İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi qəti şəkildə bəyan edib ki, Tehran ABŞ ilə hər hansı sülh sazişi bağlasa belə, zənginləşdirilmiş uranı heç bir ölkəyə təhvil verməyəcək.
Möhsün Rzayi Livanın "Əl-Mayadin" telekanalına müsahibəsində İranın zənginləşdirilmiş nüvə materialının "bircə atomunu belə" ölkədən kənara çıxarmayacağını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Tehran bu qərarı barədə Moskvanı da məlumatlandırıb. Halbuki Rusiya indiyədək dəfələrlə İranın yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının köçürülə biləcəyi potensial ölkə kimi göstərilirdi.
2025-ci ilin iyununda ABŞ və İsrail İranın üç əsas nüvə obyektinə zərbələr endirməzdən əvvəl Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) Tehranın əlində 60 faizədək zənginləşdirilmiş 440.9 kiloqram uran olduğunu bildirmişdi.
Müfəttişlər bu hücumlardan sonra həmin ehtiyatın nə qədərinin salamat qaldığını və harada saxlanıldığını müəyyən edə bilməyiblər. Fevralın 28-də hərbi münaqişə yenidən alovlanarkən nüvə obyektlərinə təkrar hava zərbələri endirilmişdi.
Rzayi ötən həftə Kremldə Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə də görüşüb.
Tehran Vaşinqtonla danışıqları təkzib edir
Bu arada, Rzayinin ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Venslə mümkün görüşü barədə xəbərlər yayılmaqdadır. İddialara görə, həmin görüşdə Hörmüz boğazının yenidən açılmasını və İranla müharibənin başa çatdırılmasını nəzərdə tutan saziş müzakirə oluna bilər.
"Əl-Mayadin"in məlumatına görə, Rzayi Tehranla Vaşinqton arasında hər hansı danışıqların getdiyini təkzib edib. O, yaxın günlərdə Qətərdə belə bir görüşün keçirilməsi barədə yayılan xəbərləri "tamamilə yalan" adlandırıb. Rzayinin fikrincə, bu cür şayiələrin yayılmasında əsas məqsəd neftin qiymətini aşağı salmaqdır.
Hazırda İran və ABŞ arasında kövrək bir qarşıdurma şəraiti hökm sürür. Tərəflər nə genişmiqyaslı müharibəni bərpa edir, nə də davamlı sülhün əldə olunması istiqamətində əhəmiyyətli bir irəliləyişə nail olurlar.
Tərəflər arasındakı əsas fikir ayrılıqları İranın nüvə proqramı, ABŞ-nin İran limanlarına tətbiq etdiyi dəniz blokadası və Hörmüz boğazında gəmiçiliyin pozulması ilə bağlıdır.
Noyabrın 9-da ABŞ prezidenti Donald Tramp müharibəni müdafiə etsə də, hərbi baxımdan onun faktiki olaraq başa çatdığını bildirib. Bundan əvvəl isə hava zərbələrinin yenidən bərpa oluna biləcəyi ilə bağlı təhdidlər səsləndirilmişdi.
Dövlət katibi Marko Rubio isə Vaşinqtonun Tehrana qarşı iqtisadi və hərbi təzyiq strategiyasını, böyük ehtimalla, davam etdirəcəyini söyləyib.
İran isə ciddi güzəştlər qoparmadan strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazını yenidən açmaqdan imtina edir. Tehranın şərtləri sırasına sanksiyaların yumşaldılması, dondurulmuş vəsaitlərinə çıxışın təmin edilməsi, blokadanın ləğvi və bütün regionda, xüsusilə də Livanda hərbi əməliyyatların dayandırılması daxildir.