2026, 23 Noyabr, bazar ertəsi, Bakı vaxtı 03:08
ABŞ və İran prezidentləri rəsmi atəşkəs sazişini imzalayıblar.
ABŞ və İran prezidentləri rəsmi atəşkəs sazişini imzalayıblar.

İran təmsilçiləri Qətəri tərk ediblər

ABŞ və İsrail fevralın 28-də səhər İrandakı hədəflərə zərbələr endirməyə başlayıb. İran buna İsrail və regiondakı digər ölkələrdə ABŞ bazalarına raket, həmçinin dron hücumları ilə cavab verib. Aprelin 8-də Pakistanın vasitəçiliyi ilə ABŞ və İran arasında iki həftəlik atəşkəs elan olunub, danışıqlara start verilib.

İran təmsilçiləri Qətəri tərk ediblər: Saziş layihəsi müzakirə olunur

İsmayıl Bəqayi
İsmayıl Bəqayi

İran rəsmiləri ABŞ ilə müharibəyə son qoymağa çalışan vasitəçilərlə danışıqlardan sonra Qətəri tərk ediblər. Tərəflər arasında saziş layihəsi müzakirə olunur və daha bir görüşün keçirilməsi mümkündür. Bunu noyabrın 2-də danışıqlardan agah olan rəsmi şəxs bildirib.

Nümayəndə heyəti Dohanı noyabrın 1-də tərk edib. Həmin rəsminin sözlərinə görə, təmsilçilərin ölkədən getməsi danışıqların pozulması anlamına gəlmir. Təklif olunan sazişin detalları barədə əlavə məlumat verilməyib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi danışıqların Tehranın sentyabrda hazırladığı yeddi bəndlik plana əsaslandığını bildirib. Həmin plan Hörmüz boğazının yenidən açılmasını və ABŞ-nin İran limanlarına tətbiq etdiyi dəniz blokadasının aradan qaldırılmasını nəzərdə tutur. İran bu tədbirlərin razılaşma çərçivəsində sürətlə gerçəkləşdirilə biləcəyini vurğulayıb.

Bəqayi xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadinin Qətərin vasitəçiliyi ilə Vaşinqtonla mesaj mübadiləsini əlaqələndirmək üçün Dohaya səfər etdiyini təsdiqləyib.

Sözçünün bildirdiyinə görə, ABŞ blokadası aradan qaldırılmayınca və Tehranın tələbləri yerinə yetirilməyincə, İran yekun sazişə razı olmayacaq, həmçinin Hörmüz boğazında təhlükəsizliyin və gəmilərin keçid imkanlarının bərpasına imkan verməyəcək.

Xarici işlər naziri Abbas Əraqçi oktyabrın 31-də bəyan edib ki, razılaşma əldə olunarsa, Hörmüz boğazı ilkin təklifdə nəzərdə tutulan yeddi gün əvəzinə iki gün ərzində yenidən açıla bilər.

ABŞ prezidenti Donald Tramp isə daha əvvəl İranın ilkin planını rədd edib.

Bu arada noyabrın 3-də ABŞ-də keçiriləcək seçkilərdən sonra hərbi əməliyyatların bərpa oluna biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar qalmaqdadır.

Bəqayi seçkilərdən sonra Vaşinqtonun yanaşmasında dəyişiklik baş verə biləcəyi ehtimalını rədd edərək, Tehranın seçkilərin nəticəsində "yeni bir ABŞ"nin ortaya çıxacağını gözləmədiyini vurğulayıb.

Tramp isə Vaşinqtonun seçkilərdən əvvəl İrana hücum etməyəcəyini bildirərək danışıqları "məhsuldar" adlandırıb. Buna baxmayaraq, o, gələcəkdə əlavə hərbi əməliyyatların keçirilməsi ehtimalını istisna etməyib.

CENTCOM Əraqçinin mülki şəxslərə hücumlarla bağlı iddialarını rədd edib

ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçinin ölkəsinin qonşu dövlətlərdə mülki şəxsləri hədəf almadığı barədə iddiasını təkzib edib. Komandanlıq Tehranı mülki infrastruktura və ticarət gəmilərinə qəsdən zərbələr endirməkdə ittiham edib.

Əraqçi "Əl-Cəzirə" telekanalına müsahibəsində bildirib ki, İranın regiondakı hücumları qonşu ölkələrə deyil, yalnız ABŞ-nin hərbi bazalarına və maraqlarına yönəlib. O, İranın mülki şəxsləri qəsdən hədəfə almadığını deyib.

CENTCOM isə "X" sosial şəbəkəsində nazirin bu açıqlamasını "yalan" adlandıraraq, İranın Fars körfəzindəki qonşu dövlətlərdə mülki infrastruktura, yaşayış məntəqələrinə və digər obyektlərə qəsdən hücum etdiyini bildirib.

Komandanlıq İranı dənizdə mülki gəmi heyətlərini qəsdən hədəf almaqda suçlayıb. Bildirilib ki, son aylar bu hücumlar nəticəsində 20-dən çox insan həyatını itirib.

Bu arada, ABŞ və İsrailin İranla müharibəsi fonunda ticarət gəmilərinin dəfələrlə hücuma məruz qaldığı Hörmüz boğazında gərginlik yüksək olaraq qalır.

CENTCOM öz bəyanatında ABŞ və İsrailin İran ərazisinə endirdiyi zərbələr nəticəsində mülki şəxslər arasında qeydə alınan itkilərə toxunmayıb.

CENTCOM: Hörmüz boğazından 1.5 milyard barel neft daşınıb

ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) rəhbəri, admiral Bred Kuper oktyabrın 25-də Hörmüz boğazına səfər edib. CENTCOM-un bəyanatında bildirilir ki, ABŞ qüvvələrinin köməyi ilə Körfəz ölkələri yaydan bəri bu su yolu vasitəsilə 1.5 milyard barel neft ixrac edib: "Son altı ayda CENTCOM qüvvələrinin dəstəyi ilə Hörmüz boğazından 3 mindən çox ticarət gəmisi uğurla keçib".

Kuperin sözlərinə görə, Hörmüzdəki əsas gəmiçilik marşrutları İranın dəniz minalarından təmizlənib və tamamilə təhlükəsizdir.

Hörmüz boğazı strateji əhəmiyyətli su yoludur. Fevralın 28-də ABŞ və İsrail İrana qarşı müharibəyə başladıqdan sonra Tehran boğazı faktiki olaraq bağlayıb.

İran gəmilərin boğazdan keçməsi üçün xüsusi icazə almasını tələb edib. Dünyadakı neft tədarükünün 1/5-i məhz bu boğazın payına düşür.

İranın Hörmüz boğazını faktiki bağlamasına cavab olaraq, ABŞ aprelin 13-də İran limanlarına və gəmilərinə qarşı dəniz blokadası tətbiq edib.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bu ayın əvvəlində bəyan edib ki, Hörmüz boğazı açıqdır və buradan demək olar ki, münaqişədən əvvəlki səviyyədə neft ixrac olunur.

O əlavə edib ki, İran Hörmüz boğazı üzərindəki "nəzarəti tamamilə itirib".

Dəniz daşımalarını izləyən “Kpler” şirkətinin məlumatına görə, sentyabrda xam neft ixracı müharibədən əvvəlki səviyyəyə çatıb və İran istisna olmaqla, regiondan gündəlik ən azı 16.5 milyon barel neft daşınıb.

SEPAH 7 gəminin vurulduğunu bildirir

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) Hərbi Dəniz Qüvvələri oktyabrın 22-də Fars körfəzi regionunda yeddi gəminin vurulduğunu bildirib. Bu arada, ABŞ və İsrailin İrana yeni zərbələr endirmək üçün planlar hazırladığına dair məlumatlar yayılır.

SEPAH-ın məlumatına görə, Fars körfəzinin şimalında neft daşınmasında iştirak edən dörd gəmi eyni vaxtda vurulub və yanmağa başlayıb. "Reuters" agentliyi isə daha üç gəminin Hörmüz boğazının qərbində dəniz minalarına düşdüyünü yazır.

Bu xəbərlər strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazında gəmiçiliklə bağlı gərginliyin artdığı bir vaxtda yayılıb.

Oktyabrın 21-də "The New York Times" qəzeti yazıb ki, ABŞ və İsrail orduları noyabrın 3-də ABŞ Konqresinə keçiriləcək aralıq seçkilərindən sonra İrana yenidən zərbələr endirmək üçün konkret planlar hazırlayır. Qəzet müzakirələrdən məlumatlı olan ABŞ rəsmilərinə və digər mənbələrə istinadla bildirib ki, hər iki ölkənin hərbçiləri təlimləri intensivləşdiriblər. Bu təlimlərə zərbə manevrlərini məşq etmək məqsədilə İraq üzərində uçuşlar da daxildir.

Potensial hədəflər arasında İranın enerji infrastrukturunun, nüvə obyektlərinin, həmçinin raket və dron arsenallarının ola biləcəyi iddia edilir.

Məqalədə deyilir ki, yeni hücumlar İran iqtisadiyyatına əlavə ziyan vura və hökuməti diplomatik güzəştlərə məcbur etmək üçün təzyiqi artıra bilər. Amma bu cür xəbərlər hücuma artıq rəsmi icazə verildiyi anlamına gəlmir.

"Axios" nəşrinin məlumatına görə, ABŞ-nin müdafiə naziri Pit Heqset oktyabrın 19-da İsrailə öncədən elan olunmamış səfəri zamanı bu ölkənin baş naziri Binyamin Netanyahu ilə görüşüb. Görüş İsrailin cənubundakı Ovda hərbi hava bazasında İrana qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyatların mümkün bərpası ilə bağlı müzakirələrin aparıldığı bir vaxtda baş tutub.

Prezident Donald Tramp oktyabrın 8-də bildirmişdi ki, ABŞ aralıq seçkilərinə qədər İrana hücum etməyəcək və hazırda Tehranla danışıqlar aparılır. Son məlumatlar göstərir ki, Trampın verdiyi vədə baxmayaraq, hərbi planlaşdırma prosesi aktiv şəkildə davam edir.

Davamı

​
XS
SM
MD
LG