Rusiya prezidenti Vladimir Putin iki ölkə arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsində xidmətlərinə görə Azərbaycan Milli Məclisinin sədri Sahibə Qafarovanı "Dostluq" ordeni ilə təltif edib.

Son vaxtlar Rusiya ilə Azərbaycan arasındakı münasibətlərdə nisbi gərginlik müşahidə olunur.

10 fevral

Rusiyalı deputatın Azərbaycana girişinə qadağa qoyuldu

Rusiya Dövlət Dumasının Turizm komitəsinin sədrinin birinci müavini Nikolay Valuyevin adı Azərbaycana girişi qadağan olunmuş şəxslərin siyahısına daxil edilib.

Bunu yerli mediaya açıqlamasında Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Ayxan Hacızadə deyib.

A.Hacızadənin sözlərinə görə, N.Valuyevin Azərbaycana qarşı "təhdid xarakterli" fikirləri tamamilə qəbuledilməzdir.

"Təəssüflə bildirmək istərdik ki, ölkəmizə qarşı fəaliyyət göstərən bütün bu deputatlar məhz Rusiyanın hakim "Vahid Rusiya" partiyasının üzvləridir", - A.Hacızadə vurğulayıb.

Azərbaycan tərəfi "Rossotrudniçestvo"nun Bakıdakı nümayəndəliyinin (Rus Evi) fəaliyyətini dayandırması barədə Rusiyaya nota göndərdikdən sonra Valuyev Bakının qərarını tənqid edib.

"Rusiyada "Azersotrudniçestvo" kimi bir qurum mövcud deyil. Amma bunun əvəzində çox sayda "diasporlar" var. Bu diasporlar mədəni mübadilə ilə əlaqəli deyil, daha çox pulla əlaqəlidir. Və böyük miqyasda. Bu, təkcə Rusiyada deyil, həm də tarixi vətəndə son dərəcə zəruridir. Bu pullar, bunu necə daha ehtiyatla ifadə etsəm, heç də həmişə qanuni deyil... Onlara daha yaxından nəzər salmağın vaxtı çatmadımı?", –rusiyalı deputat öz Telegram kanalında sual edib.

7 fevral

Kreml Putinlə Əliyevin Rus Evi ilə bağlı müzakirə aparacağını istisna etmir

Bakıdakı Rusiya İnformasiya və Mədəniyyət Mərkəzi (Rus Evi) ətrafında yaranmış vəziyyət Rusiya və Azərbaycan prezidentləri arasında təmaslar baş tutduqda müzakirə oluna bilər.

TASS xəbər verir ki, bu ehtimalı Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov brifinqdə səsləndirib.

"Biz buna təəssüf edirik. Hesab edirik ki, bu anlaşılmazlıqdır və ikitərəfli təmaslarla həll oluna bilər", - Peskov Rusiya Evinin bağlanmasını şərh edərkən bildirib.

"Əlbəttə, biz bu məsələni həmkarlarımızla müxtəlif səviyyələrdə qaldıracağıq. Əgər ən yüksək səviyyədə təmaslar olarsa, istisna etmirik ki, bu məsələ iki dövlət başçısı arasında dialoqda müzakirə oluna bilər", - Kremlin sözçüsü Putinlə Əliyev arasında bu mövzuda təmasların olub-olmayacağı ilə bağlı suala cavabında bunları bildirib.

6 fevral

Azərbaycan Rus Evi ilə bağlı Rusiyaya nota göndərib

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) Rusiya İnformasiya və Mədəniyyət Mərkəzinin (Rus Evi) Bakıda qeydiyyata alınması tələbi ilə Rusiya XİN-ə nota göndərib.

Vesti.ru xəbər verir ki, bu barədə "Rossotrudniçestvo"nun rəhbəri Yevgeni Primakov "Rossiya 24" telekanalının efirində bildirib: "Notada deyilir ki, bizim nümayəndəliyimiz, Rusiya İnformasiya və Mədəniyyət Mərkəzi yerli qanunvericiliyə əsasən hüquqi şəxs kimi qeydiyyatdan keçməlidir".

Primakovun sözlərinə görə, Rusiya dəfələrlə Bakıdan qeydiyyatla bağlı kömək istəyib, lakin cavab almayıb.

XİN təsdiqləyir

"Azərbaycan ərazisində bu kimi təşkilatların fəaliyyəti milli qanunvericiliyə, ölkələr arasında qarşılılıq prinsipinə və ikitərəfli əsasda əldə olunmuş razılıqların tələblərinə uyğun tənzimlənir". Bunu Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) mətbuat katibi Ayxan Hacızadə "Rossotrudniçestvo" agentliyi ilə bağlı yerli medianın sualına cavabda deyib. Onun sözlərinə görə, "Rus Evi"nin hüquqi şəxs qismində qeydiyyatının mövcud olmadığı və Azərbaycan qanunvericiliyini ciddi şəkildə pozduğu barədə məlumat verilib. Bu il fevralın 3-də isə onun fəaliyyətinə xitam verilməsi barədə Rusiyaya nota göndərilib.

Sözçü Rusiyadan bu qərara uyğun tədbirlər gözlənildiyini vurğulayıb.

28 yanvar

Rusiya səfiri də Azərbaycan XİN-ə çağrılıb

Yanvarın 28-də Rusiya Federasiyasının Bakıdakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Mixail Yevdokimov Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinə (XİN) dəvət olunub.

Azərbaycan XİN bildirir ki, görüş zamanı Rusiya mətbuatında, eləcə də bəzi rəsmi dairələri tərəfindən "dezinformasiya xarakterli", onları "hədəf alan" yazıların dərc olunmasının anlaşılmazlıq yaratdığı, iki ölkə arasında 3 il əvvəl imzalanan "Müttəfiqlik qarşılıqlı fəaliyyəti haqqında Bəyannamə"nin məzmun və ruhuna zidd olduğu diqqətə çatdırılıb: "AZAL-a məxsus təyyarənin qəzaya uğraması ilə bağlı ilkin təhqiqatın nəticələrinin məlum olduğu, istintaqın yekunlaşdırılması üçün iş aparıldığı, qəza ilə bağlı Rusiyadan gözləntilərimizin açıq şəkildə bəyan edildiyi xatırlanıb".

Açıqlamaya görə, yerli mətbu orqanında "Rus evi" ilə bağlı məlumata gəldikdə, bunun rəsmi mövqe olmadığı, bu kimi təşkilatların fəaliyyətinin qarşılılıq prinsipinə əsaslandığı və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun aparılmasının vacib olduğu bildirilib.

27 yanvar

Azərbaycan səfiri Rusiya XİN-ə çağrılıb

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) bildirib ki, yanvarın 27-də Azərbaycanın fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Rəhman Mustafayevi bu quruma dəvət ediblər və nazir müavini Mixail Qaluzin onunla görüşüb.

XİN-in məlumatına görə, görüş zamanı nazir müavini "Rusiya və Azərbaycan arasında strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik ruhunda əlaqələrin qurulmasının mütləq əhəmiyyətini vurğulayıb".

Açıqlamaya görə, görüşdə habelə "Azərbaycan mətbuatında son vaxtlar Rusiya əleyhinə olan silsilə yazılar, eləcə də Bakıda Rus Evinə qarşı aparılan dezinformasiya kampaniyası ilə bağlı təəccüb ifadə olunub".

Bugünlərdə hakimiyyətyönlü "Baku TV" peyk telekanalında Bakıda yerləşən "Rus Evi" mədəniyyət mərkəzi ilə bağlı reportaj efirə gedib. "Rus Evi, yoxsa daha çox rus kəşfiyyatı evi" adlı süjetdə bu qurumun fəaliyyəti ilə bağlı bir sıra iddialar yer alıb. Rusiya XİN bildirib ki, Mixail Qaluzin bu iddiaları "tamamilə əsassız" adlandırıb.

Görüşdə həmçinin 2024-cü il dekabrın 25-də Qazaxıstanın Aktau şəhəri yaxınlığında AZAL-a məxsus sərnişin təyyarəsinin qəzaya uğraması da müzakirə olunub. "Faciənin bütün detallarının aydınlaşdırılması üçün rəsmi araşdırmanın başa çatdırılması və nəticələrinin dərc edilməsinin zəruriliyi vurğulanıb", -Rusiya XİN bildirib.

Xatırlatma

Dekabrın 25-də Bakı-Qroznı marşrutu ilə uçan AZAL təyyarəsi Aktauda qəza enişi edib. Təyyarədəki 67 nəfərdən 38-i həlak olub, 29 nəfər sağ qalıb.

Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev yerli mediaya deyib ki, sərnişin təyyarəsi Rusiyanın hava məkanında kənar fiziki-texniki müdaxiləyə məruz qalıb, idarəetməni tam itirib, Qazaxıstanın Aktau şəhərinə yönləndirilib və yalnız pilotların şücaəti, peşəkarlığı sayəsində qəza enişi edə bilib.

Rusiya prezidenti Vladimir Putin azərbaycanlı həmkarına zəng edərək başsağlığı verib və hadisənin Rusiya səmasında baş verdiyinə görə üzr istəyib. Ancaq Rusiya hadisə ilə bağlı məsuliyyəti öz üzərinə götürməyib.

Azərbaycan həm məsuliyyətin müəyyən olunması və həm də kompensasiya ödənilməsini tələb edir.

Bu il iyunun 1-nə olan məlumata görə, ölkə banklarında vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği 635.4 milyon manata çatıb. Mərkəzi Bankın hesabatına əsasən, bu göstərici mayın 1-i ilə müqayisədə 21.2 milyon manat artıb.

Apreldə isə problemli kreditlərin həcmində 5 milyon manatdan çox azalma qeydə alınmışdı.

Buna baxmayaraq, vaxtı keçmiş öhdəliklərin ümumi məbləği ilin əvvəlindən bəri 78 milyon manat, son bir ildə isə 127 milyon manat artıb.

Rəsmi qurumlar problemli kreditlərdəki bu artım tendensiyasını hələlik şərh etməyiblər. Müstəqil ekspertlər isə prosesi birbaşa əhalinin maddi durumunun və alıcılıq qabiliyyətinin getdikcə pisləşməsi ilə əlaqələndirirlər.

Xatırlatma

Azərbaycanda 2015-ci ildə iki devalvasiya baş vermiş, manat iki dəfədən çox dəyər itirmişdi. O dövrdə problemli kreditlərin 2 milyard manata yaxınlaşdığı açıqlanmışdı. 2019-cu il fevralın 19-da isə prezident fiziki şəxslərin xarici valyutada olan problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı fərman imzaladı. Həmin fərmana əsasən, 10 min dollara qədər kredit götürmüş fiziki şəxslərin 2015-ci il devalvasiyaları nəticəsində yaranmış borc fərqi dövlət tərəfindən ödənildi. Bu addımdan sonra problemli kreditlər azaldı.

2021-ci ilin əvvəlində vaxtı keçmiş kreditlərin yenidən artdığı açıqlandı və bu, koronavirus pandemiyası ilə əlaqələndirildi.

2022-ci ildə isə problemli kreditlərin azaldığı vurğulanırdı.

Amma son bir ildə, əsasən, əks proses müşahidə edilir.

Azərbaycan Beynəlxalq Bankı (ABB) iyunun 24-də bir çox müştərinin kartından vəsait silinməsi ilə bağlı açıqlama yayıb. Məlumata görə, bəzi kart hesablarında yaranmış müvəqqəti texniki problem artıq tam aradan qaldırılıb.

"Yaranmış vəziyyət "Azərikard" Prosessinq Mərkəzinin xidmət göstərdiyi bir sıra banklarda banklararası hesablaşma fayllarının emalı zamanı yaranmış texniki nasazlıq nəticəsində bəzi əməliyyatların müvəqqəti olaraq təkrar əks olunması ilə bağlı idi. Məsələ operativ şəkildə həll edilib və bütün hesablar tam bərpa olunub", – bankın rəsmi açıqlamasında bildirilir.

24 iyun

Bank müştərilərinin kartından təkrar pul silindi – Səbəb açıqlanıb

İyunun 24-də "Azərikard" prosessinq mərkəzi ilə əməkdaşlıq edən yerli bankların bir sıra müştəriləri kart hesablarından vəsaitlərin təkrar silindiyindən şikayətləniblər. Şikayətlər əsasən maaş kartlarını əhatə edib.

AzadlıqRadiosuna adlarının açıqlanmasını istəməyən vətəndaşlar bildiriblər ki, kartlarından 30 manat və daha çox məbləğdə vəsait silinib.

Yerli medianın sorğusuna cavab olaraq "Azərikard" MMC-dən bildirilib ki, kart əməliyyatlarında yaranan texniki nasazlıq onlarla bağlı deyil.

Azərbaycan Mərkəzi Bankından (AMB) verilən açıqlamada isə vurğulanır ki, təkrar vəsait silinməsi kibermüdaxilə və ya dələduzluqla bağlı deyil, sırf texniki xarakterli hadisədir: "Əhalinin diqqətinə çatdırılır ki, Azərbaycan Mərkəzi Bankının ödəniş sistemlərinin, ölkədə fəaliyyət göstərən prosessinq mərkəzlərinin, kommersiya banklarının informasiya sistemlərinin və ödəniş infrastrukturunun sabitliyi, davamlılığı və etibarlılığı ilə bağlı heç bir problem yoxdur. Sözügedən texniki nasazlıq artıq tamamilə aradan qaldırılıb."

Qurum bank müştərilərini yalnız rəsmi mənbələrin yaydığı məlumatlara etibar etməyə çağırır.

11 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəsində saxlanılan müxalif Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (AXCP) fəalı Zamin Salayevin (Əlzamin) cərimə kamerasına salındığı bildirilir.

Ailə üzvlərinin sözlərinə görə, onlar təxminən 10 gün ərzində Salayevlə əlaqə saxlaya bilməyiblər. Nəhayət, dünən, iyunun 24-də onun cərimə kamerasına (kars) yerləşdirildiyini öyrəniblər. Fəalın oğlu Oqtay Salayev hadisəyə belə reaksiya verib: "Atam orada da aclıq aksiyasına başlayıb. Onun səhhətindəki problemlər saymaqla bitməz. İnsanı həbsxanada belə yenidən həbs edirlər".

Hələlik sözügedən cəzaçəkmə müəssisəsindən və digər aidiyyəti qurumlardan məsələyə münasibət öyrənilə bilməyib.

Salayevin yaxınları bundan əvvəl də onun əsassız və sifarişlə cərimə kamerasına salınması ilə bağlı bəyanatlar yayıblar. O zaman da rəsmi qurumlardan şərh almaq mümkün olmayıb. Penitensiar Xidmətin rəsmiləri isə, bir qayda olaraq, məhbuslarla yalnız qanun çərçivəsində rəftar olunduğunu iddia edirlər.

Salayev 2023-cü il mayın 22-də Qaradağ rayon Məhkəməsinin hökmü ilə 4 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. O, həmin il fevralın 7-də saxlanılıb və Cinayət Məcəlləsinin 221.3-cü (silah və ya silah qismində əşya tətbiq etməklə xuliqanlıq) maddəsi ilə ittiham olunub. AXCP fəalı ittihamı qəbul etmir.

Xatırlatma

AXCP-nin Salyan şöbəsinin sədri Zamin Salayev bundan əvvəl — 2020-ci ilin aprelində Salyan rayon Məhkəməsinin hökmü ilə 2 il 3 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdi. Salayev həbsindən bir müddət əvvəl sosial şəbəkələrdə Salyan rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşı Həmzə Əzizovla mübahisəsinin videosunu paylaşmışdı. Həmin videoda AXCP üzvü polis əməkdaşını rayonda yaşayan bir qadına təcavüzdə ittiham edirdi. Video yayımlandıqdan sonra polis əməkdaşı Salyan rayon Məhkəməsində xüsusi ittiham qaydasında iddia qaldıraraq onun həbsini tələb etmişdi.

Videoda adı çəkilən qadın isə Əzizova bıçaqla xəsarət yetirdiyinə görə 7 il həbs cəzasına məhkum edilib. O, polisin zorakı hərəkətlərindən müdafiə olunmaq üçün bu addımı atdığını bildirsə də, polis əməkdaşı onun dediklərinin həqiqəti əks etdirmədiyini söyləyib.

Salayev 2022-ci il yanvarın 19-da — Amnistiya Aktı ilə əlaqədar cəza müddətinin başa çatmasına bir neçə ay qalmış azadlığa buraxılmışdı.

Prezident İlham Əliyev iyunun 24-də İran İslam Şurası Məclisinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibafı qəbul edib. Qalibafın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti Bakıya İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına (İƏT) üzv dövlətlərin Parlament İttifaqı Konfransının 20-ci sessiyasında iştirak etmək üçün gəlib.

President.az saytının məlumatına görə, Əliyev müharibə dövründə Azərbaycan xalqının və dövlətinin İranın yanında olduğunu bildirib. Regionda sabitliyin əhəmiyyətinə toxunan Əliyev deyib: "Arzu edirəm ki, bölgədə heç bir müharibə olmasın."

Xəbərə görə, Qalibaf İranın çətin günlərində prezident Əliyevin, Azərbaycan dövlətinin və xalqının göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkürünü bildirib. O, Azərbaycanla İranın çətin anlarda da hər zaman bir-birinin yanında olduğunu vurğulayaraq bunu iki ölkənin birliyinin və həmrəyliyinin daha bir nümunəsi kimi qiymətləndirib.

Xatırlatma

Azərbaycan-İran münasibətləri 2023-cü ilin yanvarında Azərbaycanın Tehrandakı səfirliyinə edilən silahlı hücumdan sonra xeyli gərginləşmişdi. Həmin hücum nəticəsində bir nəfər həlak olmuşdu.

Sonrakı dövrdə əlaqələrdə müəyyən yumşalma yaransa və tərəflər birgə hərbi təlimlər keçirsə də, regional geosiyasi gərginlik fonunda yeni böhranlar yaşanıb.

Xüsusilə, 2026-cı ilin martında İsrail və ABŞ-nin İranla hərbi toqquşmaları zamanı Azərbaycanın Naxçıvan bölgəsinə dronların düşməsi münasibətləri yenidən sınağa çəkib. Prezident İ.Əliyev bu hadisəni "terror aktı" kimi pisləyərək İrandan rəsmi üzrxahlıq tələb edib. Tehran isə qonşu dövlətləri hədəf almadığını bəyan edərək araşdırma aparılacağını bildirib. Gərginlik səbəbindən dayandırılan yük daşımaları iki ölkə liderinin telefon danışığından sonra bərpa edilib. Ardınca Azərbaycan İrana humanitar yardım göndərib.

Azərbaycanda xüsusi karantin rejiminin müddəti yenidən uzadılıb. Baş nazir Əli Əsədov iyunun 24-də bununla bağlı növbəti qərar imzalayıb.

Sənədə əsasən, "koronavirus infeksiyasının ölkə ərazisində yayılmasının və onun mümkün fəsadlarının qarşısının alınması məqsədilə" rejim 2026-cı il oktyabrın 1-i saat 06:00-dək qüvvədə qalacaq. Ötən qərara görə, bu müddət iyulun 1-də başa çatmalı idi.

Azərbaycanda pandemiya ilə əlaqədar 2020-ci ilin martından bəri karantin rejimi qüvvədədir. Yoluxma dinamikasından asılı olaraq qaydalar zaman-zaman sərtləşdirilsə və ya yumşaldılsa da, rejimin müddəti dəfələrlə uzadılıb.

Bu məhdudiyyətlər çərçivəsində Azərbaycanın quru sərhədləri gediş-gəliş üçün hələ də qapalı qalır. Yalnız bu il martın 26-dan etibarən istisna hal kimi Bakı-Tbilisi sərnişin qatarının fəaliyyəti bərpa edilib.

Bəzi müxalifət təmsilçiləri pandemiyanın bitməsinə baxmayaraq, quru sərhədlərinin açılmamasını hakimiyyətin siyasi və iqtisadi maraqları ilə əlaqələndirirlər. Hətta bu səbəbdən paytaxt Bakıda etiraz aksiyalarına cəhdlər də olub.

Hökumət rəsmiləri son çıxışlarında sərhəd məhdudiyyətlərini daha çox təhlükəsizlik amilləri ilə izah etsələr də, baş nazirin son qərarında bu addım sırf koronavirus təhlükəsi ilə əsaslandırılıb. Halbuki Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) 2023-cü ilin mayında pandemiyanın başa çatdığını elan edib.

Xatırlatma

Dünyada ilk dəfə 2019-cu ilin sonunda aşkarlanan koronavirusu ÜST 2020-ci il martın 11-də pandemiya elan edib. Qlobal miqyasda bu infeksiya səbəbindən təxminən 7 milyon insanın dünyasını dəyişdiyi bildirilir. Rəsmi statistikaya görə, Azərbaycanda indiyədək 834 mindən çox yoluxma faktı qeydə alınıb, infeksiya qurbanlarının sayı isə 10 min 400 nəfər təşkil edir. Son illər ölkədə yoluxma halları kəskin azalıb.

İyunun 23-ü Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Dövlət Qulluğu Günüdür. Azərbaycanda da bu gün dövlət qulluqçularının peşə bayramı kimi qeyd olunur.

Bu il ölkədə minimum əməkhaqqı və pensiyalar artırılmasa da (əmək pensiyalarının indeksləşdirilməsi istisna olmaqla), dövlət qulluqçularına fərqli münasibət göstərilib. Martda dövlət qulluqçularının aylıq vəzifə maaşının minimum məbləği inzibati vəzifələr üzrə 1170 manat, yardımçı vəzifələr üzrə isə 760 manat müəyyənləşdirilib.

Bununla yanaşı, bəzi dövlət qurumlarının rəhbər heyətinin maaşları da artırılıb. Baş nazir, nazirlər, icra başçıları və onların müavinləri də bu sıraya daxildir. Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədrinin maaşı 3 min 60 manatdan 12 min manata, üzvlərin maaşı isə 2 min 250 manatdan 9 min manata yüksəldilib.

2026-cı il yanvarın 1-nə olan məlumata görə, ölkədə dövlət qulluqçularının sayı 27.3 min nəfər təşkil edir ki, onların da 31.4 faizi qadınlardır.

Dövlət qulluqçularının təxminən 30 faizi 15 və daha çox ildir ki, bu sahədə çalışır. Staj müddətinə görə bölgü isə belədir: 6.6 faizi 1 ilədək, 23.6 faizi 1 ildən 5 ilədək, 23.6 faizi 5 ildən 10 ilədək, 18.8 faizi 10 ildən 15 ilədək, 27.4 faizi isə 15 il və daha çox iş stajına malikdir.

Dövlət qulluqçularının ümumi sayı ötən illə müqayisədə 100 nəfər azalıb. Bu ilin martındakı əhəmiyyətli maaş artımı nəzərə alınmasa, 2025-ci ildə dövlət qulluqçularının orta aylıq nominal əməkhaqqı əvvəlki illə müqayisədə 4.5 faiz artaraq 2059 manat olub.

Ermənistanın beynəlxalq internet trafiki Azərbaycan üzərindən tranzit olunacaq. "AzerTelecom" MMC bu gün, iyunun 22-də, "Telecom Armenia" şirkəti ilə bu barədə müqavilə imzaladığını açıqlayıb. Bildirilir ki, bununla da Ermənistanın beynəlxalq internet bağlantısı Azərbaycan üzərindən təmin ediləcək.

Şirkətdən verilən məlumata görə, bu cür razılaşmalar regionda bağlantı marşrutlarının diversifikasiyasına, telekommunikasiya şəbəkələrinin etibarlılığının artırılmasına və bu sahədə əməkdaşlığın inkişafına xidmət edir.

2008-ci ildə yaradılmış "AzerTelecom" MMC Azərbaycanı beynəlxalq internet şəbəkəsinə birləşdirən magistral internet operatorudur.

Ötən əsrin 80-ci illərində gərginləşən Qarabağ münaqişəsi Azərbaycanla Ermənistan arasında toqquşmalara səbəb olmuş, 1990-cı illərin əvvəllərində isə Azərbaycanın Qarabağ bölgəsi və ətrafdakı yeddi rayonu işğal edilmişdi. 2020-ci ildə 44 günlük müharibə və 2023-cü ildəki birgünlük hərbi əməliyyatlar nəticəsində Bakı bütün ərazilərində suverenliyini tam bərpa edib.

Keçən il avqustun 8-də 30 ildən çox münaqişədə olan Azərbaycan və Ermənistan rəsmiləri Vaşinqtonda sülh müqaviləsinin mətnini paraflayıblar. Paraflanmış mətndə tərəflər bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanıyır, həmçinin qarşılıqlı iddialardan imtina olunacağı vurğulanır.

Artıq iki ölkə arasında yükdaşımalar da bərpa edilib.

Azərbaycanın bir çox çimərliyində dəniz suyu çirkləndiyi üçün çimmək qadağan edilib. Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, Xəzər rayonunun Türkan, Suraxanı rayonunun Hövsan, Səbail rayonunun Şıx, Qaradağ rayonunun Sahil, Xaçmaz rayonunun Niyazoba qəsəbələrində, həmçinin Lənkəranın Aşağı Nüvədi qəsəbəsi, Sütəmurdov kəndi və Kiçik Bazar yaşayış massivində dəniz suyunun keyfiyyət göstəriciləri normativ tələblərə cavab vermir. Bunun səbəbi həmin ərazilərdə çimərliklərin tullantı və çirkab suları ilə çirklənməsidir.

Qurumun açıqlamasında bildirilir ki, sözügedən zonalarda fəaliyyət göstərən həm qanuni, həm də qeyri-qanuni çimərliklərdə dəniz suyundan çimmək məqsədilə istifadənin müvəqqəti məhdudlaşdırılması barədə qərarlar qəbul edilib.

Səhiyyə Nazirliyi bundan əvvəlki illərdə də ölkədəki bir çox çimərliklə bağlı oxşar qərarlar qəbul edib. Son monitorinqlər isə onların çoxunda vəziyyətin dəyişmədiyini göstərir.

Vətəndaşlar çimərliklərdəki sanitar vəziyyətlə yanaşı, qiymətlərlə bağlı da tez-tez şikayətlənirlər.

Məsələyə cavabdeh rəsmi qurumlardan əlavə şərh almaq mümkün olmayıb.

Azərbaycanda ənənəvi çimərlik mövsümü iyunun 15-də rəsmi olaraq açıq elan edilib.

Sosial şəbəkələrdə Bakıdan 40 kilometr aralıda yerləşən Dübəndi qəsəbəsi sahilində Xəzər dənizinin geniş ərazisində qara maye ilə çirklənməni əks etdirən görüntülər yayılıb.

Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) məlumatına görə, Pirallahı adası ilə Dübəndi arasındakı akvatoriyada gəmilər və helikopter vasitəsilə aparılan ilkin baxış zamanı neft ləkəsi aşkar edilib. Nəzarətli diaqnostik yoxlama nəticəsində çirklənmə mənbəyinin "Azneft" İstehsalat Birliyinə məxsus sualtı neft kəmərlərindən biri olduğu müəyyən edilib.

SOCAR-dan verilən açıqlamada bildirilir: "Sızma mənbəyi müəyyənləşdirildikdən dərhal sonra həmin sualtı kəmərlə neftin nəqli dayandırılıb. "Azneft" İB-nin dalğıc xidmətinin araşdırmaları nəticəsində sualtı neft kəmərində mexaniki zədələnmələr aşkarlanıb. İlkin qiymətləndirməyə əsasən, bu xəsarətlər xarici predmetlə — ehtimal ki, gəmi lövbəri ilə təmas nəticəsində yaranıb. Zədələnmə aşkar edildikdən sonra təmir-bərpa işlərinə başlanılıb".

Xatırlatma

Bu hadisə Xəzər dənizinin ekoloji durumu ilə bağlı narahatlıqları yenidən gündəmə gətirib. Son illər ekoloqlar davamlı olaraq dənizin çirklənməsinə diqqət çəkirlər. Ekspertlərin fikrincə, Xəzərin ekoloji böhranı əsasən qurudan daxil olan çirkab suları, sənaye tullantıları və neft hasilatı ilə bağlı qlobal problemdir.

Ekoloqlar sahilyanı ölkələrin çirklənmə ilə mübarizəsini yetərsiz sayır.

Xəzər dənizi beş ölkə – Azərbaycan, Rusiya, Qazaxıstan, Türkmənistan və İran ilə əhatə olunub.

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) fəallarından Anar Ərkivanın 30 sutka həbs edildiyi bildirilir. O, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (İXM) 535.1 maddəsi (Polis işçisinin və ya hərbi qulluqçunun qanuni tələbinə qəsdən tabe olmama) ilə təqsirləndirilib. Bu barədə AXCP məlumat yayıb.

Partiyadan vurğulandığına görə, dünən, iyunun 16-da şəxsi avtomobilini idarə edən zaman Dövlət Yol Polisinin (DYP) əməkdaşı onu saxlayaraq telefonla danışmaqda günahlandırıraq cərimələmək istəyib. O, isə avtomobili idarə edən zaman telefonla danışmadığını deyib: “Yazılacaq cəriməyə etirazını bildirib. DYP əməkdaşı əlavə qüvvə çağıraraq Anar bəyə zor işlədib, onu Nərumanov rayon Polis İdarəsinin 17- ci polis şöbəsinə gətiriblər . Bir sutka orada saxlandıqdan sonra bu gün Nərimanov rayon Məhkəməsinin qərarı ilə 30 sutka inzibati qaydada həbs olunub".

Hələlik, bu məlumata rəsmi qurumlardan münasibət almaq mümkün olmayıb.

Anar Ərkivan bu ilin fevralında da polisə müqavimət və xırda xuliqanlıq ittihamı ilə 30 sutka həbs edilmişdi. Yaxınları onda da onun şərləndiyini açılamışdılar.

AXCP-dən yayılan məlumata görə, ötən həftə isə Masallı Rayon Şöbələrinin fəalı Əlixan Rəcəbov narkotik ittihamı ilə həbs olunub. Partiyadan bu il yanvarın 7-də saxlanan Əlixan Rəcəbovun 1 il 6 ay həbs cəzası aldığını açıqlayıblar.

AXCP bildirir ki, o, sərt tənqidlərinə görə cəzalandırılıb.

Amma rəsmi qurumlar isə bir qayda olaraq ölkədə siyasi həbslərin olması ilə bağlı deyilənləri əsassız sayırlar.

Xatırlatma

Son illər AXCP-nin bir çox üzvləri vaxtaşırı inzibati qaydada həbs edilir. Hazırda partiyanın 20-i civarında üzvü isə uzunmüddətli həbsdədir. Onların arasında AXCP sədri Əli Kərimli də var. Həmin şəxslər müxtəlif ittihamlarla üzləşsələr də, partiya onların siyasi sifarişlə həbs edildiyini açıqlayıb.

Hüquq müdafiəçilərinin hazırladığı siyahıya görə, Azərbaycan həbsxanalarında hazırda ümumilikdə 328 siyasi məhbus var. Amma rəsmilər, bir qayda olaraq, ölkədə siyasi fəaliyyətə görə həbslərin olması ilə bağlı deyilənləri əsassız sayırlar. Onlar vurğulayırlar ki, həmin şəxslər sırf törətdikləri əmələ görə mühakimə ediliblər.

Azərbaycanda yeni dövlət qurumunun – Media və Yayım Şurasının yaradılması nəzərdə tutulur.

Bu, iyunun 16-da Milli Məclisin İnsan Hüquqları Komitəsində müzakirə olunan "Dövlət qulluğu" və "Media" qanunlarına düzəlişlər layihəsində öz əksini tapıb.

Qanun layihəsinə əsasən, Media və Yayım Şurası ölkədə bu sahə üzrə səlahiyyətli dövlət orqanı olacaq. Yeni qurum Medianın İnkişafı Agentliyi (MEDİA) və Audiovizual Şuranın funksiyalarını üzərinə götürəcək.

Qanun layihəsində yeni təsis ediləcək quruma daha iki mühüm və geniş səlahiyyətin verilməsi təklif olunur:

Rəqəmsal məzmunun təhlili: sosial şəbəkə platformalarında və mediada yayımlanan rəqəmsal materialları təhlil etmək və nəticələrinə uyğun tədbirlər görmək.

Qanun pozuntularına qarşı müdaxilə: Media subyektlərinin fəaliyyətində qanun pozuntuları aşkarlandıqda müvafiq sanksiyaların tətbiqi üçün aidiyyəti dövlət orqanlarına rəsmi müraciət etmək.

Müstəqil ekspertlərin tənqidləri

Bir sıra müstəqil ekspertlər isə dəyişikliklərin cəmiyyətin inkişafına töhfə verəcəyinə şübhə ilə yanaşırlar. Onlar hesab edirlər ki, bu addım ictimai nəzarət və özünütənzimləmə mexanizmlərini tamamilə sıradan çıxarır. Ekspertlərin fikrincə, layihədəki bir çox bənd mürtəce xarakter daşıyır.

Dörd il əvvəl ölkədə "Media haqqında" yeni qanun qəbul edilərkən də həm yerli, həm də beynəlxalq mütəxəssislər tərəfindən ciddi tənqidlər səsləndirilmişdi. Onlar xüsusilə Media Reyestrinin tətbiqini müstəqil media orqanlarının fəaliyyətinin tam məhdudlaşdırılması kimi dəyərləndirmişdilər.

Medianın İnkişafı Agentliyi (MEDİA) dövlət başçısının "Azərbaycan Respublikasında media sahəsində islahatların dərinləşdirilməsi haqqında" 2021-ci il 12 yanvar tarixli fərmanı ilə yaradılıb. Milli Televiziya və Radio Şurasının xələfi olan Audiovizual Şuranın isə 24 illik fəaliyyət tarixi var.

Hazırda Azərbaycanda 20-dən çox jurnalist əsasən qaçaqmalçılıq ittihamı ilə həbsdədir. Media Reyestrində əsasən yer almayan həmin jurnalistlər ittihamları qəbul etmir və həbslərini birbaşa peşə fəaliyyətləri ilə əlaqələndirirlər.

Rəsmilər isə, bir qayda olaraq, iddia edirlər ki, jurnalistlər tənqidi yazılara görə deyil, konkret qanunsuzluqlara yol verdikləri üçün məsuliyyətə cəlb olunublar.

Araz çayının su ehtiyatlarının bölüşdürülməsi ilə bağlı Azərbaycan-İran birgə iş rejimləri təsdiq edilib.

Azərbaycan-İran daimi Birgə Komissiyasının 55-ci iclası İranda baş tutub. Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyindən AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, iclasda Araz çayının su ehtiyatlarının iki ölkə arasında bölüşdürülməsinə dair birgə iş rejimləri hazırlanıb və təsdiq edilib.

Bununla yanaşı, çaydan götürülən suyun monitorinqi, keyfiyyətə nəzarət, müasir suölçmə qurğularının quraşdırılması və qarşılıqlı əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub. Görüşün yekununda tərəflər arasında müvafiq protokol imzalanıb.

Araz çayının bir hissəsi Azərbaycanla İran arasında dövlət sərhədindən keçir.

Xatırlatma

Azərbaycan-İran münasibətləri 2023-cü ilin yanvarında Tehrandakı səfirliyə edilən silahlı hücumdan sonra kəskin gərginləşmişdi. Həmin hücum nəticəsində bir nəfər həlak olmuşdu.

Sonrakı dövrdə əlaqələrdə müəyyən yumşalma yaransa və tərəflər birgə hərbi təlimlər keçirsə də, regional geosiyasi gərginlik fonunda yeni böhranlar yaşanıb. Xüsusilə, 2025-ci ilin martında İsrail və ABŞ-nin İranla hərbi toqquşmaları zamanı Azərbaycanın Naxçıvan bölgəsinə dronların düşməsi münasibətləri yenidən sınağa çəkdi. Prezident İlham Əliyev bu hadisəni "terror aktı" kimi pisləyərək İrandan rəsmi üzrxahlıq tələb etdi. Tehran isə qonşu dövlətləri hədəf almadığını bəyan edərək araşdırma aparılacağını bildirdi. Gərginlik səbəbindən dayandırılan yük daşımaları iki ölkə liderinin telefon danışığından sonra bərpa olundu. Ardınca Azərbaycan İrana humanitar yardım göndərdi.

"Sovetlərdən qalma kitabxana sistemində həm infrastruktur, həm də məzmun baxımından bir çox problemlər var". AZƏRTAC-ın xəbərinə görə, bunu mədəniyyət naziri Adil Kərimli iyunun 10-da Milli Məclisdə "Kitabxana sisteminin mövcud vəziyyəti və inkişaf perspektivləri" mövzusunda keçirilən ictimai müzakirədə bildirib.

Nazir qeyd edib ki, kitabxana sisteminin təkmilləşdirilməsi və optimallaşdırılmasının ilk hüquqi əsası prezident İlham Əliyevin 2019-cu ildə imzaladığı fərmanla qoyulub: "Həmin sənəddə kitabxana sisteminin təkmilləşdirilməsi, optimallaşdırılması və yeni yanaşmalar əsasında yenidən qurulması ilə bağlı həm Mədəniyyət Nazirliyinə, həm də hökumətə konkret tapşırıqlar verilib. Bu, ilkin hüquqi baza kimi çıxış edir. Eyni zamanda, bir daha qeyd etmək istəyirəm ki, “Azərbaycan Mədəniyyəti – 2040” Mədəniyyət Konsepsiyasında da bu istiqamətdə xüsusi tapşırıqlar müəyyən olunub. Ümumilikdə, yeni mədəniyyət modelinin yaradılmasının əsas prinsiplərindən biri əlçatanlığın təmin edilməsidir".

Xatırlatma

Son iki onillikdə Azərbaycanda kitabxanaların sayında kəskin azalma qeydə alınıb. Dövlət Statistika Komitəsinin (DSK) hesabatına görə, 2005-ci ildə ölkədə 4004 kitabxana fəaliyyət göstərdiyi halda, 2015-ci ildə bu rəqəm 3242-yə, 2024-cü ildə isə 2914-ə düşüb.

2025-ci ilin göstəriciləri isə hələlik açıqlanmayıb. Hazırda elə kəndlər var ki, orada kitabxanalar tamamilə fəaliyyətini dayandırıb. Ekspertlər bu tendensiyanın əhalinin mədəni səviyyəsinə mənfi təsir göstərəcəyindən narahatdırlar.

Bu il iyulun 1-dən etibarən "BakıKart"ın satış qiyməti 2 manatdan 3 manata qaldırılacaq. Bu barədə "BakıKart"dan yerli KİV-lərə məlumat verilib.

"Kart istehsalı, texniki xidmət, logistika və infrastruktur xərclərində baş verən artımlar nəzərə alınaraq qiymətə yenidən baxılıb. Bu dövr ərzində... rəqəmsal xidmətlər daha da genişləndirilib. Qiymət dəyişikliyi yalnız yeni alınan 'BakıKart' kartlarına şamil olunur. Gediş haqlarında və mövcud kartların balansında dəyişiklik yoxdur", – açıqlamada bildirilir.

"BakıKart" Bakı metrosunda və bir çox avtobus xətlərində tətbiq olunan vahid ödəniş kartıdır. Dövriyyəyə 2015-ci ildə buraxılıb. O vaxtdan metro və avtobusda gediş haqları bir neçə dəfə artırılıb.

7 may

'BakuBus' və taksi xidməti Metropolitenə birləşdirilir

"Bakı Metropoliteni" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti (QSC) yenidən təşkil ediləcək. Bununla bağlı Prezident İlham Əliyev bu gün, mayın 7-də fərman imzalayıb.

Fərmana əsasən, “BakuBus” və “Bakı Taksi Xidməti” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətləri “Bakı Metropoliteni” QSC-nin tərkibinə birləşdirilir.

Fərmana görə, "Bakı Metropoliteni" QSC ictimai nəqliyyatda sərnişindaşmanın keyfiyyətini və təhlükəsizliyini yüksəltməlidir. Xidmətlərin təşkili və gediş haqqının ödənilməsi üçün yeni, rəqəmsal həllər tətbiq etməlidir. Həmçinin bu sahəni vahid mərkəzdən idarə etməli və əlaqələndirməlidir.

QSC-nin fəaliyyətinə ümumi rəhbərlik və nəzarət üçün sədr daxil olmaqla, beş üzvdən ibarət Müşahidə Şurası yaradılır.

"Bakı Taksi Xidməti" 2015-ci ildə Nəqliyyat Nazirliyinin, "BakuBus" isə 2014-cü ildə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin tabeçiliyində yaradılıb.

Xatırlatma

Son illərdə taksi fəaliyyəti sahəsində qəbul edilmiş qərarlar və qanunvericilik dəyişiklikləri, rəsmi olaraq, xidmətin keyfiyyətinin artırılması məqsədi daşıyıb. Lakin nəticədə taksilərin sayında azalma və qiymət artımı müşahidə olunub. Müstəqil iqtisadçılar bu prosesi taksi xidmətinin inhisara alınması kimi dəyərləndiriblər.

Ötən il oktyabrın 1-də metro və bəzi marşrutlarda gediş haqqı 60 qəpiyə qaldırılıb. Halbuki, metro və bir sıra marşrutlarda gediş haqqı ondan bir il əvvəl də 10 qəpik artırılmışdı. Bəzi müstəqil ekspertlər hesab edir ki, hökumət bu fərmandan sonra yenidən qiymət artımına gedə bilər.

Azərbaycanda mülki pilotsuz uçuş aparatlarına (PUA) nəzarət gücləndiriləcək və bu sahədə ciddi yoxlamalar aparılacaq. Yerli mətbuatın məlumatına görə, bu məsələ Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin iyunun 4-də keçirilən iclasında müzakirəyə çıxarılan "Aviasiya haqqında" qanun layihəsinə təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb.

Yeni layihəyə əsasən, avtonom pilotsuz uçuş aparatları yalnız dövlətin müəyyən etdiyi xüsusi qaydalar çərçivəsində və ayrılmış xüsusi coğrafi zonalarda uça bilər.

Bundan əlavə, layihəyə görə, mülki təyinatlı avtonom pilotsuz uçuş aparatlarının dövriyyəsi yalnız xüsusi icazə əsasında mümkün olacaq.

Dəyişiklik layihələri cəmiyyətdə azadlıqlar baxımından müəyyən tənqidlərə səbəb olub. Əslində, Azərbaycanda PUA-ların idxalı və onlardan istifadə olunması ilə bağlı narazılıqlar əvvəllər də mövcud idi. Bir neçə il əvvəl bloqer Mehman Hüseynov silsilə korrupsiya araşdırmalarını məhz bu səbəbdən dayandırmağa məcbur olduğunu bəyan etmişdi. O, çəkiliş apardığı dronun polis tərəfindən müsadirə edildiyini bildirmişdi. Hüseynovun sözlərinə görə, hüquq-mühafizə orqanları cihazın ölkəyə qanuni yolla gətirildiyi təqdirdə geri qaytarılacağını vəd etmişdi. Daxili İşlər Nazirliyi isə mediaya açıqlamasında məsələnin araşdırıldığını bildirsə də, yekun nəticə rəsmən açıqlanmayıb.

Hələ həmin dövrdə hüquqşünaslar ölkəyə dronların gətirilməsi və istifadəsi üçün elektron formada beş fərqli dövlət qurumundan icazə alınmasının zəruri olduğunu bildirirdilər: Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi, Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti, Dövlət Sərhəd Xidməti və Müdafiə Nazirliyi.