Oktyabrın ortalarında Fransanın müxtəlif regionlarındakı supermarketlərdə soyuducuları sıradan çıxarmış haker hücumunun arxasında İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) dayana bilər. Bunu noyabrın 9-da Fransanın xarici işlər naziri Jan-Noel Barro bildirib. O əlavə edib ki, günahkarlar tapılacaq və "Avropa səviyyəsində" məsuliyyətə cəlb olunacaqlar.

Barro Fransa Xarici İşlər Nazirliyinin İranın Parisdəki səfirini çağırdığını da bildirib.

Fransa Baş Prokurorluğu isə həmin gün insidentlə bağlı araşdırma apardığını açıqlayıb. Qurum şübhəlilər arasında SEPAH-la əlaqəli "Şahed Kaveh" haker qruplaşmasının adını çəkib.

Kiberhücum oktyabrın 12-nə keçən gecə baş verib, nəticədə Fransada yüzlərlə supermarketin soyuducusu sıradan çıxıb. Hakerlər soyuducu və dondurucu kameraların temperaturunu uzaqdan dəyişə biliblər və temperatur bir neçə saat ərzində 50 dərəcəyə qalxıb. Mağazalar xarab olmuş ərzaq məhsullarını atmalı olublar. Zərərin məbləği bir neçə milyon avroya çata bilər.

Noyabrın 2-nə keçən gecə Avropanın daha yeddi ölkəsində supermarketlərin soyuducuları oxşar hücuma məruz qalıb.

Hakerlər Fransada donor qan plazmasının saxlanıldığı üç anbarın soyuducu sistemlərinə də müdaxilə ediblər. Onlar soyuducu avadanlıqların temperatur parametrlərini mənfi 30 dərəcədən müsbət 110 dərəcəyə dəyişiblər. Ancaq qan preparatlarının xarab olmasının qarşısını almaq mümkün olub.

Bu gün – noyabrın 10-da neftin qiymətində ucuzlaşma davam edib. Bir gün əvvəl ABŞ prezidenti Donald Trampın İrana qarşı əlavə hərbi əməliyyatlara ehtiyac olmadığını bildirməsi Yaxın Şərqdən neft tədarükündə uzunmüddətli fasilələrlə bağlı narahatlıqları azaldıb.

"Brent" markalı neftin fyuçersləri 2.39 dollar və ya 2.58 faiz ucuzlaşaraq bir barel üçün 90.18 dollara enib. ABŞ-nin "West Texas Intermediate" (WTI) markalı neftinin fyuçersləri isə 2.11 dollar və ya 2.43 faiz ucuzlaşaraq 84.74 dollar təşkil edib.

"Brent" markalı neftin qiyməti avqustun 31-dən bəri ilk dəfə 90 dollardan aşağı düşüb.

Tramp noyabrın 9-da bəyan edib ki, Qətərin baş naziri də daxil olmaqla, region ölkələrinin müraciətlərindən sonra İrana qarşı yeni hərbi zərbələr endirməkdən hələlik çəkinməyi planlaşdırır.

Bəzi təhlilçilərin fikrincə, yüksək qiymətlər tələbatı azaltdığından qlobal neft bazarında yenidən izafi təklif (təklif artıqlığı) yaranıb.

"JPMorgan" bankının ötən həftə açıqladığı hesabata görə, oktyabrda qlobal neft bazarında gündəlik izafi təklif təxminən 1.4 milyon barel olub.

Təklifə gəldikdə isə, oktyabrda OPEC ölkələrində neft hasilatı artıb. Artım əsasən Səudiyyə Ərəbistanı, Küveyt və İraqın hasilatı hesabına baş verib.

"Brent" markalı neftin qiyməti oktyabrın 30-da çatdığı altı aylıq maksimum həddən – 118 dollardan təxminən 23 faiz aşağı düşüb.

Gümrüdəki Rusiya hərbi bazasının iki hərbçisi Ukrayna vətəndaşının döyülməsi işi üzrə saxlanılıb. Bu barədə AzadlıqRadiosunun erməni xidməti ölkənin İstintaq Komitəsinə istinadla məlumat yayıb.

İnsidentin təxminən bir ay əvvəl baş verdiyi bildirilir. Ukrayna vətəndaşı Dimitri Samuyelenko Gümrü şəhərinin Ani rayonunda iki rusiyalı hərbçinin onu döyməsi ilə bağlı şikayət ərizəsi verib.

İstintaq Komitəsi bir qrup şəxs tərəfindən fiziki zorakılıq maddəsi ilə cinayət işi açıb və məhkəmə-tibbi ekspertiza təyin edib. Şübhəlilər sağlamlığa yüngül xəsarət yetirmək ittihamı ilə həbs olunublar.

Ukraynalının hansı səbəbdən döyüldüyü açıqlanmır.

"Azatutyun" yazır ki, bu, son vaxtlar Ermənistanda rusiyalı hərbçilərin iştirakı ilə baş verən ilk insident deyil. Bundan əvvəl hüquq müdafiəçisi Artur Sakunts rusiyalı hərbçilərin bir gənci döyməsi və alçaltması barədə məlumat vermişdi. Ermənistan Baş Prokurorluğu həmin hadisə ilə bağlı araşdırma aparıldığını bildirib.

Gümrüdə Rusiyanın 102-ci hərbi bazası yerləşir. Baza 1995-ci ildə Moskva ilə Yerevan arasında imzalanmış dövlətlərarası saziş əsasında rəsmiləşdirilib.

Danimarka polisi noyabrın 6-da Kopenhagen hava limanına qarşı təhdidlərlə bağlı təhqiqat apardığını bildirib. Polis sərnişinlər üçün hər hansı təhlükənin olmadığını əlavə edib.

Ötən gün – noyabrın 5-də Avropada onlarla sərnişin reysi saxta bomba xəbərdarlıqları ucbatından təxirə düşüb və ya ləngiyib. Bəzi təyyarələr məcburi eniş etməli olub, digərlərini isə qırıcılar müşayiət edib.

Kopenhagen polisi təhlükəsizliyi təmin etmək üçün hava limanında əlavə qüvvələrin yerləşdirildiyini və hadisənin araşdırıldığını bildirib. Əlavə təfərrüat açıqlanmayıb.

Cümə axşamı gələn bomba təhdidindən sonra Danimarkanın ən böyük hava limanında iki təyyarədə axtarış aparılsa da, hər hansı partlayıcı qurğu tapılmayıb.

Bomba xəbərdarlıqları bu gün də davam edib. İspaniyanın xarici işlər nazirinin sözlərinə görə, Avropa, görünür, "hibrid təcavüzün və psixoloji müharibənin bir forması" ilə üz-üzə qalıb.

Çexiya polisi də Praqa reyslərinə qarşı bomba təhdidlərinin daxil olduğunu bildirib. Hava limanı sözçüsünün dediyinə görə, təhdidlər gələn dörd və gedən beş uçuşu əhatə edib. Amma heç bir partlayıcı tapılmayıb, heç bir reys ləğv olunmayıb və ya marşrutu dəyişdirilməyib.

Çox keçmədən İtaliyanın hava limanı idarəsindəki mənbə Praqadan Romaya uçan "Wizz Air" təyyarəsinin Venesiyaya yönləndirildiyini və orada təhlükəsiz eniş etdiyini bildirib.

Fransa baş nazirinin ofisi isə ölkə üzərindən uçan təyyarələrə qarşı daha dörd yeni bomba təhdidinin daxil olduğunu açıqlayıb. Həmin təyyarələr də təhlükəsiz şəkildə yerə enib.

"CNN Portugal"ın yaydığı məlumata görə, Romadan Lissabona uçan "Ryanair" təyyarəsinə də bomba xəbərdarlığı edilib. Təyyarə yerə endikdən sonra orada təhlükəsizlik əməliyyatı keçirilib.

Bomba təhdidləri noyabrın 5-i axşamadək ümumilikdə 30-a yaxın reysə mənfi təsir göstərib. Bundan əvvəl isə azı yeddi reysə və bir kruiz gəmisinə qarşı da saxta xəbərdarlıqlar edilmişdi.

Təhdidlərin arxasında kimin dayandığı açıqlanmayıb, həmçinin məsuliyyəti üzərinə götürən hər hansı bəyanatın doğruluğu hələlik rəsmən təsdiqini tapmayıb.

Avropada bir çox rəsmi şəxs Rusiyanı 2022-ci ildə Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı işğala başlayandan bəri təxribat xarakterli hərəkətlərdə və hibrid hücumlarda günahlandırır.

Uçuşların pozulduğu Danimarka, Polşa və Rumıniya əvvəllər bu cür hibrid hücumların arxasında birbaşa Moskvanın dayandığını iddia ediblər. Almaniya avqustda Rusiyanı Leypsiq hava limanına hücum planlaşdırmaqda günahlandırmışdı.

Böyük Britaniya isə ABŞ-nin hərbi hava bazasına qarşı ehtimal edilən hücum planını İranla əlaqələndirib.

Həm Rusiya, həm də İran bu ittihamları rədd edib.

2026-cı ilin doqquz ayı ərzində məhkəmə icraçıları qanunvericiliyi pozmuş 63.5 min əcnəbini Rusiyadan məcburi qaydada çıxarıblar. Bu barədə Dövlət Dumasının sədri Vyaçeslav Volodin məlumat verib.

"Azattyq Asia" yazır ki, Volodin miqrantların Rusiyaya girişini qadağan edən qərarların sayının da artdığını bildirib.

O, Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatlarına istinadən deyib ki, 2026-cı ilin səkkiz ayı ərzində 260 mindən çox miqrantın Rusiyaya girişinə qadağa qoyulub: "Bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 75.8 faiz çoxdur".

Dövlət Dumasının sədri xatırladıb ki, noyabrın 3-də əcnəbilərin ölkədən çıxarılmasına əsas verən inzibati hüquqpozmaların siyahısını iki dəfədən çox genişləndirən qanun qüvvəyə minib. Bununla da İnzibati Xətalar Məcəlləsində müvafiq maddələrin sayı 22-dən 45-ə çatdırılıb.

Narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi, miqrasiya qaydalarının və dövlət sərhədi rejiminin pozulması, həmçinin polis əməkdaşlarının və sərhədçilərin qanuni tələblərinə tabe olmamaq kimi hallar da bu siyahıya daxil edilib.

Volodin onu da bildirib ki, 2024-cü ildən bəri Dövlət Duması miqrasiya siyasətinin sərtləşdirilməsinə yönəlmiş 32 federal qanun qəbul edib.

Rusiyanın noyabrın 2-də Ukraynanın cənub-şərqində yerləşən Zaporojye vilayətində humanitar yardım məntəqəsini bombalaması nəticəsində ölənlərin sayı 53 nəfərə yüksəlib.

Bu barədə noyabrın 6-da vilayət qubernatorunun səlahiyyətlərini icra edən Mixaylo Semikin məlumat verib.

M.Semikin "Telegram" sosial şəbəkəsindəki hesabında bildirib ki, Kamışevaxa kəndindəki hadisə yerində axtarış-xilasetmə işləri artıq beşinci gündür davam edir.

+++

Rusiya Kamışevaxaya noyabrın 2-si axşam saatlarında zərbə endirib. Zelenski bildirib ki, ilk hava zərbəsindən sonra təkrar hücum həyata keçirilib və əraziyə daha doqquz bomba atılıb.

Semikinin dediyinə görə, məktəbə və sığınacağa zərbə məhz insanların humanitar yardım aldığı vaxt endirilib.

“FAB-3000 təxminən bir ton yarım partlayıcı maddə daşıyan üç tonluq aviasiya bombasıdır. Bu silah möhkəm beton istehkamları və bunkerləri dağıtmaq üçün istifadə olunur. Birbaşa zərbədən sonra yeraltı mərkəzin beton konstruksiyası çöküb. Həmin anda orada dinc sakinlər olub. Onlar yardım almağa gəlmişdilər", – deyə Semikin vurğulayıb.

+++

Noyabrın 2-də Ukraynanın Zaporojye vilayətinin Kamışevaxa qəsəbəsinə Rusiyanın bomba zərbələrindən azı 26 nəfər həlak olub. Ukrayna rəsmiləri çox sayda insanın yaralandığını da bildirirlər. Dağıntılar altında qalanların olduğu xəbər verilir. Bu barədə məlumatı noyabrın 2-də axşam saatlarında Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski paylaşıb.

Bundan əvvəl Ukrayna Dövlət Fövqəladə Hallar Xidməti 24 nəfərin həlak olduğunu bəyan etmişdi. Yaralanan və itkin düşənlərin sayı olduqca çoxdur. Ərazidə axtarış-xilasetmə işləri davam etdirilir.

Yerli hakimiyyət orqanları səhər saatlarında Kamışevaxaya zərbə endirildiyini və bir nəfərin həlak olduğunu açıqlamışdı. Zelenskinin noyabrın 2-də axşam yaydığı məlumata əsasən, ilk zərbənin ardınca təkrar hücum reallaşdırılıb və daha doqquz bomba atılıb. Zelenski bildirib ki, zərbələr humanitar yardım paylanan və insanların sığındığı məktəb binasına endirilib.

"Rusiyalılar Kamışevaxada qalan sakinlərin hər həftə məhz həmin məkanda humanitar yardım aldıqlarını bilməyə bilməzdilər", –Zelenski yazıb. O əlavə edib ki, Oleşkidəki humanitar əməliyyatdan sonra sülhə doğru addımların atılacağını gözləmək olardı, amma Rusiya "tamamilə əks siqnal verir".

Rusiya hərbçiləri zərbələr və çox sayda dinc sakinin həlak olması barədə məlumatları hələlik şərh etməyiblər.

Kamışevaxa cəbhə xəttinin yaxınlığında yerləşir və mütəmadi olaraq atəşə tutulur.

Noyabrın 5-də Finlandiya məhkəməsi "Fitburq" yük gəmisinin rusiyalı kapitanı və azərbaycanlı heyət üzvü barəsində hökm çıxarıb. Onlar ötən il Finlandiya körfəzində iki sualtı rabitə kabelini zədələməkdə və ağır sabotaj törətməkdə təqsirli biliniblər.

Finlandiya dekabrın 31-də Rusiyadan İsrailə gedən bu gəmini Finlandiya körfəzində saxlamışdı. Gəminin Helsinki ilə Estoniya arasındakı kabelləri zədələdiyindən şübhələnirdilər.

Helsinki rayon Məhkəməsi kapitanı 3 il 6 ay, azərbaycanlı heyət üzvünü isə 2 il 10 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edib. Məhkəmənin qənaətinə görə, hər iki şəxs gəminin lövbər zəncirini və milini dənizin dibi ilə təxminən 130 kilometr məsafədə qəsdən sürükləyiblər.

Vəkillərin dediyinə görə, kapitan bu hökmdən apellyasiya şikayəti verəcək, azərbaycanlı dənizçi isə hələlik bununla bağlı qəti qərara gəlməyib.

Məhkəmə hər iki təqsirləndirilən şəxsin birlikdə 1.9 milyon avro təzminat ödəməsi barədə də qərar çıxarıb. Hökmə əsasən, kapitan fərdi olaraq daha 85 min avro ödəməlidir.

Sent-Vinsent və Qrenadin bayrağı altında üzən gəmi həmin vaxt Rusiyanın Sankt-Peterburq limanından İsrailə gedirmiş. Hadisədən sonra gəminin özü sərbəst buraxılıb.

Hazırda hər iki şəxsin ölkədən çıxışına qadağa qoyulub. Onlar hər hansı qanun pozuntusuna yol vermədiklərini deyir, həmçinin Finlandiya məhkəməsinin bu işə baxmaq yurisdiksiyasına etiraz edirlər.

Ümumilikdə gəminin 14 nəfərlik heyəti Rusiya, Gürcüstan, Qazaxıstan və Azərbaycan vətəndaşlarından ibarət olub.

2022-ci ildən bəri Baltik dənizindəki kabellərə və boru kəmərlərinə zərər vuran oxşar hadisələrdən sonra Finlandiya sualtı infrastrukturunun mühafizəsini daha da gücləndirib.

Türkmənistanda Qaraboğaz qəsəbəsini Qazaxıstan sərhədi ilə birləşdirən 44 kilometrlik avtomobil yolu açılıb. Yeni yol beynəlxalq "Şimal-Cənub" nəqliyyat dəhlizinin tərkib hissəsidir.

Açılış mərasimi noyabrın 4-də keçirilib. Türkmənistan prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədov mərasimə videobağlantı vasitəsilə start verib.

Yeni yol Türkmənbaşı-Qaraboğaz-Qazaxıstan sərhədi avtomobil magistralının bir hissəsidir. Orient.tm nəşri bu yolun Qazaxıstan sərhədinə birbaşa çıxışı təmin etdiyini yazır.

Ümumi uzunluğu 207 kilometr olan Türkmənbaşı-Qaraboğaz avtomobil magistralının tikintisinə 2025-ci ilin noyabrında başlanılıb. Digər hissələrdə isə tikinti işləri davam edir.

S.Berdiməhəmmədov elə həmin gün Aşqabad-Daşoğuz yolunun təməlqoyma mərasimində də iştirak edib. Uzunluğu 550 kilometr olacaq bu magistral da "Şimal-Cənub" dəhlizinin bir hissəsinə çevrilməlidir.

"Şimal-Cənub" nəqliyyat dəhlizinə dair beynəlxalq sazişi 2000-ci il sentyabrın 12-də Rusiya, Hindistan və İran imzalayıb. Saziş 2002-ci ilin mayında qüvvəyə minib. Layihə Cənubi Asiya, Fars körfəzi ölkələri, Rusiya və Avropa arasında yükdaşımalar üçün alternativ marşrutun yaradılmasını nəzərdə tutur. Məqsəd Süveyş kanalı üzərindən keçən dəniz marşrutu ilə müqayisədə daşınma müddətini və xərclərini azaltmaqdır.

Sonradan bu sazişə Qazaxıstan, Belarus, Azərbaycan, Ermənistan və Türkiyə qoşulub. Türkmənistan isə layihənin iştirakçısına 2023-cü ildə çevrilib.

Bu nəqliyyat şəbəkəsi dəmir yolu, avtomobil və dəniz marşrutlarını birləşdirir və üç əsas istiqaməti əhatə edir: Azərbaycan üzərindən keçən qərb marşrutu, Qazaxıstan və Türkmənistandan keçən şərq marşrutu, həmçinin Rusiya və İranın Xəzər limanlarından istifadə etməklə formalaşan transxəzər marşrutu.

Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan şənbə günü – noyabrın 7-də Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşəcək. Ərdoğan bundan sonra Ukraynadakı müharibəni bitirmək yollarını müzakirə etmək üçün Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə danışmaq niyyətində olduğunu bildirib.

O, jurnalistlərə deyib ki, xarici işlər naziri Rusiya və Ukrayna təmsilçilərinin Türkiyədə mümkün görüşünü təşkil etmək məqsədilə hər iki tərəflə danışıqlar aparır.

ABŞ-nin birinci xanımı Melaniya Trampın isə bu gün – noyabrın 5-də Ağ Evdə Rusiya və Ukrayna nümayəndələrini bir araya gətirəcəyi gözlənilir. "Reuters" agentliyinin məlumatına görə, Rusiyanı bu tədbirdə prezident Vladimir Putinin xüsusi elçisi Kirill Dmitriyev təmsil edəcək və o, ABŞ administrasiyasının rəsmiləri ilə görüşlər keçirəcək.

Ağ Evin yaydığı bəyanata görə, M.Tramp Rusiyanın işğalı altında olan Oleşki qəsəbəsi ətrafında altı günlük lokal atəşkəslə bağlı çıxış edəcək. O, bu atəşkəsin əldə olunmasında şəxsən vasitəçilik edib.

Bu səfərdən öncə – noyabrın 3-də Konqresə keçirilən aralıq seçkilərində demokratlar həm Senata, həm də Nümayəndələr Palatasına nəzarəti ələ keçiriblər.

Kreml bildirib ki, Respublikaçılar Partiyasının məğlubiyyətinə baxmayaraq, Trampın sülhə nail olmaq səylərini davam etdirəcəyinə ümid bəsləyir.

Noyabrın 10-da isə ABŞ, Rusiya və Ukrayna rəsmiləri Əbu-Dabidə üçtərəfli görüş keçirəcəklər.

Ukraynanın Xerson vilayətində yerləşən Oleşki şəhərində atəşkəs oktyabrın 27-dən noyabrın 1-dək qüvvədə olub və "sükut rejimi" artıq başa çatıb. Bunu Ukraynanın insan hüquqları üzrə müvəkkili Dmitri Lubinets bildirib.

Rusiya qoşunlarının işğalı altında olan Oleşkidə yerli əhali ərzaq çatışmazlığı şəraitində, aclıq həddində yaşayırdı. Atəşkəs ABŞ-nin Birinci ledisi Melaniya Trampın vasitəçiliyi ilə əldə olunub. O, X hesabında missiyanın uğurla başa çatdığını və 800-ə yaxın insanın təxliyə edildiyini yazıb. "Ümid edirəm ki, Oleşkidə əldə olunan nəticə iki ölkə arasında sülh üçün əsas olacaq", – M.Tramp əlavə edib.

Oleşkidən çıxarılmış mülki sakinlər şənbə günü – oktyabrın 31-də Ukraynaya qayıdıblar. Əvvəlcə onları Rusiyanın Anapa şəhərinə aparıb, oradan təyyarələrlə Belarusa, daha sonra isə avtobuslarla Ukrayna ərazisinə çatdırıblar. Şəhər sakinlərinin bir qismi isə Rusiyaya getmək istədiyini bildirib.

Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahı bəyan edib ki, Rusiya hərbçiləri humanitar fasilədən öz mövqelərini möhkəmləndirmək, bölmələrinin rotasiyasını aparmaq, logistika imkanlarını genişləndirmək, o cümlədən döyüş sursatı daşımaq üçün istifadə ediblər.

Hakerlər dünyanın ən böyük kriptovalyuta birjası olan "Binance"dan 6.3 milyard dollar oğurlayıblar. "Reuters" agentliyinin məlumatına görə, analitiklər bu rekord məbləğdə oğurluğun arxasında Şimali Koreyanın dayandığını bildirirlər. Onların fikrincə, bu hadisə rəqəmsal aktivlərə olan etimadı ciddi şəkildə sarsıda bilər.

Bu xəbərin ardınca kriptovalyutaların qiymətində kəskin eniş qeydə alınıb.

"Binance" vəsaitlərin çıxarılmasını müvəqqəti dayandırıb və dəymiş ziyanı qarşılayacağını açıqlayıb. "Tether" və "Circle" kimi steyblkoin emitentləri, eləcə də ABŞ prezidenti Trampın dəstəklədiyi "World Liberty Financial" platforması oğurlanmış aktivlərin təxminən yarısını qısa müddətdə dondura biliblər.

ABŞ və Cənubi Koreya rəsmiləri, eləcə də kibertəhlükəsizlik ekspertləri bildirirlər ki, Şimali Koreya illərdir dövlətə bağlı kiberbölmələrdən casusluq, maliyyə oğurluqları və gəlir əldə olunması məqsədilə geniş yararlanır.

Şimali Koreya bu ittihamları qəti şəkildə rədd edir. Ölkənin Cenevrədəki nümayəndəliyi və Çindəki səfirliyi isə "Reuters"in şərh sorğularını cavabsız qoyub.

"Binance" istifadəçilərin vəsaitlərinin təhlükəsiz olduğunu, oğurlanmış aktivlərin bir hissəsini dondurmaq üçün tərəfdaşları ilə birlikdə işlədiyini bəyan edib. İndiyədək təxminən 3 milyard dollarlıq aktivin yeri müəyyənləşdirilib və birja növbəti 48 saat ərzində vəsaitlərin çıxarılması xidmətini bərpa etməyi planlaşdırır.

Qalan 3.3 milyard dolların taleyi ilə bağlı isə hələlik heç bir məlumat verilməyib.

"Binance"in ilkin araşdırmasına əsasən, haker hücumu şirkət mühəndislərindən birinin noutbukunun sındırılması ilə başlaya bilərdi. Bununla da şirkətin daxili sistemlərindən birinə giriş əldə edilib və icazəsiz vəsait çıxarma əməliyyatları həyata keçirilib.

Oktyabrın 28-də İspaniyanın Toledo şəhəri yaxınlığında iki sürət qatarı toqquşub, azı 64 nəfər həlak olub.

Faciə Madrid-Əndəlüs yüksəksürətli dəmir yolu xəttinin Urda şəhərindən keçən hissəsində qeydə alınıb. Bu, son bir ildən də az müddətdə həmin xətdə baş verən ikinci ölümcül qəzadır.

Belə ki, bu il yanvarın 18-də ölkənin cənubunda – Kordova vilayətinin Adamus şəhəri yaxınlığında relsdən çıxan sürət qatarı qarşıdan gələn digər qatarla toqquşmuşdu. Həmin vaxt 46 nəfər həlak olmuş, 120-dən çox insan isə xəsarətlər almışdı. Hazırda hadisə ilə bağlı istintaq aparılır. İlkin hesabatda qəzaya əsas səbəb kimi dəmir yolu xəttindəki və relslərdəki qüsurlar göstərilib.

Ümumiyyətlə, İspaniyada əvvəllər də böyük itkilərlə nəticələnən qatar qəzaları qeydə alınıb. Məsələn, 2013-cü ilin yayında ölkənin şimal-qərbində yerləşən Santyaqo-de-Kompostela şəhəri yaxınlığında səkkiz vaqonlu sürət qatarı kəskin döngədə relsdən çıxaraq beton divara çırpılmış və alışmışdı. O vaxt 80 nəfər həlak olmuş, 145 nəfər yaralanmışdı.

2004-cü il martın 11-də isə Madridin şəhərətrafı "Cercanias" dəmir yolu şəbəkəsinə aid dörd qatarda çantalara yerləşdirilmiş 10 bomba partladılıb. Bu terror aktı nəticəsində 193 nəfər həlak olub, minlərlə insan yaralanıb. Hücumları İspaniyanın İraq müharibəsində iştirakına etiraz edən radikal islamçılar törədiblər.

Ukrayna gömrük yoxlamalarını sərhəddən Polşa və Slovakiyanın ərazilərinə keçirmək üçün bu ölkələrlə danışıqlar aparır. Məqsəd taxıl ixrac edən yük maşınlarını Rusiyanın dron hücumlarından qorumaqdır. Bu barədə oktyabrın 22-də "The Financial Times" (FT) məsələdən məlumatlı mənbələrə istinadən yazıb.

Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyi bildirib ki, Kiyev artıq Moldova ilə birgə sərhəd nəzarəti məntəqələri yaradıb və bu təşəbbüsü Polşa da daxil olmaqla digər qonşu ölkələrin ərazisində də reallaşdırmaq istəyir.

Nazirliyin sözçüsü Heorhi Tıxı FT-yə bildirib ki, bu addım "Rusiyanın sərhədlərimizə qəsdən zərbələr endirdiyi yeni təhlükəsizlik şəraiti" ilə bağlıdır Onun sözlərinə görə, Kiyev Polşa ilə razılaşmanı "mümkün qədər tez" yekunlaşdırmaq istəyir.

Avropa Komissiyası bildirib ki, Moldovaya bütün sərhəd gömrük yoxlamalarını öz ərazisində keçirməyə kömək edir.

Avqust ayından bəri Ukrayna Rumıniya, Moldova və Polşa ilə sərhəd-keçid məntəqələrinə çoxsaylı hücumlar qeydə alıb. Nəticədə sərhədlər boyunca yük maşınlarının uzun növbələri yaranıb.

Ukrayna Gömrük Xidməti bu həftə bildirib ki, Volın vilayətindəki sərhəd-keçid məntəqələrindən birində 1200-dən çox yük maşını Ukraynaya daxil olmaq üçün növbə gözləyir.

Oktyabrdan etibarən Sankt-Peterburqda miqrantların patent əsasında işləməsinə qoyulan qadağalar daha da genişləndirilib. Şəhərdə reydlər keçirilir, polis miqrantları kütləvi şəkildə saxlayır və onlara hərbi komissarlıqlara çağırış vərəqələri paylanır.

Rusiya Daxili İşlər Nazirliyinin Moskva vilayəti üzrə idarəsinin rəsmi məlumatına görə, oktyabrın 1-dən 10-dək "Qanunsuz miqrant-2026" (Neleqal-2026) əməliyyatının ikinci mərhələsi keçirilib. Yalnız Moskva vilayətində 6 min 500 əcnəbi ölkədən məcburi qaydada çıxarılıb, 18 min 600 miqrantın isə Rusiyaya girişinə qadağa qoyulub. Ümumilikdə miqrasiya qanunvericiliyinin 16 mindən çox pozulması faktı aşkarlanıb.

Cəza tədbirlərinin təkcə miqrantlara deyil, həm də işəgötürənlərə tətbiq olunduğu bildirilir. Əcnəbilərin əməyindən qanunsuz istifadə edən işəgötürənlər barəsində təxminən 2 min 400 inzibati protokol tərtib edilib.

Pravda.ru yazır ki, ötən həftə Sankt-Peterburqda polis cümə namazı vaxtı məscidlərin ətrafındakı əraziləri mühasirəyə alaraq insanların sənədlərini yoxlayıb. Şahidlərin bildirdiyinə görə, bəzi şəxslərə hərbi komissarlıqlara çağırış vərəqələri də təqdim edilib.

Avropa Parlamenti akademik Andrey Saxarov adına "Fikir azadlığı" mükafatını Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə (BCM), həmçinin İran və Tanzaniyadan olan müxalifətçilərə verib. Bu barədə Avropa Parlamentinin sədri Roberta Metsola məlumat yayıb.

Ağ ev hələ iki həftə əvvəl BCM-yə qarşı sanksiyalar tətbiq etmişdi. Bundan əvvəl isə Vaşinqton məhkəmənin ayrı-ayrı hakimlərini və prokurorlarını sanksiya siyahısına salmışdı.

Mükafatın digər qalibləri Tanzaniyadan olan siyasətçi və antikorrupsiya fəalı Tundu Lissu, eləcə də İran rejiminə qarşı etirazlarda iştirak etdikləri üçün təqib olunan 21 yaşlı əkiz bacılar — Təranə və Rominə Rəhimidir.

Tanzaniya parlamentinin keçmiş deputatı olan Lissu 2017-ci ildə sui-qəsddən sağ çıxıb. Həmin vaxt 16 güllə yarası alan siyasətçi ölkəni tərk etmək məcburiyyətində qalıb. 2023-cü ildə geri qayıdanda isə dövlətə xəyanətdə ittiham olunub. Onu bu ittihamla ölüm cəzası gözləyir. Hazırda həbsdə olan Lissu Tanzaniya müxalifətinin əsas simalarından biri hesab edilir.

Rəhimi bacıları 2026-cı ilin yanvarında həbs olunublar. Təranə "Allaha qarşı müharibə aparmaq" ittihamı ilə ölüm cəzasına məhkum edilib, Rominəyə isə 25 il həbs cəzası verilib. Fəallar hazırda İsfahandakı Dövlətabad həbsxanasında saxlanılırlar.