Azərbaycan xəbərləri
Qubad İbadoğlu siyasi fəaliyyətinə fasilə verib
Azərbaycan Demokratiya və Rifah Partiyasının (ADR) sədri Qubad İbadoğlu siyasi fəaliyyətinə qeyri-müəyyən müddətə fasilə verib.
Bu barədə onun özü “Turan” Agentliyinə danışıb.
O, habelə bildirib ki, mayın 14-də ADR İdarə Heyətinin toplantısında “Siyasi partiyalar haqqında” Azərbaycan Qanununun 4.7.-ci maddəsinin tələblərinin nəzərə alınması barədə qərar qəbul edilib.
Partiya fəaliyyətini dayandırırmı?
Siyasətçinin sözlərinə görə, qanunun 4.7-ci maddəsinə görə, siyasi partiyanın dövlət qeydiyyatına alınmadan fəaliyyət göstərməsinə yol verilmir:
"ADR-in fəaliyyəti Qanunun bu maddəsinə uyğun tənzimlənməlidir. Toplantıda İdarə Heyəti ADR-in fəaliyyətini "Siyasi Partiyalar haqqında" Qanunun 4.7-ci maddəsinə uyğunlaşdırmaq barədə qərar qəbul edib və buna uyğun olaraq partiya fəaliyyətini dayandırıb".
“Biz partiyanın qeydiyyata alınması ilə bağlı...”
Amma həmin qərar partiyada bir qədər fərqli də təqdim edilir. ADR-in sədr müavini Ellada Məmmədli isə bildirib ki, mayın 14-də Qubad İbadoğlunun iştirakı ilə iclas keçirilib:
"İclasda Qubad bəyin sağlamlıq məsələsi müzakirə olundu. Onun sağlamlıq vəziyyəti yazılanlardan da pisdir və o bizdən sağlamlığını bərpa etmək üçün fəaliyyətində fasilə verilməsi üçün izn istədi. Bizim üçün onun sağlamlığı hər şeydən üstündür və bərpa müddəti ərzində biz partiyanın qeydiyyata alınması üçün mümkün addımlarımızı müzakirə etdik. Qubad bəyin sağlamlığının bərpası uzun müddət çəkə bilər. Onun bərpası ərəfəsində biz partiyanın qeydiyyata alınması ilə bağlı addımlar atacağımızı razılaşdıq".
Qubad İbadoğlunun siyasi fəaliyyətinə fasilə verilməsi 9 aylıq həbs həyatından sonra səhhətindəki ciddi neqativ dəyişikliklər, xüsusilə ürəyindəki problemlər göstərilir.
Hələlik, açıqlanan qərarlara rəsmi qurumlardan münasibət almaq mümkün olmayıb.
Azərbaycan Demokratiya və Rifah Partiyası
İqtisadçı Qubad İbadoğlunun sədrlik etdiyi partiya 2015-ci ildən fəaliyyət göstərmiş Azərbaycan Demokratiya və Rifah Hərəkatının bazasında yaradılıb.
Təsis qurultayı 2021-ci il oktyabrın 17-də keçirilib, sənədlər həmin il noyabrın 11-də dövlət qeydiyyatı üçün Ədliyyə Nazirliyinə təqdim edilib. Amma nazirlik həm onda, həm də daha sonra bir neçə dəfə partiyanın qeydiyyatından imtina edib.
Buna səbəb kimi ADR-in öz nizamnaməsində seçkilərdə iştirakla bağlı əsasları göstərmədiyi vurğulanıb. Partiyada isə bu izah əsassız sayılıb.
Azərbaycanda ötən ilin əvvəlində “Siyası Partiyalar haqqında” yeni qanun qüvvəyə minib. Yeni qanuna görə, qeydiyyatsız fəaliyyət göstərən partiyaları cəzalar gözləyir.
Azərbaycanda həmin qanunun qəbuluna qədər 50-dən çox partiya olub. Onların təqribən ancaq yarısı təkrar qeydiyyatdan keçib.
Xatırlatma
Qubad İbadoğlu ötən il iyulun 23-də həbs olunmuşdu. O, Cinayət Məcəlləsinin (CM) 204.1-ci (satış məqsədi ilə hazırlama, o cümlədən saxta pul və ya xarici valyuta əldə etmə və ya satma) və həmin maddənin əlavə olaraq 3.1-ci (eyni əməllər mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə) bəndi ilə ittiham olunub.
Daha sonra ona qarşı CM-in 167-3.1-ci (dini ekstremist materialları hazırlama, saxlama və ya yayma) maddəsi ilə yeni ittiham irəli sürülüb. Siyasətçi irəli sürülən bütün ittihamları saxta adlandırıb. Bir sıra beynəlxalq təşkilatlar da Azərbaycan hökumətini Q.İbadoğlunun işinə obyektiv baxmağa, onun hüquqlarının qorunmasına çağırıblar.
O, aprelin 22-də ev dustaqlığına buraxılıb.
Müdafiə tərəfi hesab edirdi ki, İbadoğluna verilən ittihamlar əsassızdır və üstəlik, onun səhhəti həbsdə saxlanmasına imkan vermir.
Bütün xəbərləri izləyin
Azərbaycan və İran Araz çayının suyunu bölüşdürəcək
Araz çayının su ehtiyatlarının bölüşdürülməsi ilə bağlı Azərbaycan-İran birgə iş rejimləri təsdiq edilib.
Azərbaycan-İran daimi Birgə Komissiyasının 55-ci iclası İranda baş tutub. Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyindən AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, iclasda Araz çayının su ehtiyatlarının iki ölkə arasında bölüşdürülməsinə dair birgə iş rejimləri hazırlanıb və təsdiq edilib.
Bununla yanaşı, çaydan götürülən suyun monitorinqi, keyfiyyətə nəzarət, müasir suölçmə qurğularının quraşdırılması və qarşılıqlı əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub. Görüşün yekununda tərəflər arasında müvafiq protokol imzalanıb.
Araz çayının bir hissəsi Azərbaycanla İran arasında dövlət sərhədindən keçir.
Xatırlatma
Azərbaycan-İran münasibətləri 2023-cü ilin yanvarında Tehrandakı səfirliyə edilən silahlı hücumdan sonra kəskin gərginləşmişdi. Həmin hücum nəticəsində bir nəfər həlak olmuşdu.
Sonrakı dövrdə əlaqələrdə müəyyən yumşalma yaransa və tərəflər birgə hərbi təlimlər keçirsə də, regional geosiyasi gərginlik fonunda yeni böhranlar yaşanıb. Xüsusilə, 2025-ci ilin martında İsrail və ABŞ-nin İranla hərbi toqquşmaları zamanı Azərbaycanın Naxçıvan bölgəsinə dronların düşməsi münasibətləri yenidən sınağa çəkdi. Prezident İlham Əliyev bu hadisəni "terror aktı" kimi pisləyərək İrandan rəsmi üzrxahlıq tələb etdi. Tehran isə qonşu dövlətləri hədəf almadığını bəyan edərək araşdırma aparılacağını bildirdi. Gərginlik səbəbindən dayandırılan yük daşımaları iki ölkə liderinin telefon danışığından sonra bərpa olundu. Ardınca Azərbaycan İrana humanitar yardım göndərdi.
Parlamentdə sayı azalan kitabxanaların 'inkişafı'ndan danışıblar
"Sovetlərdən qalma kitabxana sistemində həm infrastruktur, həm də məzmun baxımından bir çox problemlər var". AZƏRTAC-ın xəbərinə görə, bunu mədəniyyət naziri Adil Kərimli iyunun 10-da Milli Məclisdə "Kitabxana sisteminin mövcud vəziyyəti və inkişaf perspektivləri" mövzusunda keçirilən ictimai müzakirədə bildirib.
Nazir qeyd edib ki, kitabxana sisteminin təkmilləşdirilməsi və optimallaşdırılmasının ilk hüquqi əsası prezident İlham Əliyevin 2019-cu ildə imzaladığı fərmanla qoyulub: "Həmin sənəddə kitabxana sisteminin təkmilləşdirilməsi, optimallaşdırılması və yeni yanaşmalar əsasında yenidən qurulması ilə bağlı həm Mədəniyyət Nazirliyinə, həm də hökumətə konkret tapşırıqlar verilib. Bu, ilkin hüquqi baza kimi çıxış edir. Eyni zamanda, bir daha qeyd etmək istəyirəm ki, “Azərbaycan Mədəniyyəti – 2040” Mədəniyyət Konsepsiyasında da bu istiqamətdə xüsusi tapşırıqlar müəyyən olunub. Ümumilikdə, yeni mədəniyyət modelinin yaradılmasının əsas prinsiplərindən biri əlçatanlığın təmin edilməsidir".
Xatırlatma
Son iki onillikdə Azərbaycanda kitabxanaların sayında kəskin azalma qeydə alınıb. Dövlət Statistika Komitəsinin (DSK) hesabatına görə, 2005-ci ildə ölkədə 4004 kitabxana fəaliyyət göstərdiyi halda, 2015-ci ildə bu rəqəm 3242-yə, 2024-cü ildə isə 2914-ə düşüb.
2025-ci ilin göstəriciləri isə hələlik açıqlanmayıb. Hazırda elə kəndlər var ki, orada kitabxanalar tamamilə fəaliyyətini dayandırıb. Ekspertlər bu tendensiyanın əhalinin mədəni səviyyəsinə mənfi təsir göstərəcəyindən narahatdırlar.
'BakıKart'ın satış qiyməti bahalaşır
Bu il iyulun 1-dən etibarən "BakıKart"ın satış qiyməti 2 manatdan 3 manata qaldırılacaq. Bu barədə "BakıKart"dan yerli KİV-lərə məlumat verilib.
"Kart istehsalı, texniki xidmət, logistika və infrastruktur xərclərində baş verən artımlar nəzərə alınaraq qiymətə yenidən baxılıb. Bu dövr ərzində... rəqəmsal xidmətlər daha da genişləndirilib. Qiymət dəyişikliyi yalnız yeni alınan 'BakıKart' kartlarına şamil olunur. Gediş haqlarında və mövcud kartların balansında dəyişiklik yoxdur", – açıqlamada bildirilir.
"BakıKart" Bakı metrosunda və bir çox avtobus xətlərində tətbiq olunan vahid ödəniş kartıdır. Dövriyyəyə 2015-ci ildə buraxılıb. O vaxtdan metro və avtobusda gediş haqları bir neçə dəfə artırılıb.
7 may
'BakuBus' və taksi xidməti Metropolitenə birləşdirilir
"Bakı Metropoliteni" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti (QSC) yenidən təşkil ediləcək. Bununla bağlı Prezident İlham Əliyev bu gün, mayın 7-də fərman imzalayıb.
Fərmana əsasən, “BakuBus” və “Bakı Taksi Xidməti” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətləri “Bakı Metropoliteni” QSC-nin tərkibinə birləşdirilir.
Fərmana görə, "Bakı Metropoliteni" QSC ictimai nəqliyyatda sərnişindaşmanın keyfiyyətini və təhlükəsizliyini yüksəltməlidir. Xidmətlərin təşkili və gediş haqqının ödənilməsi üçün yeni, rəqəmsal həllər tətbiq etməlidir. Həmçinin bu sahəni vahid mərkəzdən idarə etməli və əlaqələndirməlidir.
QSC-nin fəaliyyətinə ümumi rəhbərlik və nəzarət üçün sədr daxil olmaqla, beş üzvdən ibarət Müşahidə Şurası yaradılır.
"Bakı Taksi Xidməti" 2015-ci ildə Nəqliyyat Nazirliyinin, "BakuBus" isə 2014-cü ildə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin tabeçiliyində yaradılıb.
Xatırlatma
Son illərdə taksi fəaliyyəti sahəsində qəbul edilmiş qərarlar və qanunvericilik dəyişiklikləri, rəsmi olaraq, xidmətin keyfiyyətinin artırılması məqsədi daşıyıb. Lakin nəticədə taksilərin sayında azalma və qiymət artımı müşahidə olunub. Müstəqil iqtisadçılar bu prosesi taksi xidmətinin inhisara alınması kimi dəyərləndiriblər.
Ötən il oktyabrın 1-də metro və bəzi marşrutlarda gediş haqqı 60 qəpiyə qaldırılıb. Halbuki, metro və bir sıra marşrutlarda gediş haqqı ondan bir il əvvəl də 10 qəpik artırılmışdı. Bəzi müstəqil ekspertlər hesab edir ki, hökumət bu fərmandan sonra yenidən qiymət artımına gedə bilər.
Mülki PUA-lara nəzarət gücləndirilir: Yoxlamalar aparılacaq
Azərbaycanda mülki pilotsuz uçuş aparatlarına (PUA) nəzarət gücləndiriləcək və bu sahədə ciddi yoxlamalar aparılacaq. Yerli mətbuatın məlumatına görə, bu məsələ Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin iyunun 4-də keçirilən iclasında müzakirəyə çıxarılan "Aviasiya haqqında" qanun layihəsinə təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb.
Yeni layihəyə əsasən, avtonom pilotsuz uçuş aparatları yalnız dövlətin müəyyən etdiyi xüsusi qaydalar çərçivəsində və ayrılmış xüsusi coğrafi zonalarda uça bilər.
Bundan əlavə, layihəyə görə, mülki təyinatlı avtonom pilotsuz uçuş aparatlarının dövriyyəsi yalnız xüsusi icazə əsasında mümkün olacaq.
Dəyişiklik layihələri cəmiyyətdə azadlıqlar baxımından müəyyən tənqidlərə səbəb olub. Əslində, Azərbaycanda PUA-ların idxalı və onlardan istifadə olunması ilə bağlı narazılıqlar əvvəllər də mövcud idi. Bir neçə il əvvəl bloqer Mehman Hüseynov silsilə korrupsiya araşdırmalarını məhz bu səbəbdən dayandırmağa məcbur olduğunu bəyan etmişdi. O, çəkiliş apardığı dronun polis tərəfindən müsadirə edildiyini bildirmişdi. Hüseynovun sözlərinə görə, hüquq-mühafizə orqanları cihazın ölkəyə qanuni yolla gətirildiyi təqdirdə geri qaytarılacağını vəd etmişdi. Daxili İşlər Nazirliyi isə mediaya açıqlamasında məsələnin araşdırıldığını bildirsə də, yekun nəticə rəsmən açıqlanmayıb.
Hələ həmin dövrdə hüquqşünaslar ölkəyə dronların gətirilməsi və istifadəsi üçün elektron formada beş fərqli dövlət qurumundan icazə alınmasının zəruri olduğunu bildirirdilər: Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi, Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti, Dövlət Sərhəd Xidməti və Müdafiə Nazirliyi.
Azərbaycanın futbol klubu avrokuboklardan kənarlaşdırılıb
2025/2026 mövsümündə Azərbaycan Premyer Liqasını üçüncü pillədə başa vuraraq UEFA Konfrans Liqasına vəsiqə qazanan "Turan Tovuz" klubu həmin turnirdən kənarlaşdırılıb. Qərar iyunun 2-də Avropa Futbol Assosiasiyaları Birliyi (UEFA) tərəfindən qəbul edilib.
UEFA bu addımı atarkən Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyasının (AFFA) 13 dekabr 2019-cu il tarixli qərarına əsaslanıb. Həmin vaxt AFFA İntizam Komitəsi 2019-2020 mövsümündə I Divizionda çıxış edən "Turan Tovuz"un 7 futbolçusunu "danışılmış oyunlar"a görə futboldan ömürlük uzaqlaşdırmışdı. Cəzalandırılan şəxslərin məsələyə münasibətini öyrənmək mümkün olmayıb.
"Turan Tovuz" klubunun rəsmi açıqlamasında UEFA-nın bu qərarına qarşı hüquqi mübarizəyə başlanacağı vurğulanıb: "Qərarın dəyişdirilməsi və bütün idman prinsipləri qorunaraq vəsiqə qazandığımız Konfrans Liqasında iştirakımızın təmin edilməsi üçün bu gündən (iyunun 3-dən) etibarən bütün hüquqi addımlar atılacaq və İdman Arbitraj Məhkəməsinə (CAS) müraciət olunacaq".
Klub həmçinin bildirib ki, Konfrans Liqasına hazırlıq planlarında heç bir dəyişiklik yoxdur: "Bu ay komanda üzvləri bir araya gələcək və Türkiyəyə təlim-məşq toplanışına yollanacaq".
"Turan Tovuz" 2022-ci ildə yenidən Azərbaycan Premyer Liqasına vəsiqə qazanıb. 2025/2026 mövsümündə liqanı üçüncü pillədə başa vurub.
Çempionatın qalibi isə Masazırın "Sabah" klubu olub. "Sabah" mübarizəyə UEFA Çempionlar Liqasının I təsnifat mərhələsindən başlayacaq.
Tramp Azərbaycana səfir namizədini açıqladı
ABŞ prezidenti Donald Tramp bir neçə ölkəyə səfir namizədləri irəli sürüb. Azərbaycana səfir vəzifəsinə Virciniya ştatından Aleksandr Alden namizəd göstərilib. Təyinat təsdiqlənməsi üçün Senata göndərilib.
A.Alden ABŞ Dövlət Departamentində, Milli Təhlükəsizlik Şurasında və Pentaqonda yüksək vəzifələrdə çalışıb. Dövlət katibinin Avropa məsələləri üzrə müavini kimi ABŞ ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlərin möhkəmləndirilməsi üzərində işləyib.
A.Alden Atlantik Şurasının Brent Skoukroft adına Strateji və Təhlükəsizlik Mərkəzinin "Geostrategiya Təşəbbüsü" proqramında qeyri-rezident baş elmi işçidir.
ABŞ-nin Azərbaycandakı səfiri Mark Libbi 2024-cü ilin dekabrında səhhəti ilə əlaqədar istefa verib.
Bakıda diplomatik missiyaya rəhbərliyi ötən ilin iyulundan ABŞ-nin müvəqqəti işlər vəkili Emi Karlon həyata keçirir.
Milli Məclis növbədənkənar sessiyaya toplanır
Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova növbədənkənar sessiyanın çağırılması haqqında sərəncam imzalayıb. Bu barədə parlamentin rəsmi saytı məlumat yayıb.
Məlumatda bildirilir ki, Milli Məclisin sədri 82 deputatın tələbi ilə, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 88-ci maddəsinin II hissəsinə əsasən, 2026-cı il iyunun 1-dən parlamentin növbədənkənar sessiyasının çağırılması barədə sərəncam verib.
26 may
Yenə Milli Məclisin növbədənkənar sessiyası gözlənilir
Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının çağırılacağı gözlənilir. Yerli medianın yaydığı məlumata görə, artıq bununla bağlı deputatlardan imzalar toplanılıb və sessiyanın iyun ayında keçirilməsi nəzərdə tutulur.Amma növbədənkənar sessiya təklifinin, hələlik, bu dəfə hansı səbəbdən verildiyi açıqlanmır.
Milli Məclisin Daxili Nizamnaməsinə əsasən, parlamentin 42 deputatının tələbi əsasında növbədənkənar sessiya çağırılır. Milli Məclisin növbədənkənar sessiyaları dövründə parlamentin, komitə və komissiyalarının iclasları keçirilir.
Milli Məclisin yaz sessiyası mayın 31-də başa çatır.
Bundan əvvəlki illərdə də...
Bundan əvvəlki bir çox illərdə də Milli Məclisin növbədənkənar sessiyaları olub. Məsələn, ötən il Milli Məclisin növbədənkənar sessiyası çərçivəsində ilk iclası iyunun 3-də keçirilmişdi. İclasın gündəliyinə "2024-cü il dövlət büdcəsinin icrası haqqında" qanun, habelə bir sıra məcəllə və qanunlara dəyişiklik layihələri daxil edilmişdi.
2024-cü ilin növbədənkənar sessiyasında isə daha çox diqqətçəkən məsələlər yer almışdı. Parlament dövlət büdcəsinə və bir çox qanunlara dəyişikliklərlə yanaşı, növbədənkənar seçkilərin təyin edilməsi üçün prezidentə müraciət də ünvanlamışdı. Hakim Yeni Azərbaycan Partiyası (YAP) bu təşəbbüsü zəruri edən əsas amil kimi həmin ilin noyabrında ölkədə keçirilən BMT-nin iqlim konfransı (COP29) və digər irimiqyaslı tədbirləri göstərmişdi.
Həmin seçkilərdə də YAP-ın böyük üstünlük əldə etdiyi açıqlandı. Buna baxmayaraq, bəzi müxalifət partiyaları seçki prosesinin total saxtakarlıqlarla müşayiət olunduğunu bildirərək onun nəticələrini tanımadı. ATƏT-in seçki missiyası da seçki zamanı qanun pozuntularına yol verildiyini qeyd etdi. Bunun əksinə, rəsmi tərəf seçkilərin xalqın azad iradəsini əks etdirdiyini vurğuladı.
82 yaşlı anası Ələsgər Məmmədli ilə görüş ala bilməyib
ToplumTV-nin həbsdə olan həmtəsisçisi, media eksperti Ələsgər Məmmədlinin Bakı İstintaq Təcridxanasında ailəsi ilə görüşünə icazə verilmədiyi bildirilir. Bu barədə media ekspertinin xanımı Günay Məmmədli mayın 31-də sosial şəbəkə hesabında məlumat yayıb. Onun vurğulamasına görə, görüş üçün Ə.Məmmədlinin 82 yaşlı anası və xəstə bacısı 400 kilometrdən çox məsafə qət edərək Bakıya gəliblər: "Çox təəssüf ki, üç-dörd saat gözləntidən sonra görüş ala bilməyib qayıdıblar...".
"Səhhət problemləri ilə mübarizə apara-apara, bu qədər haqsızlığa dözərək ədalətin bərpa olunacağı günü gözləyən, həmçinin ailəsinin və doğmalarının qanuni qaydada həftədə iki dəfə zəng və bir dəfə canlı görüşündən az da olsa mənəvi dəstək alan bir adamı bundan da məhrum etmək nə məqsəd daşıyır?", – o, sual edib.
Bu açıqlamaya rəsmi qurumlardan münasibət almaq mümkün olmayıb.
Azərbaycanda həbsdəki müxalif jurnalist və fəalların ailələri son dövrlər görüş məhdudiyyətlərindən tez-tez şikayət edirlər. Onların sözlərinə görə, görüşlər şüşə arxasından keçirilir, proses saatlarla yubanır və telefon əlaqəsi qəfil kəsilir. Penitensiar Xidmətin rəsmiləri isə bundan əvvəl oxşar şikayətlərlə bağlı vurğulayıblar ki, təcridxana və cəzaçəkmə müəssisələrində saxlanan şəxslərlə qanun çərçivəsində davranırlar.
Xatırlatma
2024-cü ilin martından başlayan "ToplumTV işi" çərçivəsində Ə.Məmmədli də daxil olmaqla 10-a yaxın şəxs həbs olunub. Onlar qaçaqmalçılıq, cinayət yolu ilə əldə edilmiş külli miqdarda əmlakın leqallaşdırılması, qanunsuz sahibkarlıq, vergidən yayınma və əmək müqaviləsiz işçi çalışdırmaqda ittiham edilirlər. Bu maddələr üzrə 12 ilədək həbs təhlükəsi ilə üzləşən təqsirləndirilənlərin heç biri ittihamları qəbul etmir, həbslərini siyasi sifariş sayırlar. Hazırda iş üzrə məhkəmə prosesi davam edir.
Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 108 il ötür
Bu gün, mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 108 il keçir.
Rusiyada çarın devrilməsindən sonra, 108 il əvvəl Tbilisidə elan olunan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC) 23 ay fəaliyyət göstərə bilib. 1920-ci il aprelin 27-də Rusiyanın silahlı təcavüzü ilə süqut edib. AXC paytaxtı Tbilisidən Gəncəyə, daha sonra 2018-ci il sentyabrın 15-də isə Bakının işğaldan azad edilməsi ilə ora köçürülmüşdü. Azərbaycanın indiki faktiki ərazilərini Rusiya 19-cu əsrin əvvəllərində işğal etmişdi.
Cümhuriyyətin bir çox qurucuları Azərbaycanın təkrar işğalından sonra mühacirət etmək məcburiyyətində qalıblar.
1991-ci il noyabrın 18-də Azərbaycan öz müstəqilliyini yenidən bəyan edib. Həmin vaxt Azərbaycan Respublikası Xalq Cümhuriyyətinin varisi elan edilib.
1992-ci ildən Azərbaycanda mayın 28-i Respublika, 2021-ci ildən isə Müstəqillik günü kimi qeyd edilir. Milli Məclisin 2021-ci il oktyabrın 15-də keçirilən iclasında "Müstəqillik Günü haqqında" yeni qanun layihəsi qəbul edilib. 28 May - Respublika Gününün və 18 Oktyabr - Dövlət Müstəqilliyi Gününün adı dəyişdirilib. Mayın 28-i Müstəqillik Günü, oktyabrın 18-i isə Müstəqilliyin Bərpası Günü elan olunub.
Balakəndə 'qarpız' yükünün altından 110 kq marixuana çıxdı
Azərbaycan Dövlət Gömrük Komitəsi (DGK) İrandan Gürcüstana "qarpız" daşıyan yük maşınında külli miqdarda narkotik vasitə aşkarlayıb.
Rəsmi məlumata görə, Balakən Gömrük İdarəsinin "Mazımqara" postunda saxlanılan yük avtomobili stasionar rentgen qurğusundan keçirilərkən şübhəli görüntülər qeydə alınıb. Bu səbəbdən maşın əsaslı yoxlamaya cəlb olunub.
Kinoloji xidmət itlərinin də cəlb olunduğu axtarış zamanı "qarpız" qutularının altında xüsusi üsulla gizlədilmiş 110 kiloqram 300 qram marixuana tapılıb.
Faktla bağlı araşdırma başlanılıb. Rəsmi Tehran hələlik hadisəyə münasibət bildirməyib.
Müstəqil ekspertlərin fikrincə, təhqiqat zamanı bu qədər yükün Azərbaycan ərazisinə hansı yolla daxil olduğu və Gürcüstan sərhədinə qədər maneəsiz necə çatdırıldığı mütləq aydınlaşdırılmalıdır. Onlar vurğulayırlar ki, İrandan Avropaya yönələn narkotrafikin ölkə ərazisindən keçməsi faktları xüsusi və ciddi araşdırmalar tələb edir.
Xatırlatma
Rəsmi Bakı vaxtaşırı İrandan gələn narkotik tranzitinin qarşısının alınması barədə hesabatlar dərc edir.
Bu ayın əvvəlində Azərbaycan Baş Prokurorluğu ölkəyə qayıqla 373 kiloqram narkotik maddə keçirməkdə ittiham olunan üç İran vətəndaşı barəsindəki cinayət işi üzrə istintaqın yekunlaşdığını bəyan etmişdi. İran tərəfi isə bu növ ittihamları, bir qayda olaraq, şərh etmir.
Azərbaycana gələnlər azalıb, gedənlər də
Dövlət Statistika Komitəsinin (DSK) məlumatına görə, 2026-cı ilin yanvar-aprel aylarında Azərbaycana gələnlərin sayı əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 10.5 faiz azalıb. Dörd ay ərzində ölkəyə dünyanın 175 dövlətindən 658.5 min xarici və vətəndaşlığı olmayan şəxs səfər edib.
Gələnlərin 26.7 faizi Rusiya, 22.4 faizi Türkiyə, 8.7 faizi İran, 5.3 faizi Gürcüstan vətəndaşları olub.
Əsas azalma Körfəz ölkələrindən gələnlərin sayında qeydə alınıb – bu istiqamətdə geriləmə 27.8 faiz təşkil edir.
Hesabat dövründə Azərbaycan vətəndaşlarının xarici ölkələrə səfərlərinin sayı da 4.8 faiz azalaraq 602.4 min nəfərə düşüb. Ölkədən gedənlərin 40.8 faizi Türkiyəyə (ötən illə müqayisədə 7.5 faiz çox), 16.8 faizi Rusiyaya (1 faiz az), 10.8 faizi Gürcüstana (7.1 faiz az), 7.9 faizi isə İrana (31.4 faiz az) yollanıb.
Digər ölkələrə səfər edənlərin payı 23.7 faiz təşkil edib ki, bu göstəricidə də 12.1 faiz azalma var.
Ekspertlər Körfəz ölkələrindən gələnlərin sayının azalmasını, əsasən, Yaxın Şərqdə son aylarda artan gərginliklə izah edirlər. Bununla yanaşı, mütəxəssislər 2020-ci ilin əvvəlindən koronavirus pandemiyası səbəbindən Azərbaycanın quru sərhədlərində tətbiq olunan məhdudiyyətlərin hələ də qüvvədə qaldığını vurğulayırlar.
Təhlilçilərin fikrincə, həm quru sərhədlərinin qapalı olması, həm də regional rəqiblərlə müqayisədə turizm imkanlarının baha olması ölkəyə gələn xaricilərin sayını xeyli azaldır. Onlar yaxın vaxtlarda Gürcüstana dəmiryol xəttinin açılmasının bu prosesə müəyyən müsbət təsir göstərəcəyini ehtimal edirlər.
Ölkədən gedənlərin sayındakı geriləməni isə ekspertlər əhalinin maddi vəziyyəti ilə əlaqələndirirlər. İrana səfər edənlərin sayındakı kəskin azalma (31.4 faiz) isə bu ölkədəki daxili gərginlik, habelə İranın İsrail və ABŞ ilə apardığı hərbi toqquşmalarla izah olunur.
Tural Sadıqlı valideynlərinin Azərbaycandan buraxılmadığını deyir
Hazırda mühacirətdə yaşayan bloqer Tural Sadıqlının atası və anasının Azərbaycandan çıxışına qadağa qoyulduğu bildirilir. Bu barədə məlumatı bloqerin özü paylaşıb.
T.Sadıqlının açıqlamasına görə, mayın 15-i səhər saatlarında Bakı hava limanında Avropaya getmək istəyən atası və anası sərhəddən buraxılmayıb: "Onlara Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən ölkədən çıxışlarına qadağa qoyulduğu bildirilib. Beləliklə, 74 yaşlı atam və 71 yaşlı anam səhhətlərində problem olduğu halda geri qayıtmaq məcburiyyətində qalıblar".
Bloqer vurğulayır ki, valideynlərinin heç bir cinayət əməli yoxdur və onlar hər hansı cinayət işində şahid qismində tanınmırlar. O, bu addımın birbaşa özünün siyasi fəaliyyətinə görə qisas xarakteri daşıdığını iddia edir: "Ötən il əmim Elmir Sadıqovu şərləyərək həbs etdilər, lakin bununla ürəkləri soyumadı. Barəmdə qiyabi 14 il həbs cəzası çıxardılar, yenə də kifayətlənmədilər...".
Məsələ ilə bağlı Daxili İşlər Nazirliyi və digər rəsmi qurumlardan münasibət almaq mümkün olmayıb.
T.Sadıqlının əmisi Elmir Sadıqov ötən il oktyabrın 1-də Sabunçu Rayon Məhkəməsinin hökmü ilə 2 il 6 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. O, Cinayət Məcəlləsinin 228.1-ci (qanunsuz olaraq silah-sursat saxlama) maddəsi ilə təqsirli bilinib. Bloqerin qardaşı Əlövsət Sadıqlı əmisinin günahsız olduğunu və məhkəmənin qeyri-obyektiv aparıldığını bildirib.
Xatırlatma
Azərbaycan hakimiyyətinə qarşı kəskin tənqidləri ilə tanınan T.Sadıqlının yaxınları son illər ərzində bir neçə dəfə hüquqi təqiblərə məruz qalıblar. Digər qardaşı Elgiz Sadıqlı da narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi və polisin qanuni tələbinə tabe olmama ittihamları ilə həbs olunub. Ailə üzvləri bu həbsləri birbaşa T.Sadıqlının bloqerlik fəaliyyəti ilə əlaqələndirsələr də, hüquq-mühafizə orqanları bu iddiaları rədd edir.
Ötən il Baş Prokurorluğun təqdimatı əsasında xaricdə yaşayan bir sıra bloqerlər haqqında qiyabi həbs-qətimkan tədbiri seçilib. Həmin il dekabrın 26-da Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin qiyabi hökmü ilə T.Sadıqlı dələduzluq və kütləvi iğtişaşlara çağırış maddələri ilə təqsirli bilinərək 14 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Sadıqlı bütün bu ittihamları "şər-böhtan" adlandırır.
373 kq narkotiki qayıqla keçirməkdə təqsirlənən üç iranlının işi məhkəmədə
Azərbaycana qayıqla 373 kiloqram narkotik maddə keçirməkdə ittiham olunan İran İslam Respublikasının üç vətəndaşı barəsində açılmış cinayət işi üzrə ibtidai istintaq yekunlaşıb.
Baş Prokurorluğun mayın 13-də yaydığı məlumata görə, sözügedən şəxslər qabaqcadan əlbir olaraq 373 kiloqramdan çox marixuananı (45 kiloqramı qurudulmuş, 328 kiloqramı isə qurudulmamış halda) satış məqsədilə qanunsuz əldə ediblər. Onlar həmin narkotiki mühərrikli qayıqla Xəzər dənizinin Azərbaycana aid hissəsindən ölkəyə qaçaqmalçılıq yolu ilə gətirməkdə ittiham olunurlar.
Rəsmi məlumata görə, təqsirləndirilən şəxslər Xaçmaz rayonunun sahil hissəsinə yaxınlaşarkən Dövlət Sərhəd Xidmətinin əməkdaşları tərəfindən aşkar ediləcəklərini anlayaraq narkotik bağlamalarını dənizə atıblar. Sözügedən narkotik maddələr sonradan Xəzər dənizinin Xaçmaz rayonu sahillərində və ətraf akvatoriyada tapılaraq maddi sübut kimi götürülüb.
İran vətəndaşlarına Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2 (qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən qaçaqmalçılıq), 234.4-1 (satış məqsədilə xüsusilə külli miqdarda narkotik vasitələri qanunsuz olaraq əldə etmə, saxlama və daşıma) və 318.2-ci (Azərbaycan dövlət sərhədini qanunsuz keçmə) maddələri ilə ittiham irəli sürülüb.
İttiham olunan şəxslərin müdafiə tərəfindən, İranın rəsmi dairələrindən məsələyə münasibət almaq mümkün olmayıb.
Bakı tez-tez İrandan Azərbaycana narkotik tranzitinin qarşısının alınması barədə məlumatlar dərc edir. 2022-ci ildə isə Azərbaycanda Narkomanlığa və Narkotik Vasitələrin Qanunsuz Dövriyyəsinə Qarşı Mübarizə üzrə Dövlət Komissiyasından iddia edilmişdi ki, həmin ilin 10 ayı ərzində xarici ölkə mənşəli narkotik vasitələrin 95 faizindən çoxu İran ərazisindən qaçaqmalçılıq və digər qanunsuz yollarla Azərbaycana gətirilib. Son illərdə də narkotik tranzitində əsasən İranın adı çəkilsə də, bununla bağlı dəqiq faizlər açıqlanmır.
Tehran tərəfi isə bu qəbildən olan rəsmi ittihamları əksər hallarda şərh etmir.
Jurnalist təcridxanada döyüldüyünü deyir
Həbsdə olan jurnalist Nurlan Librenin saxlandığı Bakı İstintaq Təcridxanasında zorakılığa məruz qaldığı bildirilir.
Bu barədə məlumat mayın 12-də jurnalistin sosial media hesabında yayılıb. İddiaya görə, mayın 2-də təcridxananın bir əməkdaşı onu provokasiyaya çəkib və aralarında mübahisə yaranıb: "Məni döydü, qollarımı barmaqlıqların arasından sıxdı, daha sonra arxadan qandallayıb yuxarı doğru burdu. Qollarımda qandalın izləri qalır".
İddiaya təcridxananın həmin əməkdaşı və rəhbərliyindən münasibət almaq mümkün olmayıb. Rəsmilər isə təcridxana və cəzaçəkmə müəssisələri ilə bağlı oxşar şikayətləri təsdiq etmirlər.
Bu yaxınlarda həbsdə olan digər jurnalistlər də fiziki müdaxiləyə məruz qaldıqları ilə bağlı açıqlamalar yayıblar. O zaman da cavabdeh qurumlar belə şikayətləri təsdiqləməyiblər.
"MeydanTV işi"
N.Libre "MeydanTV işi" üzrə həbs edilib. Bu iş üzrə hazırda ümumilikdə 10-dan çox jurnalist həbsdədir. Onlara Cinayət Məcəlləsinin 192-ci (qanunsuz sahibkarlıq), 193-1-ci (cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakın leqallaşdırılması), 213-cü (vergidən yayınma), 206-cı (qaçaqmalçılıq) və digər maddələri ilə ittihamlar verilib. Jurnalistlər qaçaqmalçılıq yolu ilə xaricdən valyuta gətirməkdə suçlanırlar. Bu maddələr üzrə 12 ilədək həbs cəzası nəzərdə tutulub.
Jurnalistlər bu ittihamların heç birini qəbul etmir. Onlar bildirirlər ki, hökumət təmsilçilərinin korrupsiya əməllərini ifşa etdiklərinə, məmur özbaşınalıqlarını ictimailəşdirdiklərinə görə cəzalandırılırlar.
Rəsmilər isə, bir qayda olaraq, vurğulayırlar ki, ölkədə heç kim peşə fəaliyyətinə görə həbs edilmir. Onların sözlərinə görə, jurnalistlər törətdikləri əməllərə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb olunublar.
Aytac Tapdıqın anasının xaricə çıxışına icazə verilməyib
MeydanTV-nin hazırda həbsdə olan jurnalisti Aytac Tapdıqın anası Dilrubə Amanovanın Azərbaycandan çıxışına qadağa qoyulduğu bildirilir.
Bu barədə məlumatı Amanovanın özü və yaxınları yayıb. Bildirilənə görə, o, xaricdə yaşayan digər qızı ilə görüşmək üçün səfər etmək istəsə də, Heydər Əliyev Beynəlxalq Hava Limanında saxlanılıb. Qadağanın Daxili İşlər Nazirliyi (DİN) tərəfindən tətbiq edildiyi deyilir.
D.Amanova heç bir banka və ya dövlət qurumuna borcunun olmadığını vurğulayır.
O, sosial şəbəkələrdə fəallığı ilə seçilir.
Məsələ ilə bağlı DİN ilə əlaqə saxlayıb danışmaq mümkün olmayıb.
Bundan əvvəl də həbsdə olan bəzi ictimai fəalların və jurnalistlərin yaxınları oxşar məhdudiyyətlərlə üzləşiblər.
"MeydanTV işi"
MeydanTV-nin baş redaktoru Aynur Elgünəş, əməkdaşları Aysel Umudova, Natiq Cavadlı, Aytac Tapdıq, Xəyalə Ağayeva və Ramin Deko 2024-cü il dekabrın 6-dan həbsdədirlər. Həmin gün onlarla yanaşı, Bakı Jurnalistika Məktəbinin direktor müavini Ülvi Tahirov da həbs edilib.
Bu cinayət işi üzrə 2025-ci ilin fevralında daha üç jurnalist – Şəmşad Ağa, Nurlan Libre və Fatimə Mövlamlı tutulub. Mayda jurnalist Ülviyyə Əli, avqustda isə fotojurnalist Əhməd Muxtar da "MeydanTV işi" ilə bağlı həbs ediliblər.
Onlara Cinayət Məcəlləsinin 192-ci (qanunsuz sahibkarlıq), 193-1-ci (cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakın leqallaşdırılması), 213-cü (vergidən yayınma), 206-cı (qaçaqmalçılıq) və digər maddələri ilə ittiham verilib. Jurnalistlər qaçaqmalçılıq yolu ilə xaricdən valyuta gətirməkdə suçlanırlar. Həmin maddələr üzrə 12 ilədək həbs cəzası nəzərdə tutulur.
Jurnalistlər bu ittihamların heç birini qəbul etmir. Onlar prezident də daxil olmaqla, hökumət nümayəndələrinin korrupsiya əməllərini ifşa etdiklərinə, məmur özbaşınalıqlarını ictimailəşdirdiklərinə görə cəzalandırıldıqlarını bildirirlər.
Rəsmilər isə, bir qayda olaraq, ölkədə heç kimin peşə fəaliyyətinə görə həbs olunmadığını vurğulayır və jurnalistlərin törətdikləri əməllərə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb edildiklərini bildirirlər.