Azərbaycan iqtisadiyyatı son bir ildə 1.4 faiz artıb, son bir ayda geriləyib.
2025-ci ildə ölkədə 129.1 milyard manatlıq və ya əvvəlki illə müqayisədə 1.4 faiz çox Ümumi Daxili Məhsul (ÜDM) istehsal olunub.
Bu barədə Dövlət Statistika Komitəsi (DSK) məlumat yayıb.
İqtisadiyyatın neft-qaz sektorunda əlavə dəyər 1.6 faiz azalıb, qeyri neft-qaz sektorunda isə 2.7 faiz artıb.
Əhalinin hər nəfərinə düşən ÜDM 12 min 602.2 manata (7 min 413 ABŞ dolları) bərabər olub. (Qonşu Gürcüstanda bu göstərici 10 min 181 dollar, Ermənistanda 9 min 433 dollar proqnozlaşdırılır).
Fərdi sahibkarlar 2025-ci ildə 63.1 milyard manatlıq və ya 2024-cü illə müqayisədə 1 faiz az sənaye məhsulu istehsal ediblər.
Müstəqil iqtisadçılar 1.4 faizi əslində ciddi artım saymırlar. Hökumət 2025-ci ilin əvvəlində artımı 3.5 faiz proqnozlaşdırırdı. 2024-cü ildə isə ölkədə ÜDM 4.1 faiz artmışdı.
"Hökumət sinifdə qalıb"
Müstəqil iqtisadçılar Azərbaycan iqtisadiyyatındakı bu vəziyyəti ölkənin neft hasilatının azalması və "qara qızıl"ın 2024-cü illə müqayisədə ucuzlaşması ilə izah edirlər. Rəsmi rəqəmlərə görə, ölkə ixracının təqribən 85 faizi neft və qazın payına düşür.
Müstəqil iqtisadçılar hesab edir ki, hökumət 2014-cü ildə dünyada neftin ucuzlaşmasından sonra iqtisadiyyatın şaxələndirməsini qarşısına məqsəd qoyduğunu açıqlasa da, bunu gerçəkləşdirə bilməyərək "sinifdə qalıb".
İnvestisiyalar 5.6 faiz azalıb
Üstəlik, Azərbaycanda ötən il əsas kapitala yönəldilən investisiya 2024-cü illə müqayisədə 5.6 faiz azalıb. DSK vurğulayır ki, 2025-ci ildə əsas kapitala 21 milyard 226.1 milyon manat investisiya yatırılıb. Neft-qaz sektoruna qoyulan investisiyaların həcmi 10.3 faiz, qeyri neft-qaz sektoruna isə 3.9 faiz azalıb.
Müstəqil iqtisadçılar deyir ki, Azərbaycanda investisiya mühiti əlverişli deyil. Onların fikrincə, ölkədə həm ciddi rəqabət mühiti yoxdur, həm iqtisadi azadlıqlar yetərincə təmin edilməyib və həm də məhkəmələr müstəqil deyil.
Rəsmilər isə bunun əksini açıqlayırlar. Onlar vurğulayırlar ki, ölkədə investisiyalara təhlükə yoxdur, ölkədə sabitlik hökm sürür.
Natiq Cəfərli
İqtisadçı: 'Addımlarınız iqtisadiyyatı zəiflədən faktora çevrilib'
Rəsmi rəqəmləri şərh edən iqtisadçı Natiq Cəfərli Facebook səhifəsində yazıb ki, Azərbaycan kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrdə ÜDM-də artım 2%+ olmasa, iqtisadiyyatın artdığını söyləmək mümkün deyil.
Onun sözlərinə görə, hökumət büdcə gəlirlərini artırmağı əsas hədəf elan edib - ən böyük yanlış, ölkə iqtisadiyyatını boğan yanaşma da məhz budur. "Büdcə gəlirlərini çoxaltmaq üçün vergi-rüsum-cərimələri, iqtisadiyyatda aşırı tənzimləməni artırırsınız, bu isə əks-effekt verir, iqtisadiyyat daha da daralır. Faktiki olaraq, sizin addımlar, səhv fəlsəfi yanaşmanız, ölkədə iqtisadiyyatı zəiflədən faktora çevrilib", - o əlavə edib.