Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan iyunda keçirilən parlament seçkilərindən sonra ilk dəfə Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə telefonla danışıb.
Ermənistan hökumətinin mətbuat xidmətinin məlumatına görə, Paşinyan Rusiyanı Ermənistan məhsullarının idxalına qoyduğu məhdudiyyətlərlə bağlı tədbirlər görməyə çağırıb. Yerevan bu qadağaları ikitərəfli sazişlərə və Avrasiya İqtisadi İttifaqının (Aİİ) qaydalarına zidd sayır.
Kreml isə bildirib ki, "Putin Ermənistanda Avropa İttifaqına üzvlük və ya Avrasiya İqtisadi İttifaqında qalmaqla bağlı ümumxalq referendumunun mümkün qədər tez keçirilməsinin vacibliyini vurğulayıb".
Paşinyan cavabında deyib ki, belə bir referendum yalnız ölkə Aİ-yə üzvlük üçün rəsmi müraciət etdikdən sonra mümkün ola bilər.
Son aylar Rusiya Ermənistan məhsullarının idxalına qoyduğu məhdudiyyətləri ardıcıl genişləndirib. Qadağa süd məhsulları, tərəvəz, meyvə, gül, spirtli içkilər, mineral su və balıq məhsullarını əhatələyir. İyunun ortalarında Rusiyanın Baytarlıq və Fitosanitar Nəzarət üzrə Federal Xidməti (Rosselxoznadzor) Ermənistandan idxalı yasaqlanan məhsulların siyahısını xeyli genişləndirərək ora təxminən 130 adda məhsul daxil edib. Bu isə Ermənistanın bir sıra bölgələrində fermerlərin etirazlarına səbəb olub.
Putin ilk dəfə mayın əvvəlində, Yerevanda iki Avropa sammiti keçiriləndən sonra Paşinyan hökuməti qarşısında belə bir tələb qaldırıb. Aİİ-nin digər üç üzvü - Belarus, Qazaxıstan və Qırğızıstanın liderləri də Putinlə birgə bəyanatda bu tələbi dəstəkləyiblər.
Paşinyan hökuməti ötən il Ermənistanın Aİ-yə daxil olma prosesinin başlanmasına çağıran qanun qəbul edib. Amma Yerevan Ermənistan ixracatçılarının əsas bazarı olan Rusiyaya rüsumsuz girişini təmin edən Aİİ-dən çıxmağa tələsmir. Eyni zamanda, Aİ-nin heç bir üzv dövləti və ya qurumu Ermənistanın bloka daxil olmasına açıq dəstək verməyib.
Ali Avrasiya İqtisadi Şurasının iclasının iştirakçıları, Astana
29 may
Rusiya və müttəfiqlərindən Ermənistana referendum ultimatumu: 'Ya Aİ, ya Aİİ'
Avrasiya İqtisadi İttifaqının (Aİİ) dörd ölkəsinin liderləri Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın Avropa İttifaqı (Aİ) ilə yaxınlaşma siyasətinə qarşı birgə bəyanat yayaraq Yerevanı birmənalı seçim etməyə çağırıb.
Astanada keçirilən Ali Avrasiya İqtisadi Şurasının iclasının yekunlarına dair sənəddə Rusiya, Belarus, Qazaxıstan və Qırğızıstan Ermənistanın gələcək geosiyasi xəttini müəyyənləşdirmək üçün ümumxalq referendumunun keçirilməsini tələb edir.
Sənəddə Ermənistanın Aİ-yə üzvlük hazırlığının "Aİİ dövlətlərinin iqtisadi təhlükəsizliyi üçün ciddi risklər" yaratdığı vurğulanır. Bəyanat müəlliflərinə görə, Yerevanın avrointeqrasiya istiqamətində atacağı növbəti addımlar ittifaq ölkələrinin iqtisadi maraqlarına birbaşa zərbə vura bilər.
Putinin Ukrayna müqayisəsi və xəbərdarlığı
Astana sammitinin yekunlarına dair mətbuat konfransında Vladimir Putin Ermənistandakı mövcud vəziyyəti Ukrayna böhranı ilə müqayisə edib. "Mən artıq bunu qeyd etmişdim. Ukraynadakı böhran vaxtilə bu ölkənin Aİ-yə qoşulmaq cəhdləri ilə başladı. Biz buna qarşı deyildik", – deyə Rusiya lideri vurğulayıb.
2025-ci ilin yazında Ermənistan parlamenti Aİ-yə qoşulma prosesinin başlanması haqqında qanun qəbul edib. Astanadakı mətbuat konfransında Putin bildirib ki, Yerevan Aİ standartlarına keçidə başlasa, Ermənistanın Avrasiya İttifaqına inteqrasiyası dayandırılacaq.
Paşinyanın balans siyasəti
Ermənistanın baş naziri hələ ki, bu çağırışlara birbaşa cavab verməyib. Amma o, əvvəlki çıxışlarında rəsmi Yerevanın həm Aİ, həm də Aİİ ölkələri ilə münasibətləri paralel şəkildə inkişaf etdirməyə çalışdığını dəfələrlə diqqətə çatdırıb. Paşinyan etiraf edib ki, əgər bu tarazlığı qorumaq mümkün olmasa, son seçimi referendum vasitəsilə birbaşa Ermənistan xalqı etməlidir. Bununla belə, o, indiki mərhələdə Aİİ-dən çıxış məsələsinin səsverməyə çıxarılmasının əleyhinə olduğunu bildirib.
Yerevanın Qərblə yaxınlaşma kursu Ermənistanla Rusiya arasında münasibətlərdə kəskin gərginliyə yol açıb. Moskva Ermənistan rəhbərliyini qərbpərəst siyasətinə görə mütəmadi olaraq tənqid edir. Rusiyanın müvafiq qurumları isə Ermənistandan gələn bir sıra məhsulların idxalına birtərəfli qadağalar qoyur.