ABŞ prezidenti Donald Tramp Rusiyaya qarşı genişmiqyaslı sanksiyaların tətbiqini dayandırmaq qərarını müdafiə edərək, məqsədin Moskvanı danışıqlar masasında saxlamaq olduğunu bildirib. Kiyev və bəzi amerikalı konqresmenlər isə bu addımın Kremlə yanlış mesaj verdiyini vurğulayırlar.
Tramp oktyabrın 16-da Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaların tətbiqini dayandırmaqla bağlı fərman imzalayıb. Söhbət Ukraynanın qatı tərəfdarı olmuş mərhum senator Lindsi Qremin adını daşıyan qanundan gedir. Bir həftə əvvəl isə Tramp Rusiyanın dizel yanacağına sanksiyaları müvəqqəti yumşaltmışdı.
Prezident Kremlə müharibə maşınını maliyyələşdirmək imkanı yaratması ilə bağlı ittihamları da rədd edib.
"Rusiyanı ağılsızcasına danışıqlar masasından uzaqlaşdıracaq..."
"Mən Rusiya ilə Ukrayna arasındakı müharibənin sülh yolu ilə başa çatması üçün danışıqlar aparıram və Rusiyanı ağılsızcasına danışıqlar masasından uzaqlaşdıracaq heç bir addım atmaq istəmirəm", – Tramp oktyabrın 18-də "Truth Social" platformasında yazıb.
Tramp 2025-ci ilin yanvarında ikinci dönəm prezidentlik müddətinə başlayanda Rusiyanın Ukraynaya qarşı işğalçı müharibəsini dayandırmağı prioritet elan edib. Amma Kiyev və Moskva arasındakı danışıqlar dalana dirənib.
Kreml heç bir güzəştə getmir və tam atəşkəs çağırışlarını dəfələrlə rədd edib. Moskva döyüşlərlə ələ keçirə bilmədiyi ərazilər üzərində də Rusiyanın nəzarətinin tanınmasını tələb edir.
Tərəflər qarşılıqlı hücumları intensivləşdirir, bir-birinin enerji infrastrukturunu hədəfə alırlar.
Bu arada yanacaq qiymətlərinin kəskin artması ABŞ-də bir çox seçicinin narazılığına səbəb olub. Trampın Respublikaçılar Partiyası hazırda Senata və Nümayəndələr Palatasına nəzarət uğrunda gərgin mübarizə aparır.
Tramp Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsini dayandırmaq istəyinin olmamasında ukraynalı həmkarı Volodimir Zelenskini günahlandırıb. Onun iddiasına görə, Zelenski "bu müharibəni bitirmək istəmir və yəqin ki, heç vaxt istəməyib".
Zelenskidən xəbərdarlıq
Zelenski isə xəbərdarlıq edib ki, ABŞ dəstəyini kəsərsə, bunun Ukrayna üçün ağır nəticələri ola bilər.
"Əgər Birləşmiş Ştatlar Rusiyanın tərəfini tutsa, əlbəttə, biz qalib gələ bilməyəcəyik", – Zelenski oktyabrın 18-də NBC telekanalının "Meet the Press" proqramına müsahibəsində deyib.
"Biz ona inanmaq istəyirik və ümid edirəm ki, o, qərarlarını dəyişəcək. Çünki düşünürəm ki, bunların hamısı səhvdir və bizə köməyi dəyməyəcək. Birləşmiş Ştatlara da köməyi dəyməyəcək", – Zelenski vurğulayıb.
O, kəşfiyyat məlumatlarının paylaşılmasının bərpa olunduğunu deyərək buna görə təşəkkürünü bildirib. Kiyev ötən həftənin əvvəlində Vaşinqtonun kəşfiyyat məlumatlarını ötürməyi dayandırdığını açıqlamışdı.
Tramp bir həftə əvvəl sosial şəbəkədə enerji obyektlərinə hücumların dayandırılması barədə atəşkəs təklif etmişdi. Zelenski bu hücumların dayandırılmasını dəstəklədiyini bildirmiş, amma Moskvadan da eyni addımı gözlədiyini vurğulamışdı.
Trampın addımlarını tənqid edənlər də var, dəstəkləyənlər də
Rusiya isə Ukraynanın enerji obyektlərinə zərbələr endirməkdə davam edib. Bundan sonra Zelenski Kiyevin öz hücumlarını birtərəfli qaydada dayandırmaq niyyətində olmadığını bildirib.
Ötən həftə komanda məntəqələrindən birinə baş çəkən Putin Rusiya ordusuna Ukraynadakı hədəflərə qarşı "kütləvi və əlaqələndirilmiş" zərbələri davam etdirməyi tapşırıb; bu barədə Rusiya mediası məlumat yayıb.
Trampın sanksiyaları yumşaltması ABŞ-də hər iki partiyadan olan bir çox konqresmenin, eləcə də Ukraynanın beynəlxalq tərəfdaşlarının kəskin narazılığına səbəb olub.
Respublikaçılar Partiyasından konqresmen Don Beykon bildirib ki, Kremlin əlindən tutan bu addımlar "ABŞ tarixinin çox utancverici səhifəsi kimi yadda qalacaq".
ABŞ-nin maliyyə naziri Skot Bessent və Tramp administrasiyasının digər rəsmiləri isə prezidentin addımlarını müdafiə ediblər.