Xəbərlər
İranlı nazir Azərbaycanla münasibətlərdən danışıb
Ekspertlər hesab edir ki, İran-Azərbaycan münasibətlərinin normallaşmasının bir neçə şərtləri var.
İyulun 5-də Bakıda səfərdə olan İranın xarici işlər naziri Hüseyn Əmir Abdullahiyan Azərbaycan səfirliyinə qarşı törədilmiş terror aktının İranın məhkəmə və hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən çox ciddi şəkildə araşdırıldığını bildirdi və Azərbaycanın Tehrandakı səfirliyinin fəaliyyətinin tezliklə bərpa olunacağına ümidvarlığını ifadə etdi.
Son illər İran-Azərbaycan münasibətləri gərgindir. Münasibətlərin xüsusi gərgin fazası bu ilin yanvarın 27-də Azərbaycanın Tehrandakı səfirliyinə hücumundan sonra başlayıb.
Ekspertlər hesab edir ki, İran-Azərbaycan münasibətlərinin normallaşmasının bir neçə şərtləri var.
Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiyaya qarşı mübarizə komitəsinin sədr müavini Hikmət Babaoğlu Turana bildirib ki, İranın xarici işlər naziri Azərbaycanın səfirliyinə hücum edən şəxsin cəzalandırılmasından qəti danışmadı: “O öz tvitter hesabında bildirdi ki, əgər belə bir şey varsa, tapılacaq. Yəni qeyri-dəqiq və şərti cümlələri qurdu. Ona görə də Azərbaycana gəlməmişdən əvvəl onun tvitterdə yazdığı fikirlər riyakarlıqdan başqa bir şey deyil. Çünki görüş zamanı o Azərbaycan Prezidentindən xahiş etdi ki, Azərbaycanın Tehrandakı səfirliyi işini bərpa etsin, Azərbaycan Prezidenti isə dedi ki, biz terrorçuların cəzalandırılacağına ümid edirik. Ancaq İranın xarici işlər naziri həmin terrorçuların cəzalandırılması barədə heç nə deməyib”.
Deputat qeyd edib ki, başqa bir tərəfdən Azərbaycana gəlməmişdən bir neçə gün qabaq Şimal-Cənub dəhlizinin Azərbaycan üzərindən deyil, Türkmənistan və Xorasan üzərindən çəkilməsi barədə müzakirələr aparılıb: “Belə olan halda biz İranın riyakar siyasətini 30 ildir tanıyırıq, bu gün də bu siyasət davam edir. Hesab efirəm ki, İranın xarici işlər naziri öz sözlərində səmimi deyildi”.
Siyasi Menecment İnstitutunun rəhbəri Azər Qasımlı isə AzadlıqRadiosuna bildirib ki, münasibətlərin yaxşı olması həm Azərbaycana, həm İrana lazımdır: “İran istəmir ki, bu bölgədə İsrail güclü olsun, Azərbaycanda İsrailin güc potensialı olsun. Həmçinin İran sanksiyalar altındadır, ciddi iqtisadi problemləri var. Bu baxımından İran əlavə başağrısı və regionda əlavə düşmənin olmasını istəmir”.
Ekspertin fikrincə, Azərbaycanla İran arasında bir neçə problem var: “Biri Zəngəzur projesidir. İlham Əliyevin Zəngəzur ritorikası, keçən ilin sentyabrında Ermənistan-Azərbaycan sərhədində atəşkəsin pozulması İranı narahat edir. İranın istəyi odur ki, onunla Ermənistan arasında olan sərhəd dəyişməsin və orada hər hansı bir dəhliz olmasın. İkinci məqam isə İsraillə Azərbaycanın arasında ilk növbədə hərbi sahədə münasibətlərin daha da dərinləşməsidir. Bu, İran üçün narahatedici faktordur”.
Onun fikrincə, Azərbaycan üçün isə narahatedici faktor o idi ki, İranın birbaşa Qarabağ erməniləri ilə bir kommunikasiyası var idi, İrandan Ermənistan vasitəsilə Qarabağa silah göndərilirdi:
“İndi bunun qarşısı alındı, Laçında nəzarət-buraxılış məntəqəsi quruldu. Azərbaycanın digər istəyi də odur ki, İran Zəngəzur dəhliz ( Ermənistanın Sünük bölgəsindən keçəcəyi gözlənən ) məsələsinə müdaxilə və Ermənistana bu mənada təzyiq etməsin. Digər problem İranın Azərbaycanda dini şəbəkəsinin qurmasıdır. Azərbaycanın istəyi odur ki, İran bu şəbəkələri yaratmasın, dini ekspansiyadan əl çəksin”.
A.Qasımlının sözlərinə görə, kəskin ritorikasına baxmayaraq, Azərbaycan İranla münasibətlərini heç vaxt tam kəsməyib. “İran tərəfi də bunu gözəl başa düşür. Azərbaycan elitasının və İran rejimin maraqları bir çox məqamlarda üst-üstə düşür və iki ölkə arasında ciddi gərginliyin olmasını zənn etmirəm”.
Yazida səslənən tənqidi fikirlərə, İranın Azərbaycandakı Səfirliyindən münasibət almaq mümkün olmayıb.
Xatırlatma
Yanvarın 27-dəAzərbaycanın Tehrandakı səfirliyinə silahlı hücum olub. Hücum edən şəxs səfirlik əməkdaşlara atəş açıb. Hücum nəticəsində diplomatik nümayəndəliyin mühafizə xidmətinin rəhbəri Orxan Əsgərov həlak olub, iki mühafizəçi isə yaralanıb. Daha sonra Azərbaycan səfirliyinin əməkdaşları Tehrandan evakuasiya edilib, səfirliyin fəaliyyəti dayandırılıb.
Azərbaycan bu hücumu "terror aktı" adlandırıb. XİN isə vətəndaşları İrana səfərdən çəkinməyə çağırıb. İran səfirliyə silahlı hücumun araşdırılacağını bəyan edib.
Bütün xəbərləri izləyin
DTX dövlətə xəyanətdə şübhəli sayılan şəxsi həbs edib
Xarici xüsusi xidmət orqanlarının məxfi əməkdaşlığa cəlb etməsində şübhəli sayılan Azərbaycan vətəndaşı saxlanıb.
Bu barədə Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin (DTX) yanvarın 9-da yaydığı məlumatda bildirilir.
Məlumatda vurğulanır ki, onu xarici ölkə ərazisində olarkən həmin dövlətin (ölkənin adı çəkilmir) xüsusi xidmət orqanının nümayəndələri maddi maraq əvəzində məxfi əməkdaşlığa cəlb ediblər: "Ölkəyə qayıtdıqdan sonra onların tapşırığı əsasında Naxçıvan şəhəri, Şahbuz rayonu ərazilərində yerləşən hərbi və digər strateji əhəmiyyətli obyektlərin videoçəkilişlərini apararaq xarici xüsusi xidmət orqanının nümayəndələrinə təqdim edib. Həmçinin, qeyd olunan şəxsin yaşadığı mənzilə baxış keçirilərkən oradan "Kalaşnikov" tipli avtomat silahın ayrı-ayrı hissələri aşkarlanaraq götürülüb".
O, Azərbaycan Cinayət Məcəlləsinin 228.1 (qanunsuz olaraq odlu silah, onun komplekt hissələrini, döyüş sursatı, partlayıcı maddələr və qurğular əldə etmə, başqasına vermə, satma, saxlama, daşıma və ya gəzdirmə) və 274-cü (dövlətə xəyanət) maddələri ilə məsuliyyətə cəlb olunub, məhkəmənin qərarı ilə barəsində həbs-qətimkan tədbiri seçilib.
İttihama saxlanan şəxsin (adı çəkilir) və ya yaxınlarının münasibəti bəlli deyil. Həmin maddələrlə şəxsə ömürlük həbs cəzası verilə bilər.
Xatırlatma
Azərbaycanda, o cümlədən Naxçıvan Muxtar Respublikasında bundan əvvəl də dövlətə, vətənə xəyanət ittihamı ilə həbs edilənlər olub. Onlardan bəzilərinin işi müxtəlif şikayətlərə səbəb olub. Belə işlərdən biri də 2011-ci ildə Naxçıvanda müəmmalı şəkildə ölən Turac Zeynalov ilə bağlıdır. Yaxınları iddia edirdilər ki, həmin şəxs haqsız yerə vətənə xəyanətdə ittiham olunub və Naxçıvan Milli Təhlükəsizlik Nazirliyində işgəncə nəticəsində ölüb. Nazirlikdən isə işgəncə iddiaları yalanlanmışdı. Azərbaycan Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi 2015-ci ildə ləğv edilib, onun əsasında Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti yaradılıb.
İsrailin zərbələrindən Qəzzada 11 nəfər həlak olub
Yanvarın 8-də İsrailin zərbələrindən Qəzza zolağında azı 11 fələstinlinin həlak olduğu bildirilir. Ordu anklavdakı silahlıların uğursuz raket buraxmasına cavab verdiyini açıqlayıb.
Qəzzanın müxtəlif yerlərinə zərbələrdə yaralananlar da var.
İsrail ordusu HƏMAS-ın bir neçə silahlısını, raket buraxılan yerləri, "terror" infrastrukturunu hədəf aldığını bildirib. Buna Qəzza şəhərindən İsrailə doğru raket atılmasının səbəb olduğu deyilir. Ordunun bildirdiyinə görə, raket Qəzzada xəstəxanaya düşüb. İsrail HƏMAS-ı atəşkəsi pozmaqda suçlayıb.
ABŞ və Aİ HƏMAS-ı terrorçu kimi tanıyır.
Oktyabrda tərəflərin əldə etdiyi atəşkəs birinci mərhələdən irəli gedə bilməyib. Böyük döyüşlər dayanıb, İsrail Qəzzanın yarıdan az hissəsindən çəkilib, HƏMAS isə fələstinli məhbusların əvəzində girovları qaytarıb.
ABŞ prezidenti Donald Trampın planına HƏMAS-ın tərksilahı, İsrailin daha da geri çəkilməsi, beynəlxalq qüvvələrin yerləşdirilməsi və Qəzzanın bərpası daxildir.
Rusiya Ukraynaya 'Oreşnik' ilə zərbə endirdiyini bildirir [Video]
Rusiya Silahlı Qüvvələri Ukraynada kritik obyektlərə "Oreşnik" mobil ortamənzilli raket kompleksi və dronlar ilə kütləvi zərbə endirdiyini bildirir. Müdafiə Nazirliyi Telegram kanalında bunun ötən il dekabrın 29-da Novqorodda prezident Vladimir Putinin iqamətgahına "Kiyev rejiminin terror aktına cavab" olduğunu yazıb.
Nazirlik zərbənin məqsədlərinə çatdığını bildirib: "Terror aktı zamanı istifadə edilmiş dronların istehsalı ilə məşğul olan obyektlər, eləcə də Ukraynanın hərbi-sənaye kompleksinin fəaliyyətini təmin edən enerji infrastrukturu obyektləri məhv edilib".
Kiyev Putinin iqamətgahına hücumla bağlı Kremlin iddialarını rədd edib. ABŞ prezidenti Donald Tramp əvvəlcə Rusiyanın iddialarını qəbul edə biləcəyinə eyham vurub. Amma Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi (CIA) belə bir hücumun olmadığını müəyyən edəndən sonra o, Kiyevin tərəfini tutub.
"Bu zərbənin baş verdiyinə inanmıram. Yaxınlıqda nəsə baş verib, amma bununla əlaqəsi olmayıb", – o, yanvarın 4-də deyib.
Rusiyanın Kiyevə dron hücumunda dörd nəfər həlak olub
Yanvarın 9-da səhər Rusiya dronları Kiyevə hücum edib, 4 nəfər həlak olub, azı 19 nəfər yaralanıb. Yaşayış binaları və infrastruktura ciddi ziyan vurub.
Kiyevin meri Vitali Kliçko Telegram-da yazıb ki, ölənlərdən biri təcili tibbi yardım əməkdaşı olub. Eyni briqadadan olan dörd nəfər də yaralanıb.
Bir dron ticarət mərkəzində yanğın törədib, digəri tibb ocağının yaxınlığına düşüb. Rəsmilər bir neçə rayonda yanğınların baş verdiyini qeyd ediblər.
Paytaxtda beş saat ərzində hava həyəcanı verilib.
Cümə günü Ukraynanın qərbi Lvov vilayətində bir infrastruktur obyekti də Rusiyanın hücumuna məruz qalıb.
AXCP üzvünün narkotik ittihamı ilə tutulduğu deyilir
Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) Masallı rayon şöbəsinin üzvü Əlixan Rəcəblinin həbs edildiyi bildirilir.
Bu partiyadan verilən məlumata görə, Ə.Rəcəblini yanvarın 7-də Masallı Rayon Polis İdarəsi saxlayıb və məhkəmə onun barəsində 3 ay müddətinə həbs qətimkan tədbiri seçib. Onun Cinayət Məcəlləsinin 234.1-ci (satış məqsədi olmadan qanunsuz olaraq narkotik vasitələri və ya psixotrop maddələri xeyli miqdarda əldə etmə, saxlama, hazırlama, emal etmə, daşıma) maddəsi ilə ittiham olunduğu deyilir. Həmin maddə ilə şəxsə 3 ildən 8 ilədək həbs cəzası verilə bilər.
Vurğulanır ki, siqaret belə çəkməyən, səhhətində ciddi problemlər olan Ə.Rəcəblinin narkotiklə əlaqəsi ola bilməz: "Onun həbsi yalnız sosial şəbəkələrdə apardığı siyasi fəaliyyəti ilə bağlıdır".
AXCP-dən bütün bu bildirilənləri, hələlik, cavabdeh rəsmi qurumlardan dəqiqləşdirmək mümkün olmayıb. Amma rəsmilər, bir qayda olaraq, ölkədə siyasi fəaliyyətə görə həbslərin olması ilə bağlı deyilənləri əsassız sayırlar. Onlar vurğulayırlar ki, siyasi məhbus adlandırılan şəxslər sırf törətdikləri əmələ görə mühakimə ediliblər.
Xatırlatma
Müxalifətdə olan AXCP-nin hazırda 20-yə qədər fəalı uzunmüddətli həbsdədir. Onların arasında AXCP sədri Əli Kərimli də var. Onlar müxtəlif ittihamlarla üzləşsələr də, partiya onların siyasi sifarişlə həbs edildiyini açıqlayıb.
Ötən ay, dekabrın 12-də AXCP üzvü Elbəyi Kərimlinin saxlanıldığı 2 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəsinin tibb məntəqəsində vəfat etdiyi açıqlanıb. Partiyadan onun şərləndiyinə görə özünə qəsd etdiyi iddia olunsa da, rəsmi qurumlar ölümün səbəbinin araşdırıldığını bildiriblər. O da narkotik ittihamı ilə 5 il həbs cəzası almışdı. AXCP-dən vurğulanmışdı ki, Kərimli 2023-cü ilin avqustunda keçmiş prezident Heydər Əliyevin heykəlinə "Stalin" yazdıqdan sonra narkotik ittihamı ilə şərlənib.
Rusiyalı jurnalist Fransada ölü tapılıb
Yanvarın 6-sı səhər saatlarında Fransada 38 yaşlı rusiyalı jurnalistin meyiti tapılıb. Bu barədə "Le Parisien" və "Le Figaro" polisdəki mənbələrə istinadla məlumat yayıb.
Jurnalistin yeddinci mərtəbədəki mənzilinin pəncərəsindən yıxıldığı bildirilir. Polis onun mənzilində pəncərənin yanında qoyulmuş stul, zibil qutusunda isə dərmanlar aşkarlayıb. Bundan əlavə, mənzildə rusca məktublar da tapılıb.
"Le Parisien" yazır ki, hazırkı mərhələdə əsas versiya intihardır, ancaq "qurbanın ölüm şəraiti suallar yaradır". "Le Figaro" onun Rusiyanın təhdidlərinə məruz qalması ehtimalından yazır.
Fransa mediası jurnalistin adını açıqlamır. Jurnalist Denis Balaşovun yazdığına görə, həlak olan jurnalist Yevgeni Safronovdur. O, Safronovun Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı müharibədən öncə Rusiyanı tərk etdiyini yazıb. Hakimiyyət çalışdığı media orqanını "xarici agent" kimi tanıyıb. "Altı ay öncə o, Parisə köçüb, burada məskunlaşmağa çalışırdı. Depressiyada idi. Düz bir həftə əvvəl telefonlarının, sosial şəbəkələrinin, messencerlərinin, "Qosusluqi"dəki hesabının sındırıldığını demişdi, bu da onu özündən tamamilə çıxarmışdı", –Balaşov qeyd edib.
Hüquqşünas Dmitri Zaxvatov Y.Safronovun ona vida məktubu göndərdiyini, bunu jurnalistin ölümündən sonra oxuduğunu bildirib. "Son həftələr Yevgeni öz durumu ilə mübarizə aparmağa çalışırdı, lakin bunu bacarmırdı. Ətrafındakı insanlar, mən faciənin qarşısını ala bilmədik", – o, Telegram kanalında yazıb.
Safronovun yaşadığı mənzildə onun qonşusu da olub. Medianın yazdığına görə, həmin şəxs şok vəziyyətində olub və yalnız russa danışıb deyə, polis onu dərhal dindirə bilməyib. Qonşu polisin müşayiəti ilə xəstəxanaya aparılıb.
Elşad Xose sosial şəbəkə hesabındakı ifadəyə görə həbs olunduğunu deyir
Reper Elşad Xose (Əliyev) sosial şəbəkə hesabında hekayə bölməsində qeyri-etik ifadə işlətdiyinə görə həbs olunduğunu bildirib.
AzadlıqRadiosuna verilən məlumata görə, E.Xose vurğulayıb ki, yanvarın 3-ü səhər saatlarında polis əməkdaşları evə gəlib, onu Yasamal rayonu 27-ci polis şöbəsinə aparıblar.
Şöbədə reperin haqqında İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510 (xırda xuliqanlıq) və 535.1 (polisin qanuni tələbinə tabe olmama) maddələri ilə protokol tərtib olunub. Orada iddia edilib ki, E.Xose yanvarın 3-ü saat 11:30 radələrində metronun "Nizami" stansiyasının yaxınlığında küçədə söyüş söyüb. Bildirildiyinə görə, polislər onu intizama dəvət ediblər, amma reper sakitləşməyib. Bu üzdən onu saxlayıb şöbəyə aparıblar.
47 yaşlı reper polis şöbəsindən də məhkəməyə aparılıb və haqqında 15 sutka inzibati həbs qərarı çıxarılıb.
E.Xose bu qərardan apellyasiya şikayəti verib. O, sosial şəbəkədə işlətdiyi ifadəyə görə də peşmanlığını dilə gətirib. Deyib ki, cəzalandırılmasına səbəb olan videonu "vine" xarakterli çəkmişdi.
O, yanvarın 7-də apellyasiya məhkəməsində də deyib ki, haqqındakı qərarla razı deyil. Çünki nə xuliqanlıq edib, nə də polisə müqavimət göstərib. Məhkəmədən tanınmış şəxs və ailəli olması, müalicə alması kimi məqamların nəzərə alınmasını xahiş edib.
Lakin apellyasiya məhkəməsi reperin haqqındakı qərarı dəyişməyib.
E.Xosenin xuliqanlıq və polisə müqavimət ittihamı ilə həbs olunması xəbərini yanvarın 8-də qaynarinfo.az yayıb.
38 ölkənin vətəndaşları ABŞ-yə turizm vizası üçün 15 min dollaradək depozit ödəməli olacaq
ABŞ Dövlət Departamenti turist və ya işgüzar vizalar (B-1/B-2) üçün depozit ödəməli olan ölkələrin siyahısını genişləndirib.
Yanvarın 6-da siyahıya 25 ölkə əlavə edilib. Onların sırasında Əlcəzair, Anqola, Fici, Banqladeş, Kuba, Nigeriya, Nepal, Venesuela, Qırğızıstan və Tacikistan var. Yeni tələblər yanvarın 21-dən qüvvəyə minəcək.
Türkmənistan 38 ölkənin olduğu siyahıya daha öncə salınmışdı.
Bu ölkələrin vətəndaşları 5 min, 10 min və ya 15 min ABŞ dolları depozit ödəməlidirlər. Məbləğ vizanın alınması üçün müsahibə zamanı müəyyən edilir. Amma depozit vizanın verilməsinə zəmanət demək deyil, viza tələblərinə əməl olunduğu halda, yaxud viza verilmədikdə depozit geri qaytarılacaq.
Viza alan şəxslər ABŞ-yə yalnız üç beynəlxalq hava limanı vasitəsilə daxil olub çıxmalıdırlar: Loqan hava limanı (Boston), Kennedi hava limanı (Nyu-York) və Dalles hava limanı (Vaşinqton). Bu tələbin yerinə yetirilməməsi ölkəyə girişdən imtinaya, çıxışın lazımi qaydada qeydə alınmamasına səbəb ola bilər.
Viza sahibi viza öhdəliklərini pozarsa, pozuntunun olub-olmadığını ABŞ Vətəndaşlıq və İmmiqrasiya Xidməti (USCIS) müəyyən edəcək.
ABŞ 2025-ci ilin avqustunda depozit qarşılığında giriş vizalarının verilməsi üzrə pilot proqramı işə salıb. ABŞ hakimiyyət orqanlarının mövqeyinə görə, bu ölkələrin vətəndaşları Birləşmiş Ştatlara daxil olduqdan sonra icazə verilən qalma müddətini tez-tez aşırlar.
Erməni xizəkçi kostyumundakı 'Azərbaycan' sözünü örtdüyünə görə cərimələnib
Erməni xizəkçi Mikael Mikaelyan idman kostyumunun sinəsində "Azərbaycan" sözünü örtdüyünə görə cərimələnib. Hadisə dekabrın sonunda İtaliyada "Tour de Ski" yarışmasında baş verib. Ermənistanın Xizək Federasiyası Mikaelyanı müdafiə edib, onun cəriməsini ödəməyi təklif edib.
"İdmana siyasətdən ayrı baxa bilmərəm, vətənimə təcavüzə meylli ölkənin adını örtmədən yarışa biıməzdim", – Mikaelyan AzadlıqRadiosunun erməni xidmətinə deyib.
Mikaelyan Azərbaycanla Ermənistan arasında müharibənin yenidən qızışmayacağına ümidini bildirsə də, sülh danışıqlarında durumun aydın olmadığını deyib, gələcək yarışlarda da belə davranacağını əlavə edib.
Dediyinə görə, kostyumu ona yarışa iki saat qalmış veriblər və o da "Azərbaycan" sözünün üstünü örtmək qərarına gəlib.
Yarışdan sonra jüri Mikaelyanı çağırıb, ona sanksiyanın səbəbi izah olunub.
"OC Media" yazır ki, cərimənin məbləği hələlik bəlli deyil. Ermənistanın Xizək Federasiyası onu ödəməyə hazır olduğunu bildirib.
Azərbaycan beş illik tərəfdaşlıq sazişi çərçivəsində İtaliyada keçirilən turnirin sponsorudur.
Azərbaycan 2020-ci ildə 44 günlük müharibə və 2023-cü ildə birgünlük hərbi əməliyyatla ərazi bütövlüyünü bərpa edib. Tərəflər ötən il Vaşinqtonda sülh sazişini paraflayıblar. Dekabrda Azərbaycandan Ermənistana ilk dəfə neft məhsulları göndərilib. Ondan öncə isə Azərbaycan ərazisindən keçməklə Ermənistana Rusiya və Qazaxıstandan buğda daşınıb.
ABŞ senatoru: Tramp Rusiyayla bağlı sanksiyalar layihəsinə 'yaşıl işıq' yandırır
ABŞ-nin Rusiyaya qarşı sanksiyalar layihəsi gələn həftə Konqresdə səsverməyə çıxarıla bilər. Bunu respublikaçı senator Lindsi Qrem yanvarın 7-də bildirib. Onun sözlərinə görə, prezident Donald Tramp çərşənbə günü onunla görüşdən sonra qanun layihəsinə "yaşıl işıq" yandırıb. Hər iki partiyanın dəstəklədiyi layihə Rusiya ilə işgüzar əlaqələri hədəf alacaq.
Qrem digər respublikaçı və demokrat senatorlarla aylardır bu qanun layihəsi üzərində işləyir. Layihə Rusiya ilə iş görən ölkələrə, ondan enerji alanlara sanksiyaların tətbiqini nəzərdə tutur. Səbəb Ukrayna ilə sülh danışıqlarında Moskvanın sülh sazişi üzrə razılığa gələ bilməməsidir. Rusiya Ukraynaya 2022-ci ildə müdaxilə edib.
"Bu qanun layihəsi prezident Trampa Putinin müharibə maşınını hərəkətə gətirən ucuz Rusiya nefti alan ölkələri cəzalandırmağa imkan verəcək", - deyə Qrem Çin, Hindistan və Braziliyanı potensial hədəflər kimi göstərib.
Konqres indiyədək qanun layihəsini səsverməyə çıxarmayıb, əvəzində Tramp Hindistandan idxal olunan mallara rüsumlar tətbiq edib. Hindistan Çindən sonra Rusiya neftinin ikinci ən böyük alıcısıdır.
ABŞ rəsmisi noyabrda "Reuters"ə deyirdi ki, qanun layihəsi qəbul olunarsa, Tramp onu imzalayacaq, amma sanksiyalar üzərində nəzarətin onun əlində qalması üçün xüsusi müddəaların salınmasına israr edəcək.
Ukraynada müharibə dörd ilə yaxındır gedir. Ötən noyabrdan danışıqlar intensivləşsə də, nəticə əldə olunmayıb.
Tramp ABŞ-ni onlarla beynəlxalq və BMT qurumundan çıxarır
ABŞ prezidenti Donald Tramp yanvarın 7-də deyib ki, Vaşinqton onlarla beynəlxalq və BMT qurumundan çıxacaq. Buraya iqlim sazişi, BMT-nin gender bərabərliyini təbliğ edən qurumu daxildir. Tramp onların ABŞ-nin milli maraqlarına zidd işlədiyini söyləyib.
Tramp administrasiyasının göndərdiyi siyahıda 35 qeyri-BMT qrupu və 21 BMT qurumu var. BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyası isə 2015-ci il Paris İqlim Sazişinin əsasını təşkil edir.
Ötən il Birləşmiş Ştatlar son 30 ildə ilk dəfə olaraq BMT-nin beynəlxalq iqlim sammitini təxirə salıb.
ABŞ "BMT-Qadınlar" qurumundan və BMT Əhali Fondundan da çıxacaq. Sonuncu təşkilat 150-dən çox ölkədə ailə planlamasına, ana-uşaq sağlamlığına fokuslanır. ABŞ ötən il onun maliyyəsini kəsib.
BMT-nin baş katibi Antonio Quterreşin sözçüsü məsələni şərh etməyib.
"Reuters" yazır ki, Tramp dəfələrlə beynəlxalq qurumlara xərclənən pullar və onların effektivliyini sual altına alıb, onların ABŞ-nin maraqlarına xidmət etmədiyini deyib.
Bir il öncə ikinci dönəm prezidentliyə başlayan Tramp ölkəsinin BMT-yə maliyyəsini kəsib, BMT İnsan Haqları Şurasında işi dayandırıb, UNRWA Fələstinə yardım agentliyinə maliyyənin kəsilməsini uzadıb, BMT-nin UNESCO mədəniyyət agentliyindən çıxıb. Tramp Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və Paris İqlim Sazişindən çıxacağını açıqlayıb.
Avstraliyanın cənubunda temperatur 40 dərəcəni keçib
Yanvarın 7-də Avstraliyanın cənub ştatlarında kəskin istilər başlayıb, temperatur 40 dərəcə Selsini keçib. Səhiyyə orqanları xəbərdarlıq səsləndirib, meşə yanğınları alovlanıb.
Meteoroloqlar vəziyyətin son altı ildə ən pis həddə çatdığını deyirlər. 2020-ci ilin "Qara yay" adını almış yanvarında istilər 33 nəfərin həyatına son qoymuşdu.
Viktoriya ştatında temperatur 44 dərəcəyə çatıb. Ştatın paytaxtı Melburnda 41 dərəcə istilik var və sakinlərə evdən çıxmamaq tövsiyə olunub.
Kitabxanalar kimi ictimai məkanlar sakinlərin sərinlənməsi üçün iş vaxtlarını uzadıblar. Monarto safari-parkı isə bağlanıb.
Adelaida şəhərində minlərlə insanın işıqsız qaldığı xəbər verilir.
Azərbaycan gəmilərinə Rusiya neftinə görə sanksiyalar qoyulub
2025-ci ildə Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinə (ASCO) məxsus iki gəmi Rusiyaya aid xam neftin daşınması iddiası ilə sanksiyalara məruz qalıb.
Habelə, şirkətin birgə müəssisəsi olan "SA Maritime AFZECO" vasitəsilə sahib olduğu üç gəmi Avropa İttifaqı, Böyük Britaniya və Kanadanın sanksiyalarına düşüb.
Bu barədə ASCO-nun illik hesabatında deyilir.
Bildirilir ki, rəhbərlik hüquqi araşdırmaya başlayıb, şirkətin və onun birgə müəssisəsinin müvafiq sanksiyaları pozmadığını sübut etmək üçün apellyasiya müraciəti hazırlanır.
Xatırlatma
Rusiya 2022-ci il fevralın 24-də Ukraynaya genişmiqyaslı təcavüzə başlayıb. Hər iki tərəfdən bir neçə yüz min insanın həlak olduğu, təkcə Ukraynadan bir neçə milyon insanın didərgin düşdüyü bildirilir. Bundan sonra Qərb ölkələri Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirib. Burada xüsusilə Rusiya neft sənayesinə qarşı sanksiyalar əhəmiyyətli yer tutur.
Bu sanksiyalar "kölgə donanması"nın bir hissəsi olan çoxlu sayda neft tankerlərinə, qeyri-şəffaf Rusiya neft treyderlərinə, onun neft xidməti təminatçılarına və bu ölkənin enerji rəsmilərinə də qarşı tətbiq edilir.
Hələ 2014-cü ildə Rusiya Ukraynaya məxsus Krım yarımadasını ilhaq edəndə ona qarşı sanksiyaların tətbiqinə başlanmışdı.
Azərbaycan bu sanksiyalara qoşulmasa da, Ukraynanın ərazi bütövlüyünü tanıyır.
Hələbdə toqquşmalarda azı dörd nəfər öldürülüb
Yanvarın 6-da Suriyanın şimalında Hələb şəhərində toqquşmalarda azı dörd nəfər öldürülüb, bir neçə nəfər yaralanıb. Hökumət və kürdlərin rəhbərlik etdiyi Suriya Demokratik Qüvvələri (SDF) zorakılığa görə bir-birini ittiham edib.
Rəsmi SANA agentliyi dünən öldürülənlərin üçünün dinc sakinlər, birinin əsgər olduğunu xəbər verir.
Yanvarın 7-də Hələbdə təhsil ocaqlarının, hökumət idarələrinin işini dayandırdığı, eləcə də Hələb aeroportuna uçuşların 24 saatlığa təxirə salındığı bildirilir.
Bu arada hökumət ABŞ-nin dəstəklədiyi SDF-i hökumət qüvvələrinə birləşdirməyə çalışır. SDF 14 illik müharibədə qazandığı muxtariyyəti əldən vermək istəmir. Bu qruplaşma hazırda "İslam Dövləti" (İŞİD) həbsxanalarına və neft resurslarına nəzarət edir. Suriyada təxminən bir il öncə Bəşər əl-Əsəd devriləndən sonra siyasi durum kövrək olaraq qalır.
Kürd qüvvələrin inteqrasiyası üzrə razılaşma 2025-ci ilin sonunadək icra olunmalı idi. Amma bu yöndə irəliləyiş olmayıb və tərəflər buna görə bir-birini qınayıb.
"Reuters" yazır ki, SDF-in Suriya ordusuna inteqrasiyası alınmasa, zorakılıq qızışa, nəticədə Türkiyə duruma müdaxilə edə bilər. Ankara terrorçu saydığı kürd silahlılara qarşı müdaxilə ilə hədələyib.
İsrail ordusu Livanda 'Hizbullah' və HƏMAS obyektlərini vurduğunu bildirir
İsrail Müdafiə Ordusu (SAXAL) Livanda "Hizbullah" və HƏMAS-ın infrastruktur obyektlərinə zərbələr endirdiyini bildirir. ABŞ və İsrail "Hizbullah"ı terror təşkilatı kimi tanıyır, Livanda isə bu silahlı təşkilat qanuni siyasi qüvvə kimi fəaliyyət göstərir. HƏMAS ABŞ və Aİ-də terror təşkilatı kimi tanınır.
SAXAL-ın məlumatına görə, zərbələrlə bir neçə silah anbarı, yerüstü və yeraltı hərbi qurğular, Livanın cənubunda HƏMAS-a məxsus silah istehsalı meydançaları hədəfə alınıb. Bu obyektlərdən hərbi gücün artırılması, İsrail hərbçilərinə qarşı terror aktlarının törədilməsi üçün istifadə edildiyi bildirilir. Obyektlərin mülki yaşayış məntəqələrində yerləşməsi isə "terror təşkilatlarının Livanın dinc sakinlərindən canlı qalxan kimi istifadəsinin nümunəsi" adlandırılır. Ordu əhaliyə xəbərdarlıq edilməsi yönündə tədbirlər görüldüyünü bildirir.
"The Associated Press" yazır ki, İsrail Hərbi Hava Qüvvələri Livanın cənub və şərq bölgələrinə, eləcə də ölkənin üçüncü ən böyük şəhəri olan Sidona zərbələr endirib. Zərbələrdən birinin Sidonda üçmərtəbəli kommersiya binasını tamamilə dağıtdığı iddia olunur.
Livan prezidenti Jozef Aun hücumları pisləyib. O bildirib ki, bu zərbələr həm döyüşləri səngitməyə yönəlik beynəlxalq səylərə, həm də Livanın səylərinə ziddir. Livan hökuməti uzun müddət "Hizbullah"ın nəzarətində olmuş ərazilərdə hakimiyyətini genişləndirməyə, silahlı dəstələrin tərksilah olunmasına çalışır.
Səfərbərlik Xidmətindən 93 nəfərin işi prokurorluğa göndərilib
2025-ci ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin (SHXÇDX) 172 əməkdaşı barəsində intizam tənbehi və təşkilati-ştat tədbirləri görülüb.
Bu barədə Dövlət Xidmətinin bu gün, yanvarın 6-da ötən ilin yekunlarına dair yayılan məlumatında bildirilir.
Onlardan 65-i rəhbər heyətə daxil olub.
ŞHXÇDX vurğulayır ki, o cümlədən doqquz əməkdaş mənfi əsaslarla ehtiyata buraxılıb və ya əmək müqaviləsinə xitam verilib.
"Ümumilikdə ötən il 44 fakt üzrə 93 nəfər barəsində toplanmış materiallar prosessual qərar qəbul edilməsi üçün Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğuna göndərilib", - məlumatda əlavə edilir.
Qanunvericilikdə dəyişiklik
2023-cü ilin sonundan Azərbaycanda müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılan vətəndaşların yararlı olması barədə qərar verilməsi qaydası dəyişib. Bununla bağlı "Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında" Qanuna dəyişiklik edilib.
Prezident "Müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılan vətəndaşların tibbi şəhadətləndirilməsi sahəsində fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı bəzi tədbirlər haqqında" üç il əvvəl oktyabrın 6-da fərman imzalamışdı. Qanunvericilik fərmana uyğunlaşdırıldı. Fərmana əsasən, 2024-cü il iyulun 1-dən həqiqi hərbi xidmətə çağırılan vətəndaşların tibbi şəhadətləndirilməsi zamanı yekun tibbi müayinəni Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi həyata keçirir. Əvvəlki qanunvericilikdə xidmətə yararlı olub-olmamaq məsələsində əsas söz sahibi SHXÇX nəzdində tibbi komissiyalar sayılırdı. Hələlik Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi isə bu məsələlərlə bağlı hər hansı hesabat vermir.
Şikayətlər qalır
Üstəlik, həqiqi hərbi xidmətə çağırışla bağlı vətəndaşlardan eşidilən şikayətlər heç də tam aradan qalxmayıb. Şikayətlərdə xidmətə yararsız gənclərin süründürməçiliklə üzləşdikləri, bəzi hallarda isə xidmət yerinin seçilməsində "tapşırma"ların rol oynaması və başqa iddialar yer alır. Konkret şikayətlərə cavabdeh rəsmi qurumlardan münasibət almaq mümkün olmayıb.
