'Reuters': ABŞ və İran birsəhifəlik anlaşma memorandumu imzalamağa yaxındır
ABŞ və İran Fars körfəzində müharibəni yekunlaşdırmaq üçün birsəhifəlik anlaşma memorandumu imzalamağa yaxındır. "Reuters" agentliyi bu barədə həm vasitəçilik səyləri ilə tanış olan Pakistandakı mənbəyə, həm də Vaşinqtondakı diplomatik mənbələrə istinadən məlumat yayıb.
Mənbələr "Axios" nəşrinin daha əvvəl yaydığı məlumatları təsdiqləyib. Nəşr öz mənbələrinə istinadən bildirmişdi ki, Vaşinqton yaxın 48 saat ərzində bir sıra fundamental məsələlər üzrə İrandan rəsmi cavab gözləyir. Məlumatlı mənbələr vurğulayıblar ki, tərəflər müharibə başlayandan bəri razılaşmanın əldə olunmasına ilk dəfə bu qədər yaxınlaşıblar.
14 bənddən ibarət birsəhifəlik memorandumda hərbi əməliyyatlara son qoyulması, Hörmüz boğazının beynəlxalq gəmiçilik üçün yenidən açılması və ABŞ sanksiyalarının ləğvi nəzərdə tutulur. Sənəddə həmçinin İranın nüvə proqramının məhdudlaşdırılmasına dair növbəti mərhələ danışıqlarının keçirilməsi əsas şərt kimi irəli sürülüb.
İranın "Tasnim" agentliyi adını çəkmədiyi mənbəyə istinadən yazır ki, Tehran ABŞ-nin son təklifinə hələ cavab verməyib, çünki sənəddə İran üçün qəbuledilməz olan bəzi müddəalar yer alır.
İranlı deputat isə "Axios"un yazdıqlarını "Amerikanın arzu siyahısı" adlandırıb.
"Amerikalılar uduzduqları müharibədə, üz-üzə danışıqlarda əldə edə bilmədiklərini bu cür yollarla qazana bilməyəcəklər", – İran parlamentinin üzvü İbrahim Rezai X hesabında yazıb.
"Reuters" ABŞ və İran arasındakı son diplomatik gəlişmələr fonunda neft qiymətlərinin son iki həftənin minimumuna endiyini bildirir. "Brent" markalı neftin fyuçersləri 8.3 faiz ucuzlaşaraq bareli üçün 100.79 dollara düşüb. ABŞ-nin 'West Texas Intermediate' (WTI) markalı nefti isə 8.9 faiz dəyər itirərək 93.15 dollar səviyyəsinə geriləyib.
İran ABŞ-nin təklifini nəzərdən keçirir
Tehran hələ də ABŞ-dən gələn təklifi dəyərləndirməyə davam edir. Bu barədə İran Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) sözçüsü İsmayıl Bəqayi məlumat verib.
"İran tərəfi hazırda Amerikanın təklifini araşdırır. Rəsmi Tehran öz mövqeyini yekunlaşdırdıqdan sonra bu barədə Pakistan vasitəsilə qarşı tərəfə məlumat verəcək", — deyə Bəqayi mayın 6-da ISNA agentliyinə müsahibəsində bildirib.
Bununla belə, SEPAH-a yaxınlığı ilə bilinən "Fars" agentliyi İran və ABŞ arasında yeni yazılı mesaj mübadiləsinin olmadığını iddia edib. Agentlik həmçinin yaxın vaxtlarda tərəflər arasında razılığın əldə olunacağı ilə bağlı mediada yayılan xəbərləri təkzib edib.
Tramp İranla razılaşmaya optimist yanaşır, lakin hərbi güclə də hədələyir
ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla razılığın əldə olunma ehtimalının yüksək olduğunu bildirib. Bununla belə, o xəbərdarlıq edib ki, Tehran təklifi rədd edərsə, hərbi əməliyyatlar yenidən bərpa oluna bilər.
Eyni zamanda, Tramp Pakistanın vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqların yaxşı irəlilədiyini bildirib.
"Onlar razılaşmaq istəyirlər. Son 24 saat ərzində çox yaxşı danışıqlarımız olub və razılaşma əldə etməyimiz ehtimalı böyükdür", – Tramp mayın 6-da Oval kabinetdə jurnalistlərə deyib.
Daha sonra Corciyada Respublikaçılar Partiyasının mitinqinə videomüraciətində Tramp müharibənin tezliklə başa çatacağını iddia edib.
Tramp bundan əvvəl sosial şəbəkə hesabında İranın ABŞ təklifini qəbul etməsi ehtimalını "böyük fərziyyə" adlandırmışdı. O, Tehranın razılaşmanı rədd edəcəyi halda, ABŞ-nin yenidən bombardmana başlaya biləcəyini vurğulamışdı.
"Reuters" vasitəçilik prosesindən xəbərdar olan mənbəyə istinadən yazır ki, ABŞ-ni danışıqlarda Trampın xüsusi elçisi Stiv Uitkoff və kürəkəni Cared Kuşner təmsil edir.
Mənbənin bildirdiyinə görə, hazırlanan birsəhifəlik memorandum hər iki tərəf tərəfindən qəbul edilərsə, yekun razılaşmanın əldə olunması üçün 30 günlük ətraflı danışıqlar prosesinə start veriləcək.
Yekun razılaşma ABŞ və İranın Hörmüz boğazında tətbiq etdiyi qarşılıqlı blokadaların aradan qaldırılmasını, ABŞ sanksiyalarının ləğvini və İranın dondurulmuş vəsaitlərinin geri qaytarılmasını nəzərdə tutur. Mənbənin sözlərinə görə, sənəd həmçinin İranın nüvə proqramına müəyyən məhdudiyyətlərin qoyulmasını, o cümlədən uranın zənginləşdirilməsinin dayandırılmasını və ya bu prosesə moratorium tətbiq olunmasını əhatə edəcək.
ABŞ hərbi təyyarəsi İran bayraqlı tankerə atəş açıb
ABŞ hərbi aviasiyası İranın blokadanı yarmaq istəyən neft tankerinə zərbə endirib. ABŞ hərbi rəsmilərinin məlumatına görə, açılan atəşlə gəminin sükan sistemi sıradan çıxarılaraq hərəkəti dayandırılıb.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) açıqlamasında bildirilir ki, Amerika qüvvələri İran bayraqlı gəmiyə ABŞ blokadasını pozduğu barədə dəfələrlə xəbərdarlıq edib.
Məlumata görə, hədəf alınan tankerin göyərtəsində neft olmayıb.
İran Hörmüz boğazını dəniz nəqliyyatı üçün faktiki bağladıqdan sonra ABŞ qüvvələri İran limanlarına qarşı dəniz blokadası tətbiq edib.
ABŞ hərbi-dəniz qüvvələri bəzi gəmilərin bu strateji boğazdan keçidini təmin etsə də, prezident Donald Tramp sonradan həmin missiyanın dayandırıldığını elan edib.