ABŞ prezidenti Donald Tramp Ukrayna lideri Volodimir Zelenskinin Rusiyanın işğalçı müharibəsini bitirmək üçün aparılan sülh danışıqlarından kənarlaşdırılmalı olduğunu bildirib. Tramp növbəti dəfə Zelenskinin sülhə nail olmaq istəyinə şübhə ilə yanaşıb.
Bundan əvvəl Ağ ev rəhbəri Rusiyaya qarşı sərt sanksiyaların icrasını dayandırıb və Moskvanın dizel yanacağı ixracına qoyulan qadağanı ləğv edib.
Zelenskinin bu qərarları tənqid etməsinə cavab olaraq Tramp deyib: "Zelenski nə danışdığını bilmir. Açığı, məncə, artıq Ukrayna adından danışıqları başqa birinin aparmasının vaxtı çatıb".
Tramp oktyabrın 10-da verdiyi açıqlamada da Ukraynanın sülh razılaşması əldə edə biləcək yeni lider seçməli olduğunu vurğulamışdı.
Norveçdə danışıqlar olacaq
Bu gərginlik fonunda, ABŞ və Ukraynadan adlarının açıqlanmasını istəməyən mənbələr AzadlıqRadiosuna bildiriblər ki, bu həftənin sonuna doğru ukraynalı nümayəndələrin Norveçdə ABŞ-nin xüsusi elçisi Stiv Uitkoff və Trampın kürəkəni Cared Kuşnerlə görüşü gözlənilir. Görüşün məqsədi sülh danışıqlarını irəli aparmaq yollarını müzakirə etməkdir.
Mənbələrdən birinin sözlərinə görə, Zelenski də danışıqlara şəxsən qatılmağı planlaşdırır. Hazırlıqlar davam etsə də, görüşün yekun detalları hələ tam dəqiqləşməyib.
Zelenski bundan əvvəl paylaşdığı videomüraciətdə yaxın günlərdə Norveçdə Uitkoff və Kuşnerlə bir araya gələcəklərinə ümid etdiyini vurğulayıb. O, diplomatik proses çərçivəsində müzakirə olunası mövzuların çox olduğunu əlavə edib.
"Prezident Si istəsə, mən də görüşərəm"
D.Tramp gələn ay Çində keçiriləcək Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (APEC) sammiti çərçivəsində Rusiya prezidenti Vladimir Putin və Çin lideri Si Cinpinlə üçtərəfli görüşə hazır olduğunu açıqlayıb.
"Prezident Si istəsə, mən də görüşərəm", – deyən Tramp bu sammitdə əsas hədəfin Ukrayna böhranı yox, sırf nüvə silahları və nüvəsizləşdirmə mövzusu olacağını diqqətə çatdırıb.
Volodimir Zelenski
Zelenskinin narazılığı
Son günlər Ukraynada "Starlink" və "Starshield" peyk rabitə sistemlərində yaranan kəsintilər də Vaşinqtonla Kiyev arasındakı gərginliyi daha da dərinləşdirib. Digər bir narahatlıq doğuran məsələ isə ABŞ-nin Rusiyanın gözlənilən zərbələri barədə Ukraynanı əvvəlcədən məlumatlandırmamasıdır.
Mövzu ilə bağlı oktyabrın 19-da amerikalı konqresmenlərlə onlayn görüş keçirən Zelenski öz "Telegram" kanalında yazıb: "Təəssüf ki, ötən gecə Rusiyanın ballistik raket hücumunun ilk dalğası barədə tərəfdaşlarımızdan əvvəlcədən heç bir xəbərdarlıq almadıq. Bundan əlavə, cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində "Starlink" və "Starshield" xidmətlərinin sürətinə məhdudiyyətlər davam edir. Amerika tərəfi isə bu məsələlərin heç biri ilə bağlı Ukraynaya hələ də bir izahat verməyib".
Zelenski onu da bildirib ki, Pentaqon Avropa ölkələrinin Ukraynanın Prioritet Ehtiyacları Siyahısı (PURL) proqramı çərçivəsində ödənişini artıq etdiyi hava hücumundan müdafiə raketlərinin çatdırılmasını gecikdirir. Onun sözlərinə görə, raketlərin göndərilməsi üçün ABŞ-nin müdafiə naziri Pit Heqsetin imzası tələb olunur: "Bütün bunlar bizə dəstəyin yavaşladılması barədə müəyyən siyasi qərarın qəbul edildiyini göstərir".
Digər tərəfdən, Özbəkistanda səfərdə olan ABŞ dövlət katibi Marko Rubio Ukrayna ilə kəşfiyyat məlumatlarının paylaşılmasının dayandırılması barədə iddiaları təkzib edib. Rubio "Heç bir fasilə olmayıb" deyərək, Zelenskini Rusiya ilə müharibənin başa çatdırılmasına diqqət yetirməyə çağırıb.