İran Omanın Hörmüz marşrutunu rədd edib

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio martın 26-da İraq Kürdüstanı Regional Hökumətinin baş naziri Məsrur Bərzani ilə telefonla danışıb. ABŞ Dövlət Departamentinin məlumatına görə, o, İranın raket hücumunda həlak olan kürd peşmərgə döyüşçülərinin ailələrinə başsağlığı verib.

Açıqlamada deyilir ki, Rubio İraq Kürdüstanı daxil, İraqdan neftin qlobal bazarlara çatmasına imkan yaratdığına görə kürd hakimiyyətinə minnətdarlığını bildirib: "Dövlət katibi İran, onunla əlaqəli İraq terrorçu silahlılarının ABŞ vətəndaşlarına və İraqdakı enerji infrastrukturuna davam edən hücumlarını qətiyyətlə pisləyib".

Martın 24-də İraq Kürdüstanının Ərbil yaxınlığındakı bazalarına raket düşməsi nəticəsində azı altı peşmərgə döyüşçüsü öldürülmüş, 30 nəfər yaralanmışdı. Bu hücumda İraq kürdləri İran və onun dəstəklədiyi silahlıları günahlandırıb.

M.Bərzani 1979-cu ildən Kürdüstan Demokrat Partiyasının (KDP) lideri olan kürd xadimi Məsud Bərzaninin oğludur.

İranda artıq 28-ci gündür internet kəsilib. Bunu dünyada internet kəsintilərini izləyən "NetBlocks" qrupu bildirir.

"İranda internet 648 saatdan çoxdur, artıq 28-ci gündür kəsilib. İranlılar ilin yarısından çoxunu beynəlxalq şəbəkələrdən təcrid olunublar", – "NetBlocks" martın 27-də X-də yazıb.

İranda bu il ikinci dəfədir böyük rəqəmsal təcrid yaranır. Yanvarın 8-də ölkədə irimiqyaslı etirazlar fonunda internet bloklanmışdı.

Hazırda internet trafiki normalın 1 faizini təşkil edir, İranın təxminən 90 milyon əhalisinin əksəriyyəti təcrid olunub.

ABŞ-də yerləşən İnsan Haqları Fəalları Xəbər Agentliyi (HRANA) İran mediasına istinadla bildirib ki, mərkəzi Yəzd əyalətində ""Starlink" avadanlıqlarından istifadə və xarici media qurumlarına xəbər göndərmək" ittihamı ilə altı vətəndaş həbs olunub. HRANA-nın martın 26-da bildirdiyinə görə, bu şəxslərə bağlı 61 bank hesabı dondurulub.

ABŞ-İsrail müharibəsi başlayandan İranda "düşmənlə əməkdaşlıq" ittihamı ilə 103 nəfərin həbs olunduğu açıqlanıb. Məlumatı İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) Kəşfiyyat Təşkilatı yayıb.

ABŞ SEPAH-ı terror təşkilatı kimi tanıyır.

Martın 26-da yayılan xəbərdə deyilir ki, saxlanılanlardan 13-ü "təxribat, küçələri təhlükəli hala salmağı, nəzarət məntəqələrinə hücum" planlaşdırıb. Kəşfiyyat qurumu İslam Respublikasına qarşı çıxan media qurumlarına şəkillər göndərmək kimi ittihamlarla 90 nəfərin həbs olunduğunu bildirib.

Son bir ayda "Starlink" peyk internet cihazından istifadəyə görə 16 nəfərə, "filtrdən yayınma vasitələri" satan 400 nəfərə qarşı hüquqi addım atıldığı açıqlanıb.

Fevralın 28-də ABŞ və İsrail İrana hücuma başlayandan İranda oxşar ittihamlarla çoxsaylı həbslər barədə məlumat yayılıb. Məsələn, martın 26-da 466 nəfərin "milli təhlükəsizliyə zərbə vuran onlayn fəaliyyət" və digər ittihamlarla saxlandığı bildirilib.

Dövlət mediası bu müddətdə oxşar ittihamlarla azı min nəfərin saxlanıldığını xəbər verib.

İranda internet kəsildiyindən dövlət mediası bu tip xəbərlər üçün yeganə qaynaqdır. Detalları müstəqil dəqiqləşdirmək mümkün deyil.

ABŞ-nin bir neçə yüz xüsusi əməliyyat qüvvəsi Yaxın Şərqə çatıb. Onlar İranla müharibədə prezident Donald Trampa və orduya əlavə seçim imkanı verir. Bu haqda martın 29-da "The New York Times" qəzeti yazıb.

Xəbər adı çəkilməyən iki ABŞ rəsmisinə istinadla yayılıb. Komandolara hələlik münaqişədə konkret rollar verilməyib. Onların artıq regionda olan 50 min əsgərə qoşulacağı, regiona minlərlə dəniz piyadası və elit desantçının da göndərildiyi bildirilir.

Qəzet komandolara "Army Rangers" və "Naval SEALs" qüvvələrinin daxil olduğunu yazır.

Tramp, dövlət katibi Marko Rubio daxil, ABŞ liderləri daha öncə deyiblər ki, əlavə qoşunların yerləşdirilməsi prezidentə İranla bağlı daha çox seçim imkanı verəcək.

Variantlar arasında İranın əsas neft terminalı olan Xarq adasının ələ keçirilməsi ehtimalı da var. ABŞ ordusu həmçinin Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün yollar axtara bilər. Fevralın 28-də ABŞ və İsrail İrana hava zərbələrinə başlayandan İran boğazı faktiki bağlayıb.

"Times" yazır ki, xüsusi qüvvələrdən daha bir potensial istifadə İranın İsfahan nüvə obyektində yüksək zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının ələ keçirilməsi missiyası olacaq.

Xəbərə görə, hərbi ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, hətta 50 minlik əsgər belə böyük quru əməliyyatı üçün azdır. 2003-cü ildə İraqı işğal edən ABŞ koalisiyasının sayı başlanğıcda 250 minə yaxın idi, - "Times" yazır.