Macarıstanda ictimai xadimləri izləmək üçün qanunsuz "Pegasus" casus proqramı vasitəsi ilə izləmələrə qarşı Budapeştdə etiraz aksiyası keçirilib.

Ölkənin kommunist keçmişi ilə müqayisə aparan etirazçılar əvvəlcə paytaxtdakı Nazizm və Kommunizm qurbanlarının xatirəsini yad edən Terror Evi Muzeyinə toplaşıblar.

Daha sonra etirazçılar "Viktator" şüarı səsləndirərək Baş nazir Viktor Orbanın rəhbərlik etdiyi Fidesz partiyasının qərargahına yürüş ediblər.

Macarıstan hökuməti, qanunun aliliyi və demokratiya məsələlərində bir çox digər Avropa Birliyi üzv dövlətləri ilə anlaşmazlıq içindədir.

Macarıstan hökuməti kəşfiyyat məlumatlarının toplanmasının qanuni bir şəkildə aparıldığını bildirsə də casus proqramın istifadəsi ilə bağlı iddialara münasibət bildirməyib.

17 beynəlxalq media qurumu və Amnesty Internationalın iyulda yaydığı bir hesabatda qeyd olunur ki, müxtəlif hökumətlər İsrail şirkəti NSO Group tərəfindən hazırlanan və lisenziyalı "Pegasus" casus proqramından istifadə etməklə jurnalistlərə, insan haqları fəallarına və dövlət məmurlarına məxsus smartfonları izləyiblər.

Bu araşdırma nəticəsində ən azı 10 vəkil və beş jurnalist də daxil olmaqla 300-ə yaxın şəxsin rəqəmsal cihazlarının Macarıstandakı casus proqram tərəfindən hədəf alındığı qənaətinə gəlinib.

Rusiyanın Ukraynanın Kiyev vilayətinə və Xarkov şəhərinə zərbələri nəticəsində, biri Azərbaycan vətəndaşı olmaqla, iki nəfər həlak olub. Onlarla insan, o cümlədən 10 uşaq yaralanıb.

Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ölkənin ikinci ən böyük şəhəri olan Xarkovda çoxmərtəbəli yaşayış binasına endirilən zərbəni Moskvanın "qəddar hücumu" adlandırıb.

"Kiyev vilayətində iki nəfər həlak olub. Onlardan biri Azərbaycan vətəndaşıdır", – Zelenski X sosial şəbəkəsində yazıb.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) vətəndaşının ölümünü təsdiqləyərək bildirib ki, ölkənin Kiyevdəki səfirliyi mərhumun nəşinin ölkəyə gətirilməsi üçün konsulluq yardımı göstərir.

Xarkov meri İqor Terexov sentyabrın 28-də bildirib, Rusiyanın gecə şəhərə hücumu nəticəsində azı 35 nəfər, o cümlədən 10 uşaq yaralanıb.

Terexov bildirib ki, Rusiyanın idarəolunan aviasiya bombası çoxmərtəbəli yaşayış binasına düşüb.

Rusiyanın Dnepr şəhərinin mərkəzinə endirdiyi zərbə isə ofis binasına dəyib. Yanğın baş verib, bir neçə nəfər yaralanıb.

Rusiya Xarkovda yaşayış binasını vurub, 20-dən çox xəsarət alan var

Sentyabrın 28-nə keçən gecə Rusiya qoşunları Xarkovun Saltovka rayonunda çoxmərtəbəli yaşayış binasına zərbə endirib. 25 nəfər xəsarət alıb. Onlardan doqquzu uşaqdır, üç uşaq xəstəxanaya yerləşdirilib. Binanın bir bloku tamamilə dağılıb, xilasedicilər dağıntılar altında axtarış aparırlar.

Şəhərin Kiyev rayonunda isə 10 fərdi evə ziyan dəyib.

Kiyevdə isə dörd nəfər xəsarət alıb. Şəhərin meri Vitali Kliçkonun məlumatına görə, Podil rayonunda üç nəfər yaralanıb, 17 yaşlı yeniyetmə xəstəxanaya yerləşdirilib.

Paytaxtın digər rayonlarında isə yanacaqdoldurma məntəqəsinə, ofis binasına, və yaşayış evinə ziyan dəyib.

Odessa vilayətində iki nəfərin xəsarət aldığı açıqlanıb.

Rusiya Müdafiə Nazirliyi Kiyevdə "Ukrtelekom" və "DrimLayn" şirkətlərinə məxsus məlumat emalı mərkəzlərini, yanacaq infrastrukturu obyektlərini vurduğunu bəyan edib. Məlumata görə, Kiyev vilayətində Vasilkov aerodromundakı infrastrukturu, Odessada "Nova Poşta"nın logistika mərkəzi, Çernomorsk limanında quru yük gəmisi, İzmail limanında "Dunaysudoservis" zavodunun infrastrukturu, həmçinin Odessa limanına doğru hərəkət edən gəmi hədəf alınıb.

Ukrayna Silahlı Qüvvələri Rusiyanın ölkəyə 165 zərbə dronla hücum etdiyini, onlardan 112-sinin vurulduğunu bildirir.

Neft bazasına dron hücumu

Rusiyanın Krasnodar diyarında dron hücumundan sonra neft bazasında yanğın başlayıb.

"Astra" nəşri yanan obyektin Novotitarovskaya qəsəbəsində yerləşən "Edelveys-95" neft bazası olduğunu müəyyənləşdirib. Şirkət Aİ-92, Aİ-95 və Aİ-100 markalı benzin də daxil olmaqla, neft məhsullarının topdan satışı ilə məşğuldur.

Ukrayna bu il Rusiyanın neft emalı infrastrukturuna dron zərbələrini xeyli artırıb. “Reuters” Beynəlxalq Enerji Agentliyinə istinadən yazır ki, ilin ilk səkkiz ayında Rusiyanın neft emalı zavodları orta hesabla hər üç gündən bir uğurlu hücuma məruz qalıb. İyunda Rusiyada neft emalının həcmi 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən 30 faiz azalaraq 2004-cü ildən bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb. Benzin istehsalı isə təxminən 20 faiz azalıb.

Serbiya Prezidenti Aleksandr Vuçiç sentyabrın 27-də istefa verdiyini açıqlayıb. O, oktyabrda keçiriləcək seçkilərdə ölkə parlamentinə namizəd olacaq.

Vuçiç 2027-ci ildə prezidentlik müddətinin başa çatmasını gözləmədən vəzifəsindən ayrılacağını iyunun sonunda bildirmişdi. O, hakim Serbiya Tərəqqi Partiyasının seçki siyahısına başçılıq edəcək, baş nazir postuna namizəd olacaq. Bosniya əsilli avstriyalı politoloq Vedran Cihiç 2026-cı ilin iyununda “Die Presse” qəzetinə müsahibəsində Vuçiçin istefa haqda açıqlamalarını baş nazir vəzifəsini tutmaq üçün bir gediş kimi qiymətləndirmişdi.

Aleksandr Vuçiç İyulda “Die Presse”yə müsahibəsində partiyasının oktyabr seçkilərində qələbə şansını yüksək qiymətləndirib. “Üç aydan sonra bir çox ölkədəkindən xeyli demokratik keçəcək seçkilərdə qalib gələcəyik. Serbiyanı iqtisadi baxımdan daha güclü edəcəyik”, – o deyib.

Sentyabrın 7-də Serbiya hökuməti Vuçiçdən ölkənin birpalatalı parlamenti Xalq Skupşinasını buraxmağı, növbədənkənar seçki təyin etməyi xahiş edib. Vuçiç də belə edib. Seçki oktyabrın 25-də keçiriləcək. Serbiya Konstitusiyasına əsasən, seçki kampaniyasına 45 gündən 60 günədək vaxt ayrılmalıdır.

Vuçiç 12 il prezident postunda olub. Onun ikinci prezidentlik müddəti 2027-ci ildə başa çatmalı idi. Konstitusiyaya görə, eyni şəxs iki müddətdən artıq prezident ola bilməz.

Serbiya parlament respublikasıdır. İcra hakimiyyəti bütünlüklə baş nazirin rəhbərlik etdiyi hökumətə məxsusdur. Ancaq prezidentin də, xüsusilə xarici siyasət və təhlükəsizlik sahələrində bir sıra səlahiyyətləri var.

Rusiyada politoloq Aleksandr Kınev cinayət işi çərçivəsində həbs edilib və Moskvanın Perovo rayon Məhkəməsinin qərarı ilə sentyabrın 25-də istintaq təcridxanasına göndərilib.

"Mediazona"nın məhkəmə sənədlərinə istinadən yaydığı məlumata görə, Kınev narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsində ittiham olunur və bu maddə üzrə onu 10 ildən 20 ilədək həbs cəzası gözləyir.

Politoloqun saxlanılması faktını vəkil Mixail Biryukov da "Mediazona"ya təsdiqləsə də, onun məhz nə vaxt saxlanıldığı hələlik məlum deyil. İki gün əvvəl Kınev Dövlət Dumasına keçirilən seçkiləri "Facebook" hesabında şərh edib, həmçinin yaxın vaxtlara qədər onun Telegram-kanalında da seçki nəticələri ilə bağlı paylaşımlar dərc olunub.

Jurnalist Aleksey Venediktovun yazdığına görə, Kınev özünü təqsirli bilmir.

Kınev Rusiyanın regionlarında hakimiyyət strukturunu təhlil edir, seçkilərlə bağlı araşdırmalar aparır. Onun 2025-ci ildə işıq üzü görən "Rusiya regionlarını kim və necə idarə edir" kitabında SSRİ-nin dağılmasından sonra regional administrasiyaların formalaşması mərhələləri tədqiq olunur.

Politoloq Ukraynadakı müharibəyə qarşı çıxıb. Rusiya hakimiyyəti bu ilin fevralında onu "xarici agent" elan edib.

Qazaxıstanda Xəzər dənizində hərbi təlimlər zamanı həlak olan hərbçilərin sayı 12-yə çatıb. Manğıstau vilayətinin regional hakimiyyət orqanlarının yaydığı məlumata görə, daha iki hərbçinin axtarışları davam edir və onlar hələ də itkin düşmüş hesab olunurlar.

Hadisə ötən gün baş verib, güclü dalğa 17 nəfəri dənizə aparıb. Onlardan 12-si ölüb, üçünü isə xilas etmək mümkün olub.

Prezident Kasım-Jomart Tokayev sentyabrın 25-də ölkədə ümummilli matəm günü elan edib.

"Azattyq Asia" yazır ki, bu, Xəzər dənizində təlim zamanı ilk ölüm halı deyil. 2015-ci ildə Aktau yaxınlığında keçirilən "Mərkəz – 2015" təlimlərində də dörd hərbçi həlak olmuşdu. Həmin vaxt göyərtəsində 52 hərbçi olan altı BTR-80 zirehli transportyoru dənizə çıxmış, güclü külək nəticəsində batmışdı. Faciənin səbəbləri kimi təhlükəsizlik qaydalarına riayət olunmaması, şəxsi heyətin hazırlığının yetərsizliyi və nəzarətin zəifliyi göstərilmişdi. Altı nəfər təqsirli bilinərək məsuliyyətə cəlb edilmişdi.

+++

Qazaxıstan Müdafiə Nazirliyi təlim zamanı 9 hərbçinin həlak olduğunu, qalanlarının isə axtarıldığını bildirib.

Məlumata görə, sentyabrın 24-də Manğıstau vilayətində Qazaxıstan Silahlı Qüvvələrinin Hərbi Dəniz Qüvvələri təlim keçirərkən hava şəraiti qəfil pisləşib və külək güclənib. Xəzər dənizinin sahilində təlim-döyüş tapşırığını yerinə yetirən hərbçilər güclü dalğanın təsirindən dənizdə batıb.

19 hərbçidən doqquzunun öldüyü təsdiqlənib, üç hərbçi xilas edilib. Onlardan biri xəstəxanaya yerləşdirilib. Qalan hərbçilərin axtarışı davam edir.

Faktla bağlı Qazaxıstan Baş Prokurorluğunda cinayət işi başlanıb.

Berlin-Brandenburq aeroportu yaxınlığında dron görünməsi səbəbindən sentyabrın 23-ü axşam saatlarında işini müvəqqəti dayandırıb.

Dron yerli vaxtla saat 20:00 radələrində görünüb. Bundan sonra Almaniyanın Hava Nəqliyyatının İdarə Edilməsi Xidməti (DFS) əvvəlcə şimal, sonra isə cənub uçuş-enmə zolağını bağlayıb. Məhdudiyyətlər bir saat sonra aradan qaldırılıb.

DPA agentliyinə görə, Berlin-Brandenburq Almaniya hava limanları arasında yaxınlığında ən çox dron aşkar edilən məkandır. Dispetçer xidməti 2026-cı ilin ilk altı ayında burada 28 dron qeydə alıb və onlardan 7-sində uçuşlar dayandırılıb. Müqayisə üçün, 2025-ci ilin bütün ili ərzində cəmi 8 dron qeydə alınmışdı.

Hazırda Almaniya aeroportları və hərbi obyektləri yaxınlığında şübhəli dronların görünməsi ilə bağlı bir neçə hadisə araşdırılır.

Avqustda Leypsiq hava limanında bir neçə dron tapılıb. Onlardan birinin partlayıcı ilə təchiz olunduğu və Ukraynanın sursat daşıyan "An-124" təyyarəsinin yaxınlığında yerləşdiyi bildirilir. Sentyabrın 1-də Almaniya hakimiyyəti iddia edilən təxribat cəhdində Rusiyanı günahlandırıb. Moskva ittihamları rədd edib.

Sentyabrın 23-də Vunstorf hərbi aerodromu yaxınlığında tapılan dron qalıqlarının yanında da naməlum maddə aşkarlanıb. Maddənin partlayıcı olduğu güman edilir, amma kriminalistik ekspertiza hələ bitməyib. Həmin aerodromda Almaniya Hərbi Hava Qüvvələrinin "Airbus A400M" hərbi nəqliyyat təyyarələri yerləşir.

Almaniyanın Federal Prokurorluğu və Federal Cinayət İşləri İdarəsi bu iki hadisə arasında əlaqəni araşdırır.

Almaniya mediasının məlumatına görə, dronların quruluşu oxşardır. Vunstorfdakı dronun ən azı bir detalı 3D printerdə hazırlanıb.

Sentyabrın 23-də Rusiyaya məxsus Mi-8 hərbi helikopteri Polşanın hava məkanını pozub. Polşa Silahlı Qüvvələrinin Operativ Komandanlığının məlumatına görə, hadisə ilə əlaqədar qırıcı təyyarələr havaya qaldırılıb.

Açıqlamada bildirilir ki, Kalininqrad istiqamətindən gələn helikopter Polşanın hava məkanına təxminən 300 metr daxil olub və orada 42 saniyə qalıb.

“Hadisənin xarakteri göstərir ki, Rusiya hava hücumundan müdafiəmizin hazırlığını yenidən sınağa çəkir”, – məlumatda deyilir.

Sentyabrın 13-nə keçən gecə Polşa-Ukrayna sərhədi yaxınlığında Rusiya dronlarının hücumlarından sonra Polşanın baş naziri Donald Tusk Rusiyanın gərginliyi artırmasının “artıq fakta çevrildiyini” bildirib. O xəbərdarlıq edib ki, qarşıdakı həftələr və aylar Moskvanın “çox intensiv fəaliyyət” dövrü ola bilər. Tuskun sözlərinə görə, gərginliyin Polşa ərazisinə də yayılacağını istisna etmək olmaz.

İyulun 30-na keçən gecə Rusiyanın X-101 qanadlı raketi Polşaya düşüb. Ölkə prokurorluğunun məlumatına görə, raket 2026-cı ilin ikinci rübündə Moskva vilayətindəki zavodlardan birində istehsal olunub.

ABŞ Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Aleksandr Alimova Nyu-Yorkda BMT tədbirlərində iştirak etmək üçün viza verməyib. TASS agentliyi xəbəri Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin Beynəlxalq Təşkilatlar Departamentinin direktoru Kirill Loqinova istinadla yayıb.

"Rusiya Federasiyasının BMT çərçivəsində keçirilən tədbirlərə göndərdiyi nümayəndələrlə bağlı bütün viza müraciətlərinin nə vaxtsa tam təmin olunduğunu xatırlamıram", – o deyib.

Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov deyib ki, viza məsələsi ABŞ hakimiyyəti ilə müzakirə olunacaq. Onun sözlərinə görə, bu addım BMT-nin mənzil-qərargahına ev sahibliyi edən ölkənin öhdəliklərini pozur.

Sentyabrın 22-də Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası başlayır. Rusiya nümayəndə heyətinə xarici işlər naziri Sergey Lavrov rəhbərlik edir. Sentyabrın 23-də onun Nyu-Yorkda ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ilə görüşü planlaşdırılır.

Sentyabrın 22-də Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ilə ABŞ prezidenti Donald Trampın görüşəcəyi gözlənilir. Danışıqların əsas mövzusunun "enerji atəşkəsi" adlı razılaşmanın mümkünlüyü olacağı bildirilir.

Tramp son vaxtlar Ukraynanın Rusiyadakı neft emalı zavodlarına zərbələri məsələsinə dəfələrlə toxunub, bu hücumların dünya bazarında dizel yanacağının bahalaşmasına səbəb olduğunu bildirib. Zelenski bir gün əvvəl bəyan edib ki, Rusiya Ukraynanın mülki infrastrukturuna zərbələri dayandırarsa, Ukrayna da analoji deeskalasiya addımları atmağa hazırdır.

Sentyabrın 22-də Türkiyənin qərbindəki Manisa vilayətində bir şagird oxuduğu məktəbin qarşısında atəş açaraq azı səkkiz şagirdi yaralayıb. Bu barədə NTV telekanalı məlumat yayıb.

Məlumata görə, yaralılardan ikisinin vəziyyəti ağırdır. Yerli valilik hücum edən şəxsin saxlanıldığını bildirib.

İnternetdə yayılan foto və videolarda əli tüfəngli bir şəxsin məktəbin yaxınlığındakı küçə ilə getdiyi, daha sonra isə həmin küçədən geriyə qaçdığı görünür.

Hücumun motivi hələlik bəlli deyil.

Apreldə Türkiyə məktəblərində iki silahlı atışma insan itkisi ilə nəticələnib. Bundan sonra rəsmilər 2026-2027-ci tədris ili üçün yeni təhlükəsizlik tədbirləri tətbiq ediblər. Silahlara nəzarətin də sərtləşdirildiyi bildirilib.

Əvvəllər Türkiyədə bu cür hücumlar geniş yayılmamışdı.

Vitse-prezident Cövdət Yılmaz bildirib ki, daxili işlər naziri Mustafa Çiftçi və təhsil naziri Yusuf Tekin araşdırma aparmaq üçün Manisaya yollanıblar.

Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan sentyabrın 22-dən 25-dək ABŞ-yə işgüzar səfərə yola düşüb. O, Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasında çıxış edəcək.

Hökumətin yaydığı məlumata görə, Paşinyan BMT-nin baş katibi Antonio Quterreş və digər xarici həmkarları ilə görüşlər keçirəcək. Digər görüşlərin konkret olaraq kimlərlə planlaşdırıldığı isə hələlik açıqlanmayıb.

Xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan bir müddət əvvəl AzadlıqRadiosunun erməni xidmətinə BMT Baş Assambleyasının iclası çərçivəsində azərbaycanlı həmkarı, xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla görüşəcəyini, ancaq hələlik yekun razılaşma əldə olunmadığını bildirib. Mirzoyanın sözlərinə görə, bu görüş tərəflərin iş cədvəllərindən asılıdır.

Mirzoyan və Bayramov sonuncu dəfə sentyabrın əvvəlində Bişkekdə, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) sammiti çərçivəsində görüşüblər.

Ötən əsrin 80-ci illərində gərginləşən Qarabağ münaqişəsi Azərbaycan və Ermənistan arasında toqquşmalara səbəb olmuşdu. 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycanın Qarabağ bölgəsi və ətrafındakı yeddi rayonu işğal edilmişdi. 2020-ci ildəki 44 günlük müharibə və 2023-cü ildə birgünlük hərbi əməliyyatlar nəticəsində Bakı bütün ərazilərində öz suverenliyini tam bərpa edib.

Ötən il avqustun 8-də Azərbaycan və Ermənistan rəsmiləri Vaşinqtonda sülh müqaviləsinin mətnini paraflayıblar. Oval ofisdə ABŞ prezidentinin iştirakı ilə tərəflər görüşün nəticələrinə dair birgə bəyannamə də imzaladılar. Bu bəyannaməyə əsasən, Ermənistanın cənubundan keçməklə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında maneəsiz əlaqə təmin olunacaq. TRIPP (Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu) adlanan bu tranzit xətti Ermənistanın suverenliyini, ərazi bütövlüyünü və yurisdiksiyasını tam qoruyub saxlayacaq.

Paraflanan mətndə tərəflər qarşılıqlı olaraq bir-birlərinin ərazi bütövlüyünü tanıyır, habelə qarşılıqlı iddiaların geri götürüləcəyini xüsusi vurğulayırlar.

Rusiyanın Ukraynada genişmiqyaslı təcavüzkar müharibəyə başlamasından bəri mülki şəxslərə və hərbi əsirlərə qarşı azı 1004 seksual zorakılıq faktı qeydə alınıb. Bunu BMT-nin İnsan Hüquqları Ali Komissarlığı sentyabrın 18-də yayımladığı hesabatında bildirir. Real say bundan xeyli yuxarı ola bilər, çünki monitorinq qrupu yalnız Ukraynanın nəzarətindəki ərazilərdə araşdırma apara bilib və yalnız başlarına gələnləri danışmağa cəsarət edən zərərçəkənlərlə görüşüb.

Hesabatda seksual zorakılıq dedikdə zorlama, seksual xarakterli digər zorakı hərəkətlər, məcburi soyundurma, cinsiyyət orqanlarına xəsarət yetirilməsi və işgəncə verilməsi, həmçinin zorlama cəhdləri ilə hədə-qorxular nəzərdə tutulur.

Sənədləşdirilmiş halların 89 faizində seksual zorakılığı Rusiya hərbçiləri və güc strukturları – Federal Təhlükəsizlik Xidməti (FSB) və Federal Penitensiar Xidmətin əməkdaşları törədiblər. Qalan 11 faiz hallar üçün isə Ukrayna hərbçiləri, Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti (SBU) və penitensiar sistemin əməkdaşları məsuliyyət daşıyıblar.

Zorakılığın qurbanları arasında həm mülki şəxslər, həm də hərbi əsirlər olub.

Monitorinq qrupu həm Ukraynada saxlanılan rusiyalı hərbi əsirlərlə, həm də əsirlikdən qayıtmış keçmiş ukraynalı hərbi əsirlərlə müsahibələr aparıb. Rusiya hakimiyyəti isə BMT nümayəndələrinin işğal altındakı ərazilərə girişinə icazə verməyib.

Zorakılıq qurbanlarının dörddə üçü kişilərdir. Onların əksəriyyəti əsirlikdə və ya məcburi saxlanma yerlərində zorakılığa məruz qalıb. Əsirlikdə və ya həbsxanada olmayan qurbanlar arasında isə qadın və qızlar çoxluq təşkil edir. Ən yaşlı qurbanın 82 yaşı olub, ən kiçiyi isə dörd yaşlı qızdır. Üç qadın zorlama nəticəsində uşaq dünyaya gətirib.

Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ABŞ prezidenti Donald Trampla telefonla danışıb. O, X sosial şəbəkəsindəki rəsmi hesabında bu haqda yazıb.

“Vacib söhbət oldu, bir çox mövzunu müzakirə etdik”, – Zelenski bildirib.

O, həmçinin iki prezidentin Nyu-Yorkda şəxsən görüşməklə bağlı razılığa gəldiyini açıqlayıb.

“Bu görüş çox şeyi dəyişə bilər”, – Ukrayna prezidenti vurğulayıb.

“Gərginliyin azaldılması və təhlükəsizliyin əsas məsələləri – enerji və ərzaq təhlükəsizliyi, insanların həyatının qorunması ilə bağlı ideyalarımız var. Biz Amerika komandası ilə birlikdə işləyirik, gerçəkdən ciddi addımlar atmağa hazırıq”, – Zelenski yazıb.

Zelenski Trampa Rusiyaya qarşı sanksiyalar nəzərdə tutan “Lindsi Qrem qanun layihəsi”ni imzaladığına görə təşəkkür edib.

Paylaşımda iki dövlət başçısının görüşünün dəqiq vaxtı göstərilməyib. Zelenski daha əvvəl sentyabrın 20-dən sonra Trampla görüşməyə ümid etdiyini bildirmişdi.

ABŞ prezidenti sentyabrın 22-də Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının sessiyasında çıxış edəcək. Onun həmin gün bir sıra ikitərəfli görüşləri də planlaşdırılıb.

Almaniya gələn ay keçiriləcək parlament seçkiləri vaxtı Latviyanın hava məkanını qorumaq üçün bu ölkəyə "Eurofighter" qırıcıları göndərəcək. Məlumatı Almaniya Müdafiə Nazirliyi yayıb.

Latviya 3 oktyabr parlament seçkiləri ərəfəsində NATO müttəfiqlərindən əlavə dəstək istəyib.

"Son həftələr və aylar dronların Baltikyanı ölkələrin hava məkanını dəfələrlə pozması fonunda Latviya hökuməti parlament seçkilərinin təhlükəsiz keçirilməsi üçün alyansdakı tərəfdaşlarına müraciət edib, hava məkanının müdafiəsində dəstək istəyib", – məlumatda deyilir.

Almaniya Müdafiə Nazirliyi bildirir ki, ölkə "xüsusilə şərq cinahında daha həssas vəziyyətdə olan müttəfiqlərinə etibarlı dəstək göstərir" və bu çərçivədə Latviyaya dörd "Eurofighter" qırıcısı göndərəcək.

Bu il Latviyada dronlarla bağlı bir neçə insident baş verib. İyun və avqustda qırıcı təyyarələr ölkə üzərində dronları məhv edib.

Ukrayna dronların Rusiyanın radioelektron mübarizə (REM) sistemlərinin fəaliyyəti nəticəsində Baltikyanı ölkələrin ərazisinə keçdiyini bildirib. Bununla belə, Litva və Estoniyanın xarici işlər nazirləri də Rusiyanı Ukrayna dronlarını qəsdən bu ölkələrə tərəf yönəltməkdə ittiham ediblər.

Sentyabrın 16-da Haaqa tribunalı Kosovo Azadlıq Ordusunun (KLA) keçmiş komandiri, sonradan Kosovo prezidenti olmuş Haşim Taçini müharibə cinayətlərində təqsirli bilərək 25 il müddətinə azadlıqdan məhrum edib.

58 yaşlı Taçi qətl, işgəncə və təqib ittihamları ilə mühakimə olunurdu. O, 1998-1999-cu illər müharibəsində Serbiya qüvvələrinə qarşı döyüşmüş Kosovo Azadlıq Ordusunun digər üç keçmiş rəhbəri ilə birlikdə məhkəmə qarşısına çıxarılmışdı. Kosovoda geniş ictimaiyyət onları milli qəhrəman sayır.

Məhkəmə hökmü oxumağa davam edir.

H.Taçi 2020-ci ildə barəsində ittiham irəli sürüldükdən sonra Kosovo prezidenti vəzifəsindən istefa verib. Həmin vaxtdan Niderlandın Haaqa şəhərində yerləşən Kosovo üzrə Xüsusi Məhkəmə Palatalarının təcridxanasında saxlanılır.

Kosovonun Serbiyadan ayrılması uğrunda müharibədə 10 mindən çox insan həlak olub, onların çoxu etnik albanlar idi. 1600-dən çox şəxs isə hələ də itkin düşmüş sayılır.

2008-ci ildə Serbiyadan ayrılaraq müstəqilliyini elan edən Kosovonu bir çox Qərb ölkələri tanıyıb. Serbiya və onun müttəfiqləri olan Rusiya ilə Çin isə bu addımı atmayıb.

İranda yanvar etirazları ilə əlaqədar azı 100 nəfərə ölüm hökmü çıxarılıb. Onların arasında beş qadın və ittiham olunduqları əməlləri törətdikləri vaxt yaşı 18-dən az olan azı beş nəfər var. Məlumatı Norveçdə yerləşən İran İnsan Haqları Təşkilatı (IHR) yayıb.

Qurum bildirib ki, bu hallar İranın 31 vilayətindən 13-də qeydə alınıb və ölüm cəzası ilə üzləşə biləcək etirazçıların kiçik bir hissəsini əhatə edir. Rəsmi mənbələr 100 işdən beşi barədə məlumat yayıb.

Onların hamısına azı ilkin mərhələdə ölüm hökmü çıxarılıb, bəzilərinin hökmünü İranın Ali Məhkəməsi qüvvədə saxlayıb.

IHR-in direktoru Mahmud Əmiri-Müqəddəm deyir ki, İnqilab məhkəmələri etirazçıları minimum ədalətli məhkəmə standartlarına belə cavab verməyən proseslərdə ölüm cəzasına məhkum edib.

Təşkilatın məlumatına görə, etirazlarla bağlı işlər üzrə təqsirləndirilən şəxslərə adətən öz seçdikləri vəkillə təmin olunmaq imkanı verilmir, işgəncə və məcburi etiraflardan sistemli şəkildə istifadə olunur.

IHR bildirir ki, martın 18-dən bəri İranda 31 etirazçı edam edilib. Onlardan 29-u yanvar etirazları zamanı saxlanılıb, ikisi daha əvvəl keçirilmiş "Qadın, həyat, azadlıq" hərəkatı ilə əlaqəli olub.

Təşkilatın son məlumatlarına görə, 2026-cı ilin əvvəlindən İranda 561 nəfər edam edilib.

Rusiya qüvvələri sentyabrın 16-na keçən gecə Nikopolda marşrut avtobusuna dronlarla hücum edib. Bu haqda Dnepropetrovsk vilayət hərbi administrasiyasının rəhbəri Oleksandr Qanja məlumat verib. Beş sərnişin həlak olub, yeddi nəfər yaralanıb.

Kiyevdən Nikolayevə gedən sərnişin qatarı da dron hücumuna məruz qalıb. Qatar briqadası və sərnişinlər təxliyə olunub, onların daşınması üçün avtobuslar ayrılıb.

Rusiya dronları ilk dəfə deyil sərnişin qatarlarına hücum edir. Sentyabrın 8-də Kiyev-Sumı və Dnepr-Zaporojye qatarları, Sumı vilayətində şəhərətrafı elektrik qatarı dron hücumuna məruz qalıb, bələdçi qadın həlak olub. Sentyabrın 9-da "Şahed" dronu Xarkov vilayətində sərnişin qatarını vurub, yeddi nəfər yaralanıb. Sentyabrın 13-də isə dronlar Ukraynanın qərbində dəmir yoluna hücum edib, Kiyev-Varşava qatarının lokomotivi dağılıb.

Rusiya dronları ötən gecə Kiyevə də hücum edib. Şəhər meri Vitali Kliçkonun sözlərinə görə, paytaxtın Svyatoşinski rayonunda anbarlarda yanğın başlayıb. Hazırda yanğın söndürülür. Bir nəfər xəsarət alıb.

Ümumilikdə gecə ərzində Ukraynaya 80-ə yaxın Rusiya dronu ilə hücum gerçəkləşdirilib.