihədə deyilir ki, bələdiyyələr sahiblsiz itləri küçələrdən yığışdırmalı və onlar yeni sahibləri tapılanadək orada saxlanmalıdırlar.

Layihədə qeyd olunur ki, aqressiv və sağalmaz xəstəlikləri olan itlər məhv edilməlidir.

AKP parlament fraksiyasının sədri Abdullah Güler deyib:

"Küçələr itlərin yaşaması üçün məkan deyildir, amma onların daha ixtisaslaşdırılmış sığınacaqlarda yaşamaq haqqı var”.

Reuters xatırladır ki, bu qanun layihəsinin ilkin variantı bir ay əvvəl mətbuata sızmış və müxalifət də daxil ictimaiyyət tərəfindən mənfi qarşılanmışdı.

Həmin layihədə bütün sahibsiz itlərin bir ay ərzində tutulması və məhv edilməsi təklif olunurdu.

4 milyonadək it

Xəbərdə deyilir ki, Türkiyədə 4 milyonadək küçə itinin yaşadığı təxmin edilir. Qanun layihəsində qeyd olunur ki, son 20 ildə 2.5 milyon it bələdiyyələr tərəfindən qısırlaşdırılıb.

Türkiyədə hazırda qüvvədə olan qanuna görə bələdiyyələr küçə itlərini qısırlaşdırmalı və vaksinləməli, daha sonra isə onları tutulduqları yerə buraxmalıdırlar.

Qanun layihəsində deyilir ki, Türkiyədə hazırda 322 heyvan sığınacağı var və bunlar 105 min it üçün nəzərdə tutulub.

Qanun layihəsi habelə bələdiyyələri illlik büdcələrinin azı 0.3 faizini heyvanların reabilitasiyasına və yeni sığınacaqların tikilməsinə təhkim edir.

Qanun layihəsində bələdiyyələrə yeni sığınacaqların tikilməsi və köhnələrinin təmir edilməsi üçün 2028-ci ilədək vaxt verir.

Qazaxıstanda 'Putin' və 'işğalçılar' sözlərinə görə iş alan qadının hökmü qüvvədə saxlandı

Kalime Japarova iyulun 12-də məhkəmədə
Kalime Japarova iyulun 12-də məhkəmədə

Qazaxıstanda Çimkənd məhkəməsinin cinayət işləri üzrə kollegiyası 63 yaşlı Kalime Japarova barəsində hökmü qüvvədə saxlayıb.

AzadlıqRadiosunun Qazax xidməti yazır ki, Japarova millətlərarası ixtilafı qızışdırmaqda ittiham olunaraq məhkum edilib.

Kollegiya hesab etdiyini bildirib ki, müttəhimin təqsiri tamamilə sübuta yetirilib. Məhkəmə Japarovanın apellyasiya şikayətini təmin etməyib.

Japarova isə bildirib ki, kollegiyanın qərarı ilə razı deyil və kassasiya instansiyasına müraciət edəcək.

Rus xalqına yox, Putinə

Qadın israr edir ki, məhkəmə-tibb ekspertizası onun milli ədavəti qızışdıran sözlər işlətmədiyini göstərib.

Pensiyaçı Japarova istintaqın davam etdiyi 7 ay ərzində həbsdə qalıb. O məhkəmədən tam bəraət istəmişdi.

Japarova məhkəmə dinləməsi zamanı izah edib ki, onun dedikləri bütünlükdə rus xalqına deyil, “Ukrayna dövlətinə qarşı işğalçı müharibə aparan qrupa”, özəlliklə prezident Putinə ünvanlamışdı.

İstintaq materiallarında deyilir ki, Japarova ictimai nəqliyyatda Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsini pisləyərkən “Ukraynaya eşq oldun!” şüarı ilə yanaşı, həm də “rus faşistlərinə və işğalçılarına ölüm” sözlərini işlədib.

Məhkəmə isə qərara gəlib ki, Japarovanın dediklərində milli əlamətə görə düşmənçiliyin qızışdırılması maddəsinin tərkibi var.

“Siyasi məhbus siyahısı”

Mayın 24-də Çimkənd şəhərinin cinayət işləri üzrə məhkəməsi pensiyaçını təqsirli bilmiş və onun azadlığının iki il müddətinə məhdudlaşdırılması barədə hökm vermişdi.

Bu, Qazaxıstan Cinayət Məcəlləsinin 174.1 maddəsində nəzərdə tutulan minimum müddətdir.

Müstəntiqlər Japarova barəsində ittihamı eyni maddənin 1-ci hissəsinə keçirərək cəzanı bir qədər yüngülləşdiriblər. Həmin maddənin 2-ci hissəsində 5 ildən 10 ilədək həbsxana cəzası nəzərdə tutulur.

Aprel ayında Qazaxıstan insan haqları müdafiəçiləri Japarovanı və daha bir neçə nəfəri özlərinin tərtib etdikləri “siyasi məhbus siyahısına” daxil ediblər.

İnsan haqları müdafiəçilərinin sözlərinə görə Japarova Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi barədə tənqidlərini dəfələrlə dilə gətirib.

2020-ci ildə polislər onun evinə gələrək Japarova ilə söhbət aparmışdılar. Pensiyaçıya Rusiya və Ukrayna münasibətləri barədə fikir söyləməkdən çəkinmək tövsiyə olunmuşdu.

Avstriyadan Rusiyaya deportasiya olunmalı dağıstanlının intihar etdiyi xəbər verilir

Vyanada polis patrulu (Arxiv fotosu)
Vyanada polis patrulu (Arxiv fotosu)

Avstriya mediasının xəbərlərinə görə Vyanadakı deportasiya mərkəzində saxlanan Dağıstan doğumlu şəxs özünü asıb.

Xəbər verilir ki, Rusiyada onun barəsində terrorçuluq maddəsi ilə cinayət təhqiqatı aparılırdı.

Həmin şəxs habelə “Vilayət Xorasan” islamçı qruplaşması ilə əlaqədə şübhəli bilinirdi.

Avstriyanın Kronen Zeitung qəzeti yazır ki, sözü gedən şəxs Rusiyaya deportasiyasından bir neçə saat əvvəl intihar edib.

Media intihar edənin kimliyini açıqlamır.

İstintaqın versiyası

İstintaqın versiyasına görə o bir tacik-türk ər-arvad cütlüyü və daha bir əslən tacikistanlı ilə Yeni il və Milad bayramları ərəfəsində Almaniyadakı Köln məbədinə və Vyanadakı müqəddəs Stefan kilsəsinə hücum hazırlayırmış.

Müstəntiqlər dağıstanlını “Vilayət Xorasan” qruplaşmasının üzvü hesab edirlər.

İslam Dövləti ekstremist təşkilatının əfqan qolu sayılan bu qruplaşma mart ayında Moskvadakı Crocus City Hall konsert kompleksinə hücuma görə məsuliyyəti öz üzərinə götürmüşdü.

Lakin sübutların azlığına görə şübhəliyə qarşı ittiham irəli sürmək mümkün olmamışdı.

Məhz bu səbəbdən mayın sonlarında ilkin istintaq yekunlaşdıqdan sonra fiqurantlar deportasiya mərkəzinə gətirilmişdilər.

Hüquq-mühafizə orqanlarının rəsmi sənədlərində bu şübhəlilərin “xüsusilə təhlükəli şəxslər” olduğu bildirilir.

Deportasiya olunanlar

Şübhəlilərdən biri artıq Tacikisitana deportasiya olunub. Sözü gedən qrupdakı yeganə qadın Türkiyə hakimiyyət orqanlarına təslim edilib. Onun tacik əri Türkiyədən siyasi sığınacaq istəyib. Onun bu istəyi rədd edilərsə, o da Tacikistana ekstradisiya olunacaq.

AzadlıqRadiosu yazır ki, ötən yanvarda Vyanadakı deportasiya həbsxanasının qarşısında çeçenistanlıların mitinqi olmuşdu.

Bu mitinqdə Avstriya həbsxanalarında olan qaçqınların hüquqlarının pozulmasına etiraz bildirilirdi.

Noyabr ayında Almaniyanın Brandenburq federal ərazisində 16 yaşlı əslən çeçenistanlı həbs olunmuşdu.

Polisin versiyasına görə o Milad bazarında terror aktına hazırlaşırdı.

Onun əlbiri sayılan başqa bir 15 yaşlı yeniyetmə isə Şimali Reyn Vestfaliyada həbs edilmişdi.

Ərdoğan deyir ki, Türkiyə NATO-nun İsraillə əməkdaşlıq səylərini dəstəkləmir

Rəcəb Tayyib Ərdoğan
Rəcəb Tayyib Ərdoğan

Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan iyulun 12-də deyib ki, NATO-nun İsrail administrasiyası ilə tərəfdaşlığı davam etdirməsi mümkün deyil.

"Fələstində hərtərəfli, davamlı sülh bərqərar olmayanadək Türkiyə NATO daxilində İsraillə əməkdaşlıq səylərini dəstəkləməyəcək", - Ərdoğan NATO sammitində mətbuat konfransında deyib.

Onun sözlərinə görə, Türkiyə Rusiya-Ukrayna müharibəsini bitirməyə yönəlik diplomatik səylərini də davam etdirir.

Suriya ilə əlaqələr, F-16 satışı

Ərdoğan onu da deyib ki, xarici işlər naziri Hakan Fidana Suriya ilə əlaqələrin bərpasına başlamaqdan ötrü Suriya prezidenti Bəşər Əsədlə görüşməyi tapşırıb. Türkiyə prezidenti ötən bazar günü- iyulun 7-də demişdi ki, Ankara iki qonşunun əlaqələrinin bərpası üçün mümkün danışıqlardan ötrü Əsədə "istənilən vaxt" dəvətnamə göndərəcək.

Türkiyəyə F-16 satışına gəlincə, Ərdoğan deyib: "(ABŞ prezidenti Co) Bayden ilə danışdım. O dedi ki, bu problemi üç-dörd həftəyə həll edəcək".

Martda ABŞ Senatı Türkiyəyə 23 milyard dollarlıq F-16 qırıcıları və modernləşdirmə dəstlərinin satışını dayandırmaq təklifini rədd edib. Türkiyə İsveçin NATO üzvlüyü qarşısından maneəni qaldırdıqdan sonra Bayden administrasiyası Türkiyəyə F-16-ların satışına icazə vermişdi.

YPG məsələsi

Ərdoğan terrorçuluğa qarşı mübarizədə NATO müttəfiqlərindən həmrəylik gözlədiyini sözlərinə əlavə edib. O, müttəfiqlərdən bəzilərinin Kürdüstan Fəhlə Partiyasının (PKK) Suriyadakı qanadı - PYD/YPG ilə münasibətini qəbul edə bilmədiklərini vurğulayıb.

Türkiyə YPG-ni PKK-ya bağlı terror təşkilatı sayır. Onun Qərb müttəfiqləri PKK-nı terrorçu siyahısına salsalar da, YPG–ya qarşı bu addımı atmayıblar.

Ərdoğan onu da deyib ki, Türkiyənin məqsədi Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatında (ŞƏT) sadəcə müşahidəçi deyil, daimi üzv olmaqdır.

ŞƏT 2001-ci ildə Rusiya, Çin, Orta Asiya ölkələri tərəfindən Qərb alyanslarına qarşı təhlükəsizlik, siyasi və iqtisadi ittifaq kimi yaradılıb.

Latviyada kremlpərəst fəal 3 il azadlıqdan məhrum edilib

Riqadakı Rusiya səfirliyinin qarşısında avtobus
Riqadakı Rusiya səfirliyinin qarşısında avtobus

Latviyada məhkəmə kremlpərəst fəal Yelena Kreyleni 3 il azadlıqdan məhrum edib. O, Rusiyanın Ukraynada hərbi cinayətlərini açıq şəkildə əsaslandırmaqda təqsirli bilinib. Məlumatı Latviyanın "Jauns" və "Delfi" agentlikləri yayıb.

"Kreyle Rusiyanın Ukraynada törətdiyi hərbi cinayətləri, o cümlədən soyqırımı, bəşəriyyətə, dünyaya qarşı cinayətlərini, eləcə də SSRİ-nin Latviyada törətdiyi hərbi cinayətləri açıq şəkildə əsaslandırmaqda ittiham olunur", -- "Delfi" yazır.

İttihamnamədə deyilir ki, Kreyle 2023-cü il martın 7-dən iyunun 15-dək Rusiyaya dəstəyini açıq ifadə edib – evinin pəncərəsindən Rusiyanın əldəqayırma bayraqlarını asıb, onlardan birində "Putin mənim dostumdur" sözləri yazılıb.

Qadın pəncərələrə Rusiyanın bayrağında əks olunmuş üç rəngdə lentlər yapışdırıb. Qırmızı rəngli plakatda Rusiyanın gerbi, "Rusiya DİN" yazılıb. Dörd qadının göründüyü plakatda isə qadınlardan biri qırmızı rəngli paltarda, SSRİ-nin simvolları sayılan oraq-çəkiclə əks olunub. Arxa fonda Rusiyanın bayrağı yer alıb.

Bundan başqa Kreyle mütəmadi olaraq müxtəlif ictimai tədbirlərdə görünüb, Rusiyanın Ukraynaya təcavüzünə dəstəyini müxtəlif əşyalar və aksesuarlarla bildirib, - Delfi qeyd edir.

Kreyle özünü təqsirli bilmir.

"Jauns" yazır ki 2023-cü ilin payızında Riqa şəhər Məhkəməsi Kreyleni Rusiyanın hərbi cinayətlərini əsaslandırmaqda təqsirli bilərək 1 il şərti cəza kəsib. Ancaq prokurorluq bu hökmdən şikayət verib, cəzanın ağırlıq dərəcəsi ilə razılaşmayıb.

İranda qadın məhbuslar əmək fəalına ölüm cəzasını pisləyirlər

Şərifə Məhəmmədi
Şərifə Məhəmmədi

İranda bir qrup qadın məhbus mümkün edam dalğası barədə xəbərdarlıq edib. Onlar bu yaxınlarda əmək fəalı Şərifə Məhəmmədiyə kəsilmiş ölüm cəzasını "utancverici və biabırçı" adlandırıblar.

16 qadın məhbusun imzaladığı məktubda deyilir ki, ötənhəftəki prezident seçkisindən öncə hakimiyyət edamların sürətini "seçki şousu" öncəsi maksimum həddə yavaşıdıb.

"Ancaq indi edam hökmlərinin çıxarılması və icrası sürətlənəcək, qurbanların ailələri daha çox repressiyaya məruz qalacaq", - məktubda deyilir və Məhəmmədiyə qarşı cəzanın ləğvi tələb olunur.

Bu ayın əvvəlində şimali Rəşt şəhərindəki İnqilab Məhkəməsi Məhəmmədini dövlətə qarşı silahlı qiyamda təqsirli bilib. Onun həmkarlar təşkilatına üzvlüyü dəlil kimi göstərilib.

Qadın həmçinin qadağan olunmuş "Komala" kürd separatçı partiyasına üzvlükdə ittiham olunur. Ailəsi isə ittihamı rədd edir.

"Hakimiyyət ədalət arenasından səsi indi daha gur çıxan qadınların etiraz və tələb səsini boğmaq istəyir", - məktubda vurğulanır.

İşgəncə iddiaları

Məhəmmədinin bibisi Vida Məhəmmədi AzadlıqRadiosunun fars xidməti – "Radio Farda"ya deyib ki, onun qardaşı qızı həbs olunandan sonra, dekabrın 5-də işgəncəyə məruz qalıb, bir neçə ayı cərimə kamerasında keçirib.

V.Məhəmmədi Ş.Məhəmmədinin ölkə içində, yaxud xaricində hər hansı siyasi təşkilata bağlılığı olmadığını sözlərinə əlavə edib.

2022-ci ildə İranda kürd əsilli Məhsa Əmini guya hicab qaydasını pozduğuna görə polis tərəfindən saxlanandan sonra vəfat edib. Onun ölümü ölkədə kütləvi etirazlara səbəb olub.

Aylarla çəkən etirazlarda azı 500 etirazçının öldürüldüyü bildirilir.

Yerli və beynəlxalq insan haqları fəalları Tehranı kütləvi nümayişlərdən sonra etirazçıları və digərlərini qorxutmaq üçün ölüm cəzasından istifadədə ittiham edir.

Qırğızıstan prezidentinin qardaşı qızının sevgilisi həbs olunub

Lazzat Nurkojoyeva
Lazzat Nurkojoyeva

Qırğızıstan prezidenti Sadır Japarovun qardaşı qızının sevgilisi barəsində qanunsuz narkotik maddələr istehsalı maddəsi ilə həbs-qətimkan tədbiri seçilib.

Bişkekdəki Birinci May rayon Məhkəməsinin iyulun 10-da bildirdiyinə görə, Aftandil Sabırbekovun avqustun 3-dək həbsdə saxlanması barədə üç gün öncə qərar verilib.

Sabırbekov Japarovun qardaşı Davlatbekin qızı Lazzat Nurkojoyevanın sevgilisidir.

Ötən ay Sabırbekovun Nurkojoyevaya dəbdəbəli mərasimdə evlilik təklif etdiyini göstərən video internetdə yayılandan və kəskin ictimai qınağa səbəb olandan sonra Japarov qardaşı qızına görə üzr istəmişdi.

Sabırbekovun Nurkojoyevaya evlilik təklif etdiyi mərasimdə diqqətçəkən məqam onun Fövqəladə Hallar Nazirliyindən (FHN) kirayə götürdüyü ağ rəngli vertolyot olub.

Sabırbekovun narkobizneslə əlaqələrinə görə həbs olunması xəbəri iyulun 9-da yayılıb.

Prezidentin mətbuat katibi Askat Alaqozov iyulun 10-da bu deyilənlər təsdiqləyərək bildirib ki, "Aftandil Sabırbekov qanundankənar fəaliyyətini gizlətməkdən ötrü onu hakimiyyətdən qoruyacaq adamlar tapmağa cəhd göstərib".

Prezidentin kiçik qardaşının qızı olan L.Nurkojoyeva 2020-ci ildə ölkədə gözəllik müsabiqəsinin qalibi olub.

A.Sabırbekovun qohumları və vəkilləri isə son baş verənləri şərh etmirlər.

Moskvada pinəçiyə 14 il həbs cəzası. Ukraynaya görə...

Həbs. Foto arxiv
Həbs. Foto arxiv

İyulun 9-da Moskvada İkinci Qərb Dairəsi Hərbi məhkəməsi 32 yaşlı pinəçi Nikolay Kolinə 14 il həbs cəzası kəsib. Səbəb onun işğalçı Rusiya qüvvələrinə qarşı Ukrayna tərəfdə döyüşən Rusiya Könüllülər Korpusuna (RDK) 10 min rubl göndərməsidir.

2023-cü ilin aprelində həbs edilən Kolin terrorçuluğu maliyyələşdirməkdə təqsirli bilinib.

Məhkəmə ona 300 min rubl məbləğində cərimə də kəsib.

Kolinin vəkili məhkəmənin qərarını "humanist" sayıb, belə ki ittihamda 21 il azadlıqdan məhrumetmə və 500 min rubl cərimə nəzərdə tutulurdu.

O, həbs olunanadək pinəçi işləyib, siyasətlə, tarixi rekonstruksiya, irland rəqsləri və qılıncoynatma ilə maraqlanıb.

Kolinin özünü təqsirli bilib-bilmədiyi bəlli deyil.

Noyabrda Moskva məhkəməsi RDK-nin komandiri Denis Kapustini vətənə xəyanət ittihamıyla ömürlük həbsə məhkum edib.

RDK son aylar Belqorod vilayətində Rusiya hərbi obyektlərinə bir neçə hücuma görə məsuliyyəti üzərinə götürüb.

Rusiya Baş Prokurorluğunun 2022-ci ilin fevralında verdiyi qərara görə, fəaliyyəti Rusiya Federasiyasının təhlükəsizliyinə yönəlmiş xarici ölkə, yaxud təşkilata maliyyə yardımı göstərmək vətənə xəyanət sayıla bilər.

Aİ Gürcüstanın inteqrasiya prosesini dayandırıb

Tbilisidə divara çəkilmiş Aİ və Gürcüstan bayraqları
Tbilisidə divara çəkilmiş Aİ və Gürcüstan bayraqları

Avropa İttifaqı (Aİ) Gürcüstanın inteqrasiya prosesini dayandırıb. Bu haqda iyulun 9-da Tbilisidə Aİ-nin genişləndirilməsi üzrə beynəlxalq konfransda birliyin Gürcüstandakı səfiri Pavel Qerçinski məlumat verib.

Onun sözlərinə görə, Gürcüstanın indiki hakimiyyətinin niyyəti Aİ liderlərinə aydın deyil. O, "Xarici təsirin şəffaflığı haqqında" qanunu irəliləyişlər fonunda geriyə addım adlandırıb.

"Eləcə də antiqərb, antiavropa ritorikası Aİ-yə qoşulmaq üçün elan edilmiş məqsədə uyğun gəlmir", -- Qerçinski əlavə edib. O, inteqrasiyanın dayandırılmasını "kədərli və ürəkparçalayan" adlandırıb.

30 milyon avro da ayrılmayacaq

Səfirin sözlərinə görə, Aİ Gürcüstanın müdafiəsinə ayrılan 30 milyon avronu artıq dondurub və bu, "yalnız ilk addımdır". Qerçinski ümidini bildirib ki, Gürcüstanın Aİ-yə üzv olması üzərində iş bu ilin oktyabrına gözlənən parlament seçkilərindən sonra bərpa olunacaq.

Gürcüstana 2023-cü ilin dekabrında Aİ-yə namizəd statusu verilib. Bundan bir neçə ay sonra hakim "Gürcü arzusu" partiyası "Xarici təsirin şəffaflığı haqqında" qanun layihəsini yenidən parlamentin müzakirəsinə çıxarıb. Tənqidçilər bu qanunu Rusiyanın "xarici agent" qanununun analoqu sayırlar. Müxalifət qanun layihəsinə qarşı çıxıb, ölkədə bir neçə ay kütləvi etirazlar keçirilib. Prezident Salome Zurabişvili qanun layihəsinə veto qoyub.

Aİ ölkələri və ABŞ Gürcüstan hakimiyyətini qanun layihəsini qəbul etməməyə çağırıblar. Sənədin qəbulundan sonra Aİ-nin bəzi üzvləri Gürcüstan vətəndaşları üçün vizasız rejimin ləğvini təklif ediblər. ABŞ isə Gürcüstanda "demokratiyanın sarsıdılması" üçün məsuliyyət daşıyanlara sanksiyalar tətbiq edib.

Ukraynanın dron hücumlarından sonra Rusiya cənubda uçuş qadağaları tətbiq edir

Rusiyanın Rostov vilayətində dron hücumundan sonra neft anbarında yanğın
Rusiyanın Rostov vilayətində dron hücumundan sonra neft anbarında yanğın

Rusiya iyulun 9-na keçən gecə 30-dan çox Ukrayna dronunu tutduğunu bildirir. Yerli rəsmilər itkilər, binalara ziyan barədə məlumat verirlər.

Kiyev Rusiyanın iddialarını şərh etməyib.

Ötən gün Rusiya Ukraynada 37 nəfərin ölümü ilə nəticələnmiş kütləvi raket hücumu gerçəkləşdirib. Bundan sonra Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski buna cavab veriləcəyini bəyan edib.

38 dron tutulub

Rusiya Müdafiə Nazirliyinin iyulun 9-da yaydığı məlumatda deyilir ki, beş vilayətdə ümumilikdə 38 dron tutulub. Onlardan 21-i Rostova, yeddisi Kurska, beşi Həştərxana, üçü Belqoroda, ikisi Voronejə atılıb.

Yerli media cənubdakı Həştərxan və Volqoqrad vilayətlərindəki aeroportların dron hücumlarından sonra uçuşları məhdudlaşdırdığını yazır.

İyulun 9-na keçən gecə Ukraynanın Rusiyanın Belqorod vilayətini atəşə tutması nəticəsində dörd nəfər həlak olub, 20 nəfər yaralanıb. Bunu region qubernatoru Vyaçeslav Qladkov deyib. Onun sözlərinə görə, hücum elektrik təchizatında fasiləyə səbəb olub, 60 binaya və 160 mənzilə ziyan dəyib.

Volqoqradda neft anbarı və elektrik yarımstansiyası düşən dron qalıqlarından alışıb. Bu məlumatı isə region qubernatoru Andrey Boçarov verib.

Rusiyanın raket hücumu

İyulun 8-də Rusiya Ukraynanın bir sıra şəhərlərini raket atəşinə tutub, 21-i paytaxt Kiyevdə olmaqla, azı 37 nəfər öldürülüb. Hücumda bir xəstəxana da ziyan görüb, azı iki işçisi həlak olub.

Qərb, BMT-nin humanitar koordinatoru Rusiyanın hücumunu pisləyiblər. BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası Rusiyanın raket hücumunu müzakirə etməkdən ötrü iyulun 9-da iclas keçirəcək.

Moskva adətən yaşayış məskənləri, məktəblər, xəstəxanalar və digər mülki obyektləri hədəfə almadığını deyir.

Rusiyanın Müdafiə Nazirliyi Kiyev yaxınlığına hücumların Ukrayna hərbi sənaye obyektləri və Ukrayna hava qüvvələri bazalarını hədəfə aldığını, hücumun hədəflərinə çatıldığını bildirib.

AzadlıqRadiosu ağır döyüşlər gedən ərazilərdə baş verənlərlə bağlı tərəflərin dediklərini müstəqil təsdiqlətmək imkanına malik deyil.

8 iyul

Ukraynaya raket zərbələrində azı 41 nəfər ölüb. BMT iclasa toplanır

BMT Təhlükəsizlik Şurası iyunun 9-da Rusiyanın Kiyevdəki "Oxmatdet" Uşaq Xəstəxanasına raket zərbəsi ilə bağlı iclas keçirəcək.

Rusiya iyulun 8-də Ukraynanın bir neçə şəhərini şiddətli raket atəşinə tutub və nəticədə ölkə boyunca azı 41 nəfər həlak olub, daha 141 nəfər yaralanıb.

Ölü sayı ən çox Kiyev və Krivoy Roq şəhərlərində qeydə alınıb.

Kiyevdə ən böyük uşaq xəstəxanasının binalarından biri və yaşayış binasının bloku dağılıb.

Sözügedən binada ölənlərdən üçü uşaqlardır.

Raketləri yenə də Xəzər üzərindən atıblar

Xəbər verilir ki, Rusiya strateji bombardmançı təyyarələri raketləri Xəzər dənizi akvatoriyasından atıblar. Rusiya hərbçiləri eyni zamanda ballistik raketlərlə atəş açıblar.

Bütün Ukrayna boyunca həyəcan vəziyyəti elan edilib.

Ukrayna hərbi hava qüvvələrinin məlumatına görə, Rusiya Ukrayna şəhərlərinə 38 müxtəlif tipli raket atıb və onlardan 30-nu vurmaq mümkün olub.

Uşaq xəstəxanasından başqa Kiyevin digər rayonlarında da dağıntılar var. "Lukyanovskaya" metrostansiyasının yaxınlığında biznes mərkəzi yanıb. Şevçenko rayonunda isə yaşayış binasının bir bloku tamamilə dağılıb.

Ukrayna təcili xidmətlərinin məlumatına görə, Rusiya tərəfindən təkrar raket zərbələri nəticəsində Kiyevin Dneprovsk rayonunda tibb mərkəzi qismən dağılıb. Bu zərbələr nəticəsində, azı, dörd nəfər həlak olub.

Krivoy Roqda 10 nəfər həlak olub

Xəbər verilir ki, Dneprdə, Krapivnitskdə və Krivioy Roqda partlayışlar baş verib.

Krivioy Roq şəhərində raket zərbələri nəticəsində 10 nəfərin həlak olduğu xəbər verilir.

Şəhərdə iyulun 9-u matəm günü elan edilib. Donetsk vilayəti administrasiyasının məlumatına görə, Pokrovsk şəhərində üç nəfər həlak olub.

"Uşaqların məqsədli hədəflənməsi"

Ukrayna hökumətinin rəsmiləri Rusiyanı raket zərbələri zamanı "məqsədli şəkildə" uşaqları hədəfləməkdə ittiham edirlər.

Onlar Rusiya təcavüzü ilə mübarizə üçün Ukraynaya daha çox hərbi yardımlar verilməsinə çağırırlar.

Rusiya Müdafiə Nazirliyi isə bildirir ki, onun qüvvələri Ukraynanın hərbi sənaye obyektlərinə və hərbi hava bazalarına zərbələr endiriblər, bütün hədəflər vurulub.

Ekspertlər Rusiyanın versiyasına inanmırlar

Rusiyanın dövlət TASS xəbər agentliyi bundan əvvəl bildirmişdi ki, partlayışlar Kiyevdə "Artyom" müdafiə zavodu və "Julyanı" aerodromu rayonunda baş verib.

Rusiya hərbiyyəsi bildirir ki, onun qüvvələri mülki obyektlərə zərbələr endirməyiblər və dağıntılar Ukrayna hava hücumundan müdafiə sisteminin raketləri vurmasına görə baş verib.

Rusiyanın hərbi bloqerləri iddia edirlər ki, Ukrayna tərəfi NASAMS hava hücumundan müdafiə raketlərindən istifadə edib.

Ukrayna təhlükəsizlik xidməti isə israr edir ki, uşaq xəstəxanasına Rusiyanın X-101 raketi ilə zərbə endirilib və Kiyevin buna dair sübutları var.

Sosial şəbəkələrdə habelə raketin Kiyevə düşmə anını görüntüləyən videolar yayılıb. Bu videoları Ukrayna prezidenti ofisinin rəhbəri Andrey Yermak dərc edib.

"Agentstvo" saytı yazır ki, ekspertlər Rusiya Müdafiə Nazirliyinin versiyasına şübhə ilə yanaşırlar. Onlar vurğulayırlar ki, söhbət hava hücumundan müdafiənin atdığı zenit raketindən yox, Rusiya tərəfindən atılan qanadlı raketdən gedir.

Qərb Ukraynaya raket zərbələrini qətiyyətlə pisləyib. ABŞ-ın Kiyevdəki səfiri hücumu "qəddar təcavüz" və "insan həyatına tam laqeydlik" adlandırıb.

Davamı

AzadlıqRadiosunda iş

İcraçı prodüser

AzadlıqRadiosunu Rusiya hökuməti "arzuolunmaz təşkilat" elan edib

Əgər siz Rusiyadasınızsa, bu ölkənin pasportunu daşıyırsınızsa, yaxud orada daimi yaşayan, amma vətəndaşlığı olmayan şəxssinizsə, nəzərə alın- məzmunumuzu paylaşdığınıza, bəyəndiyinizə, şərh yazdığınıza, bizimlə əlaqə saxladığınıza görə cərimə və ya həbslə üzləşə bilərsiniz.

Ətraflı məlumat üçün bura klikləyin.

XS
SM
MD
LG