Ötən il Azərbaycanda 148 mini daimi olmaqla, 190 minə yaxın yeni iş yeri açılıb. Bu iqtisadi fəallığın və əmək bazarının böhranın mənfi təsirlərindən qorunmasında mühüm faktor olub.

Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Səlim Müslümov fevralın 27-də jurnalistlərə açıqlamasında belə deyib.

Nazir əlavə edib ki, ötən il dövlət təşkilatlarında 40 minədək iş yeri yaradılıb və məşğulluq orqanlarına vakansiyalar təqdim edilib.

Buna da bax:​ Deputat: 'Müavinətləri çox verməyin faydası yoxdur' [video]

İşsizlik - Fransada 9,9, İspaniyada 19, Azərbaycanda isə 5 faiz...?

S.Müslümov hesab edir ki, Azərbaycanda ciddi məşğulluq problemi yoxdur. Onun dilə gətirdiyi rəqəmlərə görə, Azərbaycan məşğulluqda hətta qabaqcıl Avropa ölkələrini üstələyir.

“Görülən kompleks tədbirlərin müsbət nəticəsi kimi, bu gün Azərbaycanda işsizlik səviyyəsi əksər ölkələrlə, eləcə də ayrı-ayrı inkişaf etmiş ölkələrlə müqayisədə aşağıdır. İşsizlik səviyyəsi İspaniyada 19,6, Fransada 9,9, Finlandiyada 8,8, Xorvatiyada 12,8, Belçikada 8, Bolqarıstanda 7,7, Danimarkada 6,2, Latviyada 9,7, Litvada 8, Portuqaliyada 11,2, Slovakiyada 9,7, İsveçdə 6,9, Rumıniyada 6, Niderlandda 6 faiz təşkil edir. Azərbaycanda bu göstərici 5 faiz həddindədir”, nazir vurğulayıb.

Buna da bax:​ Pensiya artımına hər ay 10 milyon yönəldiləcək

Yoxsulluq - Litvada 22, Azərbaycanda 5.9 faiz...?

S.Müslümov yoxsulluq göstəricisinin də az qala nümunəvi olduğunu ifadə edib.

“Dünya ölkələrinin 2015-ci il üzrə aidiyyəti statistik göstəricilərinin təhlili Azərbaycanın dünya üzrə ən aşağı yoxsulluq göstəricisinə malik az sayda ölkələr sırasında olduğunu deməyə əsas verir. Bu göstərici ölkəmizdə 5,9 faiz səviyyəsində olduğu halda, məsələn, Macarıstanda 14,5, Portuqaliyada 19,5, Rumıniyada 25,4, Latviyada 22,5, Litvada 22,2, Yunanıstanda 21,4 səviyyəsindədir”.

Nazir 2016-ci ilin statistikasından danışmayıb.

Buna da bax:​ Yoxsulluq artır

Ancaq, müstəqil iqtisadçılar rəsmilərin belə açıqlamalarına ciddi şübhə edirlər. Onlar deyillər ki, Azərbaycanda bir qayda olaraq yeni açılan iş yerlərinin statistikası verilir, qapadılanlar gizlin saxlanır. Üstəlik, onların fikrincə, Azərbaycanda real işsizlik rəsmi işsizlikdən qat-qat çoxdur. Onlar bunu Azərbaycanda rəsmi işsiz kimi qeydiyyata düşməyin çətinliyi ilə izah edirlər. Müstəqil iqtisadçılar deyillər ki, Azərbaycanda əmək haqları nəinki əksər Avropa ölkələrindən, hətta qonşu Gürcüstandan belə aşağıdır.

Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi (AİHM) araşdırmaçı-jurnalist Xədicə İsmayılın Azərbaycanla bağlı şikayəti üzrə qərar qəbul edib. Qərar yanvarın 27-də yazılı şəkildə elan olunub. Məhkəmə işi iki ərizə üzrə birləşdirərək araşdırıb.

Vəkil Fariz Namazlı bildirir ki, söhbət onun məhkum olunması və sonradan qanunvericiliyə olan dəyişikliyə görə cinayət məsuliyyətindən azad edilməsi ilə bağlı verilən şikayətlərdən gedir: "Ərizəçi barəsində ittiham hökmü çıxarıldıqdan sonra 2016-cı il mayın 6-da Cinayət Məcəlləsinin 192.1-ci maddəsinə dəyişiklik edilib və maddədə "dövlət qeydiyyatı" sözlərindən sonra mötərizədə "vergi uçotu" sözləri əlavə edilib. Ərizəçi Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə müraciətində göstərib ki, bu dəyişiklikdən sonra məhkum olunduğu əməllər artıq həmin maddə üzrə cinayət tərkibi təşkil etmir".

Ərizəçi iddia edib ki, dəyişiklik qanunsuz sahibkarlıq cinayətinin tərifində "dövlət qeydiyyatı" anlayışının mənasını dəqiqləşdirərək onu yalnız vergi uçotu ilə məhdudlaşdırıb və o, vergi ödəyicisi kimi lazımi qaydada qeydiyyatdan keçdiyindən dövlət qeydiyyatı olmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə bağlı məsuliyyətə cəlb oluna bilməzdi: "Buna görə də, ərizəçinin qanunsuz sahibkarlıq cinayətinə görə məhkum edilməsi ilə bağlı Konvensiyanın 7-ci (Qanunsuz cəzalandırılmamaq) maddəsinin pozuntusu baş verib.”

Vəkilin əlavə etməsinə görə, məhkəmə qərara gəlib ki, ərizəçinin ədalətli məhkəmə araşdırması və digər hüquqları da pozulub.

Məhkəmə mənəvi zərərin əvəzi olaraq 12 min avro, məhkəmə xərclərinə görə 4 min avro kompensasiya müəyyən edib.

Qərara Azərbaycanın cavabdeh rəsmi qurumlarının münasibəti bəlli deyil.

Xatırlatma

Jurnalist Xədicə İsmayıl 2014-cü il dekabrın 5-də vergidən yayınma və qanunsuz sahibkarlıq kimi ittihamlarla 7 il yarım azadlıqdan məhrum edilmişdi. Ali Məhkəmə 2016-cı il mayın 25-də bu qərarı 3 il yarım şərti cəza ilə əvəz edərək onu azadlığa buraxıb. Sonradan bu müddət 2 il 3 aya salınıb.

X.İsmayıl ittihamları qəbul etmirdi və araşdırma yazılarına görə əsassız həbs olunduğunu bildirirdi.

Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi bundan əvvəl də X.İsmayıl ilə bağlı bir neçə qərar qəbul edib. Onun hüquqlarının pozulduğunu tanıyıb, kompensasiyalar müəyyən edib.

Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti (DTX) bildirib ki, xarici ölkənin Bakıdakı səfirliyinə qarşı terror hücumu etməyə hazırlaşan şəxslər həbs olunublar.

Xidmətin yanvarın 27-də yayılan məlumatına görə, Azərbaycan vətəndaşları - 2000-ci il təvəllüdlü, "Əbüzər əl-Mühacir" dini ləqəbli Q.İ.İ., "Əbdürəşid" dini ləqəbli P.A.E. və "Əbdürrəhman əl-Azəri" dini ləqəbli Ə.E.S.-nin dini düşmənçilik zəminində Bakı şəhərində xarici ölkənin (ölkənin adı çəkilmir) səfirliyinə terror hücumu törətməyə hazırlıq görmələrinə əsaslı şübhələr yaranıb.

"Adıçəkilən şəxslər İŞİD terror təşkilatının "Vilayəti-Xorasan" silahlı qruplaşmasının üzvləri ilə cinayət əlaqəsinə girərək... terror hücumu üçün silah qismində istifadə olunan predmetlər əldə edib xarici dövlətin Azərbaycandakı səfirliyinin yerləşdiyi əraziyə yaxınlaşarkən DTX-nin əməkdaşları tərəfindən saxlanılıb", - məlumatda əlavə edilir.

Onlar Azərbaycan Cinayət Məcəlləsinin 28, 214.2.1, 28, 214.2.3 və 28, 214.2.6 (qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən... dini düşmənçilik zəminində terrorçuluğa hazırlıq) maddələri ilə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib, barələrində məhkəmənin qərarı ilə həbs-qətimkan tədbiri seçilib.

Rəsmi açıqlamaya sözügedən şəxslərin vəkilləri və ya yaxınlarından münasibət almaq mümkün olmayıb.

Yanvarın 26-da maliyyə naziri Sahil Babayev Dünya Bankının Avropa və Mərkəzi Asiyada İnfrastruktur üzrə regional direktoru Çarlz Kormyerin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb.

Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, Dünya Bankı ilə həyata keçirilən layihələrin icra vəziyyəti barədə fikir mübadiləsi aparılıb: "Qeyd olunub ki,.. "Məşğulluğa dəstək" layihəsi, onun əlavə maliyyələşdirilməsi təşəbbüsləri işsiz əhalinin məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsini və işğaldan azad olunmuş ərazilərdə dayanıqlı məskunlaşmanı dəstəkləyir".

Görüş zamanı həmçinin Dünya Bankının krediti hesabına maliyyələşdirilməsi nəzərdə tutulan "Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının genişləndirilməsi", "Rəqabətli və dayanıqlı kənd təsərrüfatı və suvarma xidmətləri" və "Yaşanılabilən Bakı" layihələri müzakirə olunub. Layihələrin detalları açıqlanmır.

Azərbaycanda özünüməşğulluq proqramını hökumətlə yanaşı, Dünya Bankı da dəstəkləyir.

Azərbaycan rəsmiləri əvvəllər kredit verən beynəlxalq təşkilatlara ehtiyaclarının olmadığını desələr də, son illər bu yanaşmanı dəyişiblər.

Ekspertlər bunu dünya bazarında Azərbaycanın əsas sərvəti olan neftin ucuzlaşması ilə izah edirlər.

Xatırlatma

Azərbaycanla Dünya Bankı arasında 30 ildən artıqdır əməkdaşlıq davam edir. Bu müddət ərzində Dünya Bankı Azərbaycana dəstək məqsədilə ümumilikdə 54 layihəyə təqribən 5.2 milyard ABŞ dolları məbləğində vəsait ayırıb. Bu əməkdaşlıq ölkədə iqtisadi islahatların həyata keçirilməsi və dayanıqlı infrastrukturun təmin olunmasına mühüm töhfə sayılırdı. Amma bir sıra ekspertlər hesab edirlər ki, alınan kreditlərlə heç də qarşıya qoyulan məqsədə çatılmayıb.

Maliyyə Nazirliyinin ötən ilin oktyabrına olan məlumatına görə, ölkənin xarici borcu 5 milyard dollara yaxındır. Bunun qarşıdakı illərdə artacağı proqnozlaşdırılır.

Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev yanvarın 26-da İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saarı qəbul edib.

AZƏRTAC-ın xəbərinə görə, söhbət zamanı iki ölkə arasında münasibətlərin müxtəlif istiqamətlərdə, o cümlədən iqtisadi-ticari, enerji, turizm sahələrində uğurlu inkişafı vurğulanıb. Habelə, kənd təsərrüfatı, su resurslarının idarə olunması, yüksək texnologiyalar və süni intellekt sahələrində əməkdaşlıq məsələləri qeyd edilib.

G.Saar onu böyük biznes və işgüzar dairələrin nümayəndələrinin müşayiət etdiyini deyərək səfər çərçivəsində keçiriləcək Azərbaycan-İsrail biznes-forumunun iki ölkə arasında iqtisadi-ticari əlaqələrin inkişafına töhfə verəcəyini vurğulayıb.

Görüşdə qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

Ötən həftə, yanvarın 21-də isə Azərbaycan prezidenti Davos İqtisadi Forumunda İsrail prezidenti İsxak Hersoqla görüşmüşdü.

Bu arada Azərbaycan ABŞ prezidenti Donald Trampın Sülh Şurasına təsisçi üzv dövlət olmaq dəvətini də qəbul edib. Bu təşəbbüsün ilkin məqsədi Qəzzada münaqişəni bitirməkdir, sonradan digər münaqişələri də əhatələyə bilər. Bu dəvətin dünyanın bir çox ölkələrinə göndərildiyi açıqlanıb.

Xatırlatma

2023-cü il oktyabrın 7-də ABŞ və Qərb ölkələrinin terror təşkilatı saydığı HƏMAS İsrailin cənubuna hücum edib, təxminən 1200 nəfər həlak olub, 251 nəfər girov götürülüb. Bu hücuma cavab olaraq İsrail Qəzzada hərbi əməliyyatlara başlayıb. O vaxtdan bəri Qəzzada 65 mindən çox insanın öldürüldüyü bildirilir. Girovların bir çoxu isə azad edilib.

Azərbaycan İsrail-Fələstin böhranında, BMT kimi, "iki dövlət" prinsipini müdafiə edir.

Son həftələr Azərbaycanda, o cümlədən paytaxt Bakıda bir sıra İran mallarının bahalaşdığı bildirilir.

Ayrı-ayrı paytaxt sakinlərinin AzadlıqRadiosuna deməsinə görə, söhbət əsasən İrandan idxal edilən qurudulmuş meyvələr və çərəzlərdən gedir.

"Məsələn mən alça qurusunda, kişmiş və qaysıda bahalaşma gördüm. Alça qurusunu ötən ay 6 manata almışdım, indi 7 manatadır. Kişmiş və qaysıda da təqribən 10-15 faiz bahalaşma var. Satıcıdan soruşdum, o bunu İranda son etirazlardan sonra yaranmış vəziyyətlə izah etdi", - adının çəkilməsini istəməyən paytaxt sakini AzadlıqRadiosuna söyləyib.

Məsələyə rəsmi qurumlardan münasibət almaq mümkün olmayıb. Amma ekspertlər deyirlər ki, mövcud bahalaşmada işbazların da rolu var. Ekspertlərə görə, İranda etirazlar artıq həftələrdir başa çatıb və mövcud qiymət artımında başqa səbəblər də yox deyil. Onlar vurğulayıblar ki, mağaza və bazarlarda İran malları ilə yanaşı, digər mallarda da müəyyən bahalaşma müşahidə edilir.

Xatırlatma

Ötən ilin sonu - dekabrın 28-dən etibarən İranın bir çox şəhərində islam respublikası hökumətinə qarşı geniş yayılmış narazılıq və iqtisadi problemlər fonunda kütləvi nümayişlər başlayıb. Bir neçə həftə çəkən etirazlar zorakı üsullarla yatırılıb. ABŞ-də yerləşən HRANA təsdiqlənmiş ölü sayının 5 mindən yuxarı olduğunu, təqribən 10 min də ölümün araşdırıldığını bildirir.

Müxalifətdə olan Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) Binəqədi rayon şöbəsinin üzvü Teymur Salahov və Yevlax rayon şöbəsinin üzvü Şamil Cəfərovun son həftələr inzibati qaydada həbs olunduğu bildirilir.

Bu barədə AzadlıqRadiosuna AXCP-dən məlumat verilib.

Partiyadan deyildiyinə görə, T.Salahov yanvarın 17-də Göyçay rayon polis şöbəsinə çağırılıb. Açıqlamaya görə, bölməyə gedən fəal sosial şəbəkədə yazdığı rəylə bağlı saxlanılaraq 10 sutka inzibati həbs edilib.

AXCP-dən əlavə edilib ki, Ş.Cəfərov isə eyni səbəblə yanvarın 19-da evindən aparılıb. Ona isə 15 sutka verildiyi bildirilir.

Hər iki şəxsin konkret olaraq İnzibati Xətalar Məcəlləsinin hansı maddələri ilə təqsirləndiyi açıqlanmayıb. Məsələni Daxili İşlər Nazirliyi və məhkəmələrdən dəqiqləşdirmək mümkün olmayıb.

Xatırlatma

AXCP-nin hazırda 20-dən çox fəalı uzunmüddətli həbsdədir. Onların arasında AXCP sədri Əli Kərimli də var. Onlar müxtəlif ittihamlarla üzləşsələr də, partiya onların siyasi sifarişlə həbs edildiyini açıqlayıb.

Hüquq müdafiəçilərinin hazırladığı siyahıya görə, hazırda Azərbaycan həbsxanalarında ümumilikdə 340 siyasi məhbus var. Amma rəsmilər, bir qayda olaraq, ölkədə siyasi fəaliyyətə görə həbslərin olması ilə bağlı deyilənləri əsassız sayırlar. Onlar vurğulayırlar ki, həmin şəxslər sırf törətdikləri əmələ görə mühakimə ediliblər.

İctimai fəal Könül Əhmədova yanvarın 22-də Xəzər rayon Məhkəməsinin qərarı ilə 20 sutka inzibati həbsə məhkum edilib. Bu barədə onun yaxınları məlumat yayıb.

Yaxınlarının sözlərinə görə, Əhmədova yanvarın 23-də onlarla əlaqə saxlayaq qeyd edib ki, o, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 388-1.1.1. (informasiya ehtiyatında və ya informasiya-telekommunikasiya şəbəkəsində yayılması qadağan edilən informasiyanın yerləşdirilməsinə yol verilməsi) maddəsi ilə ittiham olunur.

Əhmədovanın himayəsində 14 yaşına çatmayan iki azyaşlı övladı olduğu vurğulanır.

Yaxınları onunla telefonla danışana qədər ictimai fəalın 10 sutka inzibati həbsə məhkum olunduğunu bildirmişdilər.

Bu deyilənləri Daxili İşlər Nazirliyi və məhkəmədən dəqiqləşdirmək mümkün olmayıb.

Yerli hüquq müdafiəçilərinin son siyahısına görə, Azərbaycanda hazırda uzunmüddətli həbs edilmiş 340 siyasi məhbus var. Amma rəsmilər ölkədə siyasi məhbusların olması ilə bağlı fikirləri qəbul etmirlər. Onların sırf törətdikləri əmələ görə məsuliyyətə cəlb edildiyini vurğulayırlar.

Ötən il 90 erkən evliliyə cəhd faktı müəyyən edilərək 28 nəfər cinayət məsuliyyətinə cəlb olunub.

Bu barədə Daxili İşlər Nazirliyində (DİN) 2025-ci ilin yekunları ilə bağlı keçirilən kollegiya iclasında bildirilib.

Məlumata görə, beş valideyn və 41 aidiyyəti şəxs barədə inzibati tənbeh tətbiq edilib, daha 57 şəxslə profilaktik iş aparılıb.

Hesabat dövründə 15 qızqaçırma faktı üzrə "adam oğurluğu" maddəsi ilə cinayət işləri başlanılıb, ümumilikdə 32 şəxs barəsində müvafiq tədbirlər görülüb.

Rəsmilər son illər ölkədə erkən evliliyin azaldığını bildirirlər.

Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri Dövlət Komitəsinin sədri Hicran Hüseynova bildirmişdi ki, Azərbaycanda 18 yaşına qədər nikaha girən qızların sayı ən çox 2011-ci ildə olub: "2011-ci ildə 5 min 138 bu cür hal var idi. O zaman biz təklif etdik ki, Ailə Məcəlləsinə dəyişiklik olsun və nəticədə 2012-ci ildən bu göstərici azaldı".

Amma ekspertlər deyir ki, bir çox hallarda erkən evlilik qeydiyyatdan kənarda baş verir. Onların fikrincə, erkən evliliklə mübarizədən ötrü sərt tədbirlərdən öncə azyaşlıların təhsildən kənarda qalmasının qarşısı alınmalıdır.

Yanvarın 23-də Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov İran İslam Respublikası xarici işlər nazirinin müavini Vahid Cəlalzadəni qəbul edib.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) məlumatına görə, görüş zamanı ikitərəfli və çoxtərəfli əməkdaşlıq gündəliyi, İranda son gərginlik, eləcə də regional məsələlər müzakirə olunub.

Bildirilir ki, V.Cəlalzadə İranda son gərginlik və hazırkı vəziyyət barədə ətraflı məlumat verib. C.Bayramov, öz növbəsində, İranda sabitliyə önəm verdiklərini vurğulayıb, son hadisələr zamanı həlak olanların ailələrinə başsağlığı diləklərini çatdırıb.

"İki ölkə arasında nəqliyyat, kommunikasiya sahələri üzrə əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə olunub, xüsusilə Azərbaycan və İran tərəfindən icra olunan bir sıra layihələrin regiondan keçən nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafında mühüm rol oynadığı diqqətə çatdırılıb", - məlumatda vurğulanır.

Cəbrayıl rayonunda Araz çayı üzərində inşa edilən "Xudafərin", "Qız qalası" hidroqovşaqları və su elektrik stansiyaları (SES) iki ölkənin birgə layihələridir. Onların arasında Şimal-Cənub Beynəlxalq Dəhlizi ilə də bağlı əməkdaşlıq var.

Xatırlatma

Azərbaycanın İranla münasibətləri 2023-cü ilin əvvəlində Tehrandakı səfirliyə hücumdan sonra xeyli gərginləşmişdi. Həmin il yanvarın 27-də Azərbaycanın Tehrandakı səfirliyinə "Kalaşnikov" avtomatı ilə silahlı hücumda səfirliyin bir əməkdaşı həlak olub, ikisi xəsarət almışdı. Amma son vaxtlar iki ölkənin münasibətlərində müəyyən yaxınlaşma müşahidə edilir. Hətta onlar birgə hərbi təlimlər də keçiriblər.

Ötən ilin sonu, dekabrın 28-dən etibarən İranın bir çox şəhərində İslam hökumətinə qarşı geniş yayılmış narazılıq və iqtisadi problemlər fonunda kütləvi nümayişlər başlayıb. Bir neçə həftə çəkən etirazlar zorakı üsullarla yatırılıb. ABŞ-də yerləşən HRANA təsdiqlənmiş ölü sayının 5 mindən yuxarı olduğunu, 9 min 787 ölümün araşdırıldığını bildirir.

İran bundan əvvəl nüvə proqramı və insan haqları məsələsinə görə müxtəlif sanksiyalarla üzləşib.

2025-ci ildə Azərbaycana dünyanın 189 ölkəsindən 2 milyon 570 min 200 xarici və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs gəlib.

Dövlət Statistika Komitəsi (DSK) bildirir ki, bu, əvvəlki il ilə müqayisədə 2.1 faiz azdır. Gələnlərin 23.9 faizi Rusiya Federasiyası, 17.7 faizi Türkiyə, 8.1 faizi İran, 6.5 faizi Hindistan, 4.3 faizi Gürcüstan, 4.1 faizi Səudiyyə Ərəbistanı vətəndaşları olublar. 2024-cü ilə nisbətən ən çox Çindən (41.7) və Özbəkistandan (34.3) gələnlərdə artım var.

Ötən illə müqayisədə xarici ölkələrə gedən Azərbaycan vətəndaşlarının ümumi sayı da 2.3 faiz azalaraq 2 milyon 109 min 900 nəfər olub: "Gürcüstana gedən Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 20.4 faiz, İrana gedənlərin sayı 9.2 faiz artmış, Rusiya Federasiyasına gedənlərin sayı 31.5 faiz, Türkiyəyə gedənlərin sayı isə 1.6 faiz azalmışdır".

Xatırlatma

Ekspertlər Azərbaycana gələnlərin sayında azalmanı, əsasən, bu ölkədə bir sıra qonşularla müqayisədə turizm imkanlarının əlverişli olmaması ilə izah edirlər. Onlar deyirlər ki, Azərbaycanda turizmlə bağlı qiymətlər qonşu ölkələrlə, o cümlədən Gürcüstanla müqayisədə yüksəkdir.

Ölkədən müvəqqəti (səyahət və s. məqsədlərlə) gedənlərin sayındakı azalma isə əhalinin dolanışıq səviyyəsinin getdikcə ağırlaşması ilə izah edilir. Hərçənd rəsmilər belə dəyərləndirmələri qəbul etmirlər.

2020-ci ilin əvvəlindən koronovirus pandemiyası ilə bağlı Azərbaycanın quru sərhədlərində gediş-gəliş məhdudlaşdırılıb. Pandemiya başa çatsa da, bu məhdudiyyətin götürülməməsini rəsmilər təhlükəsizlik amili, ekspertlər isə hökumətin iqtisadi maraqları (ölkədən valyuta çıxmasın və s.) ilə izah edirlər.

Bir qrup insan haqları müdafiəçisi Avropa Şurasını Azərbaycana qarşı Birgə Əlavə Proseduru (Joint Complementary Procedure) başlatmağa çağırır. Bu çağırışla yanvarın 22-də "Azərbaycanda repressiyaya son kampaniyası" çıxış edib.

Kampaniya qeyd edir ki, Azərbaycan Milli Məclisinin Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞPA) 2025-ci il sessiyasına akkreditasiya təqdim etməməsi Assambleyanın monitorinqi ilə əməkdaşlıqdan aşkar imtinasıdır.

Kampaniya bildirir ki, Azərbaycan son 10 ildə Avropa Şurasının standartlarını, institutlarını və qərarlarını gözardı edib. İnsan hüquqları müdafiəçiləri 2026-cı ilin qış sessiyası ərəfəsində AŞPA-nı Azərbaycandakı insan hüquqları böhranına xüsusi diqqət yetirməyə çağırırlar. Kampaniya bu çağırışı dəstəklədiyini bildirir, AŞPA-nı Nazirlər Komitəsi ilə Birgə Əlavə Proseduru başlatmağa çağırır.

Xatırlatma

Azərbaycanın AŞPA-dakı səsvermə hüququ 2024-cü ildən dondurulub. Buna Azərbaycanın qurum qarşısında insan hüquqları ilə bağlı götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməməsi səbəb göstərilib. Azərbaycan hakimiyyəti də buna cavab olaraq qurumla əməkdaşlığı dayandırdığını açıqlayıb. Sonradan Bakı həmin müzakirələrdə bu qərara səs vermiş deputatları qara siyahıya salaraq onların Azərbaycana gəlişinə məhdudiyyət qoyub. Rəsmilər bir neçə dəfə bildiriblər ki, nümayəndə heyətinin mandatı bərpa olunandan sonra əməkdaşlığa hazırdırlar.

Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev isə bu həftə "Euronews" televiziyasına müsahibəsində deyib ki, AŞPA, Avropa Parlamenti ilə əməkdaşlıq uzun illərdir dayandırılıb: "Biz Avropa Komissiyası ilə əməkdaşlıq edirik və bununla kifayətlənirik".

Avropa Şurası 2020-ci ildə təşkilat qarşısında öhdəliklərini kobud şəkildə pozan üzv-dövlətlərlə bağlı yeni qərar qəbul edib. Əgər üzv-dövlət öhdəliklərini kobud şəkildə pozur, təşkilatın prinsip və dəyərlərinə əməl etmirsə, bu halda, Avropa Şurası Nazirlər Komitəsi o ölkəyə münasibətdə əlavə prosedura başlamaq qərarı verir.

Hüquq müdafiəçiləri Azərbaycanda 340 siyasi məhbusun olduğunu deyirlər. Hakimiyyət isə bu termini qəbul etmir.

2025-ci ildə Azərbaycanda zərərin ödənilməsi məqsədilə istintaqı başa çatdırılmış cinayət işləri üzrə 27 milyon 439 min 745 manat məbləğində əmlaka həbs qoyulub.

Bu barədə Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsində baş prokuror Kamran Əliyevin sədrliyi ilə əməliyyat müşavirəsində bildirilib.

Vurğulanıb ki, hesabat dövründə baş idarə 174 şəxs barəsində 104 cinayət işini baxılması üçün məhkəmələrə göndərib: "İstintaqı başa çatdırılmış cinayət işləri üzrə ümumilikdə özgə əmlakına vurulmuş 35 milyon 391 min 465 manat məbləğində maddi ziyandan 11 milyon 634 min 316 manatının ödənilməsi təmin olunub".

Xatırlatma

Azərbaycanda bir çox müxalifət partiyaları Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsinin fəaliyyətindən heç də razı deyillər. Onların fikrincə, idarə ciddi və köklü korrupsiya hallarının üzərinə gedə bilmir, ya xırda, ya da gözdən düşən məmurlar məsuliyyətə cəlb edilirlər. Bunu onlar bundan ötrü ölkədə siyasi iradənin olmaması ilə izah edirlər. Hərçənd rəsmilər bunun əksini söyləyirlər.

Üstəlik, korrupsiyaya yol verdiyi bildirilən bəzi məmurların "maddi ziyanın ödənilməsi" nəticəsində uzunmüddətli həbslərdən kənarda qalması halları da cəmiyyətdə əlavə mübahisələrə səbəb olur.

Bu gün, noyabrın 22-də Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov NATO baş katibinin müavini Radmila Şekerinskanı qəbul edərək əməkdaşlıq münasibətlərindən danışıb.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) məlumatına görə, görüş zamanı tərəflər arasında mövcud əməkdaşlıq gündəliyi, perspektivləri, habelə regional və beynəlxalq təhlükəsizlik məsələləri müzakirə olunub.

"Azərbaycanla NATO arasında minasızlaşdırma, kibertəhlükəsizlik və digər sahələrdə əməkdaşlıq imkanları nəzərdən keçirilib", - məlumatda vurğulanır.

R.Şekerinska yanvarın 21-də Azərbaycana gəlib.

Xatırlatma

Azərbaycan-NATO (Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı) əməkdaşlığı 1994-cü ildən başlanıb. Bu əlaqələrin əsas tərkib hissəsini hərbi əməkdaşlıq, hərbi modernizasiya, təhlükəsizlik məsələləri üzrə siyasi məsləhətləşmələr və sülhməramlı əməliyyatlar təşkil edib. 2002-ci ildə NATO-nun Praqa sammitində tərəfdaş ölkələrlə əməkdaşlığı genişləndirmək məqsədilə Fərdi Tərəfdaşlıq üzrə Əməliyyat Planı (FTƏP) qəbul edilib. 2005-ci ildə prezident İlham Əliyev Azərbaycanın NATO ilə Fərdi Tərəfdaşlıq Əməliyyat Planını təsdiq edib.

Ancaq Azərbaycan rəsmiləri son illər açıq bəyan ediblər ki, qarşıya NATO-ya üzvilik məsələsi qoyulmayıb. Müxalifət bunu hökumətin islahatlara hazır olmaması və Rusiya ilə yaxınlıq kimi izah edir.

Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) Kot-d'İvuarda yerləşən "Baleine" neft-qaz yatağının işlənməsi layihəsində 10 faiz iştirak payının alınması ilə bağlı "Eni S.p.A." şirkəti ilə saziş imzalayıb.

Bu barədə qurum özü məlumat yayıb.

Sənədi Dünya İqtisadi Forumunun 2026-cı il illik toplantısı çərçivəsində SOCAR prezidenti Rövşən Nəcəf və "Eni S.p.A." şirkətinin baş icraçı direktoru Klaudio Deskaltsi imzalayıb.

Məlumatda bildirilir ki, "Baleine" Qərbi Afrikada son illərdə aşkar edilmiş ən iri neft-qaz yataqlarından biri hesab olunur. Dənizdə yerləşən bu neft və qaz yatağı 2021-ci ildə kəşf edilib və 2023-cü ildə hasilatına başlanılıb.

Azərbaycanda isə "qara qızıl" azalır

Azərbaycanın özündə isə neft hasilatı azalıb, qaz çoxalıb. 2025-ci ildə Azərbaycanda 27.7 milyon ton neft (- 4.8 faiz), 51.5 milyard kubmetr təbii qaz (+ 2.4 faiz) hasil edilib.

SOCAR-ın borc öhdəlikləri ilə bağlı son rəqəmlər açıqlanmayıb. Amma 2025-ci ilin əvvəlində uzunmüddətli borc öhdəlikləri 16.5 milyard manat təşkil edib (öhdəliklərdə artım var).

Şirkətin işçilərinin sayında ümumən azalma var. 2025-ci il yanvarın 1-də SOCAR üzrə işçilərin faktiki sayı 48 min 69 nəfər təşkil edib. Ondan əvvəlki 10 il ilə müqayisədə şirkətdə 6 min 645 ştat azalıb.

Avropa Şurasının MONEYVAL qurumu bildirir ki, Azərbaycan çirkli pulların yuyulması, terrorçuluğun maliyyələşdirilməsi ilə mübarizədə tədbirlərini təkmilləşdirib. Qurum yanvarın 21-də bu haqda hesabat yayıb.

Azərbaycan Maliyyə Fəaliyyəti üzrə İşçi Qrupun (FATF) standartlarının tətbiqi ilə bağlı texniki çatışmazlıqların aradan qaldırılmasında irəliləyiş əldə edib, - MONEYVAL belə qənaətə gəlib.

Azərbaycanın uyğunluq reytinqi də FATF-in tövsiyələri üzrə yüksəldilib. Ölkənin 40 tövsiyədən 8-nə FATF standartlarına tam uyğun, 28-nə əsasən uyğun, 4-nə qismən uyğun gəldiyini açıqlanıb.

MONEYVAL bildirir ki, Azərbaycan gücləndirilmiş nəzarət (enhanced follow-up) prosesində qalacaq, bir il sonra yenidən hesabat təqdim etməyə dəvət olunub.

Avropa Şurasının monitorinq orqanı olan MONEYVAL çirkli pulların yuyulmasına, terrorçuluğun və kütləvi qırğın silahlarının yayılmasının maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə üzrə fəaliyyəti qiymətləndirir.