İran: Müharibənin ilkin ziyanı 270 milyard dollardır
İlkin hesablamalara görə, ABŞ və İsrailin İrana hücumları təxminən 270 milyard dollarlıq ziyan vurub. Bunu İran hökumətinin sözçüsü bildirib.
"Danışıqlar qrupumuzun diqqətdə saxladığı məsələlərdən biri, İslamabad danışıqlarında da qaldırılan məsələ müharibə təzminatları ilə bağlıdır", – Fatimə Məhacirani Rusiyanın "RİA Novosti" dövlət agentliyinə deyib.
"İlkin və çox kobud hesablamalara görə, indiyədək dəyən zərər 270 milyard dollar civarındadır", – o deyib. Sözçü bu rəqəmin yekun olmadığını, zərərlərin bir neçə səviyyədə araşdırılmalı olduğunu vurğulayıb.
ABŞ və İsrailin İranla müharibəsi altı həftəyə yaxın davam edib, İranın bir çox hərbi və təhlükəsizlik mərkəzləri hədəfə alınıb. ABŞ və İsrail hərbçilərinin məlumatına görə, 16 mindən çox hədəfə zərbələr endirilib.
İranda polad zavodları, Məhşəhr və Əsəluyeh şəhərlərindəki neft-kimya kompleksləri, körpülər hədəfə alınıb, nəticədə fəaliyyətini tam dayandırıb.
İranın BMT-dəki daimi nümayəndəliyi də quruma məktubunda ölkəsinin Yaxın Şərqin beş ölkəsindən təzminat tələb etdiyini bildirib. Bəhreyn, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və İordaniyadan müharibədə iştiraklarına görə təzminat istənildiyi bildirilir.
İran da müharibə zamanı həmin ölkələrdə müxtəlif hərbi və iqtisadi obyektləri hədəfə alıb. Hörmüz boğazını bağlayaraq Fars körfəzindən qlobal bazarlara neft, qaz və digər məhsulların daşınmasının qarşısını alıb.
BEA: İran müharibəsi tarixdə ən böyük neft şokuna səbəb olur
Neftə olan qlobal tələbat COVID-19 pandemiyasından bəri ən kəskin azalma ilə üzləşəcək. Bu, İran müharibəsinin yaratdığı "tarixdə ən ciddi təchizat şoku" fonunda baş verir. Beynəlxalq Enerji Agentliyi (BEA) bunu aprelin 14-də yayımladığı aylıq hesabatında bildirib.
Bu gün ABŞ-nin İrana qarşı dəniz blokadasının ilk tam günüdür. Blokada aprelin 11-12-də İslamabadda ABŞ-İran sülh danışıqlarının nəticəsiz başa çatmasından sonra tətbiq olunub. Aprelin 8-dən qüvvəyə minən atəşkəs isə hələ də davam edir.
"Hazırda atəşkəsin uzunmüddətli sülhə çevriləcəyi, gəmilərin Hörmüz boğazında təhlükəsiz hərəkətinin bərpa olunub-olunmayacağı aydın deyil. Neft idxal edən ölkələr getdikcə azalan təchizat fonunda alternativ mənbələr axtardığı bir vaxtda fiziki xam neftin qiymətləri rekord həddə çatıb", – BEA bildirib.
BMT baş katibi: İran müharibəsinin hərbi həlli yoxdur
BMT-nin baş katibi Antonio Quterreş Yaxın Şərqdəki münaqişənin həlli üçün diplomatiyanı davam etdirməyə çağırıb. O vurğulayıb ki, danışıqlar yolu ilə əldə olunan həll yeganə real çıxış yoludur.
Quterreş aprelin 14-də X platformasında yazıb ki, "həftələrlə davam edən dağıntı və iztirabdan sonra aydındır ki, Yaxın Şərqdəki hazırkı münaqişənin hərbi həlli yoxdur". Baş katib bütün tərəfləri dialoqa çağırıb.
O, naviqasiya azadlığına hörmətin vacibliyini, Hörmüz boğazı kimi strateji su yollarında beynəlxalq hüququn qorunmasının əhəmiyyətini vurğulayıb.
İran və ABŞ arasında həftəsonu danışıqları nəticəsiz bitib.
ABŞ-İran danışıqlarına əsas əngəl
Uranın zənginləşdirilməsinə qadağanın müddəti İslamabadda ABŞ-İran sülh danışıqlarında razılığa gəlməyə əsas maneələrdən biri olub. Bu haqda "The Wall Street Journal" və "The New York Times" qəzetləri yazıb. Danışıqlara yaxın ABŞ rəsmilərinin dediyinə görə, Vaşinqton Tehrana qarşı ABŞ sanksiyalarının yüngülləşdirilməsi qarşılığında uranın zənginləşdirilməsinə 20 illik moratorium qoyulmasını istəyib.
"The New York Times" əlavə edib ki, İranın danışıqlar qrupu buna cavab olaraq müddətin 5 il olmasını təklif edib.
Bu məlumatları nə ABŞ, nə də İran rəsmiləri şərh edib.
İranın 60 faiz səviyyəsində zənginləşdirilmiş bütün uranının məhvi Tramp üçün mərkəzi məsələdir. İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu aprelin 13-də bildirib ki, İslamabadda ABŞ nümayəndə heyətinə rəhbərlik edən vitse-prezident Cey Di Vens ona bu haqda danışıb.
Netanyahu əlavə edib ki, "Tramp qarşıdakı illərdə, hətta onilliklərdə heç bir zənginləşdirmənin olmamasını, İran daxilində, ümumiyyətlə, zənginləşdirmənin həyata keçirilməməsini təmin etmək istəyir".