"Azərbaycan və Ermənistanın uzun sürən qarşılıqlı nifrət və düşmənçiliyə son qoyulmasına keçidi nümayiş etdirməsi zəruridir."

"Azərtac" rəsmi dövlət agentliyi xəbər verir ki, bu sözləri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Münhen Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində təşkil olunan “Dağları aşmaq? Cənubi Qafqazda təhlükəsizliyin qurulması” mövzusunda keçirilən plenar iclasda söyləyib.

Əliyev hazırda Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh sazişi üzərində iş aparıldığını və tezliklə bunun yekunlaşdırıla biləcəyinə ümid etdiyini deyib.

"Mən hesab edirəm ki, bu, ciddi tarixi fikir ayrılıqları olan ölkələrin birgə toplaşmaq və düşmənçilik səhifəsini çevirmək üzrə yaxşı nümunə ola bilər."-Azərbaycan prezidenti bildirib.

lham Əliyev panel çıxışında “Dağlıq Qarabağ” ifadəsinin daha etibarlı olmadığını deyib.

O bu sözün rus dilindən gəldiyini, amma indi Azərbaycanda belə bir ərazi vahidinin olmadığını deyib.

"...Erməni əhalinin olduğu Azərbaycanın Qarabağ bölgəsi mövcuddur”-Əliyev bildirib.

İlham Əliyev Qarabağdakı erməni azlığın hüquq və təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələrə Azərbaycanın hazır olduğunu vurğulayıb. O, həmçinin əlavə edib ki, lakin bu müzakirələr erməni icmasının Qarabağda doğulmuş, həyatı boyunca Qarabağda yaşamış nümayəndələri ilə aparılmalıdır, Qarabağda rəhbər vəzifə tutmaq üçün Rusiyadan ixrac edilmiş şəxslə deyil.

Əliyev müzakirəni aparan moderatorun suallarına cavab olaraq Laçın dəhlizinin bağlanması və Qarabağda yaşayan əhalinin blokadada qalması fikirinin də doğru olmadığını deyib.

Azərbaycan prezidentindən sonra danışan Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan əvvəlcə Dağlıq Qarabağ ifadəsi ilə bağlı İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlərlə razılaşmadığını bildirib. O qeyd edib ki, belə bir ifadə 2020-ci ildə İlham Əliyevin də imza atdığı üçtərəfli sazişdə yer alıb.

Daha sonra Paşinyan 70 gündür Laçın dəhlizinnin bağlandığını bildirib və əlavə edib ki, halbuki üçtərəfli sazişdə Azərbaycan tərəfinin və eləcə də Rusiya sülhməramlılarının laçın dəhlizini açıq saxlamaq öhdəliyi var.

"Amma təssüflər olsun ki, biz indi tam fərqli bir vəziyyətlə üz-üzəyik" - Paşinyan bildirib. Ermənistanın baş naziri Qarabağa elektrik və qaz təminatının kəsildiyini iddia edib. O, Laçın dəhlizinin bağlanmasına, bölgədə yaranmış vəziyyətə beynəlxalq ictimayyətin diqqət yetirməli olduğunu deyib.

İlham Əliyev isə dekabrın 12-dən bu günədək Qarabağa 2500 nəqliyyat vasitəsinin keçdiyini, o cümlədən Qırmızı Xaç Komitəsi tərəfindən də 100-dək pasiyentin Qarabağdan Ermənistana müalicəyə aparıldığını vurğulayıb.

"Əgər yol açıqdırsa, bunu necə blokada adlandırmaq olar?”-Əliyev sual edib.

Paşinyan demokratiyadan danışanda canlı yayım kəsilib, AzTV deyir bizlik deyil...

Paşinyanın çıxışı zamanı müxtəlif məsələlərə toxunub, o deyib ki, hətta dəhşətli müharibədən sonra ölkəsi üç dəfə demokratik, azad seçki keçirib, hansı ki, bu bütün dünyada sərbəst, azad və şəffaf seçkilər kimi tanınıb. O problemlərin həll yolunun demokratiya olduğunu deyib...

Amma bu zaman AzTV-də canlı yayım kəsilib və Ermənistanın baş nazirinin dediklərini sona qədər dinləmək mümkün olmayıb.

Sosial şəbəkələrdə Azərbaycan televiziyasının yayımı Paşinyanın demokratiya və azad seçki fikirlərinə görə, qəsdən kəsdiyi kimi iddialar səslənib. Amma bir qədər sonra AZTV-yə məxsus sosial şəbəkələrdə canlı yayımın tədbir təşkilatşlarının siqnalı kəsməsi səbəbindən dayandığı bildirilib.

"Panel iclasının geniş variantını ən qısa zamanda təqdim edəcəyik" -açıqlamada bildirilir.

Azadtutyun-un tədbirdən verdiyi məlumata görə, Paşinyan fikirlərini belə yekunlaşdırıb.

"...Və dediyim kimi, bizim nöqteyi-nəzərimizdən çıxış yolu demokratiyada, həll şəffaflıqda, həll dialoqda, həll bütün ölkələrə hörmətdədir. Və biz bu istiqamətdə işləməyə hazırıq”-Ermənistanın baş naziri bildirib.​

Hələki canlı yayımın kəsilməsi ilə bağlı məsələyə tədbir təşkilatçılarının mövqeyini öyrənmək mümkün olmayıb.

***

Blinken, Əliyev və Paşinyan görüşüblər

Fevralın 18-də Almaniyanın Münhen şəhərində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Amerika Birləşmiş Ştatlarının Dövlət katibi Entoni Blinken və Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan arasında birgə görüşü olub.

Bu barədə rəsmi xəbər agentliyi olan Azərtac məlumat yayıb. Məlumatda qeyd olunur ki, Azərbaycan Prezidenti görüşün konstruktiv keçdiyini bildirib. O, sülh sazişinin imzalanması məsələsinə də münasibət bildirdiyini vurğulayıb.

"Əsas məsələ ondan ibarətdir ki, bu sülh müqaviləsi beynəlxalq norma və prinsiplər əsasında tərtib edilməlidir. Qarabağ haqqında hər hansısa müddəanın olması qəbuledilməzdir"-Əliyev bildirib.

Dövlət başçısı bildirib ki, görüşdə iki ölkə arasında kommunikasiyaların açılması haqqında danışarkən o, Zəngəzur dəhlizinin hər iki başında, eyni zamanda, Laçın rayonu ilə Ermənistan arasındakı sərhəddə nəzarət-buraxılış məntəqələrinin yaradılmalı olduğunu bildirib .

"Dövlət katibi Blinkenin iştirakı ilə keçirilən görüşdə mən bunu rəsmən təklif kimi irəli sürdüm. Ermənistan tərəfindən cavab gözləyəcəyik."-bildirilir

Ermənistan tərəfi Laçın dəhlizində nəzarət-buraxılış məntəqələrinin quraşdırılmasını qəbuledilməz sayır və hesab edir ki, 9 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatda belə bir şeyin nəzərdə tutulmayıb. Yerevan bildirir ki, bu sənədə əsasən, Azərbaycan Rusiya sülhməramlılarının nəzarətində olan Laçın dəhlizi ilə Ermənistandan Dağlıq Qarabağa və geriyə vətəndaşların, nəqliyyat vasitələrinin və yüklərin hərəkətinin təhlükəsizliyinə zəmanət verir.

Ermənistan həm də bildirir ki, liderlərin üçtərəfli bəyanatlarında da “Zəngəzur dəhlizi” ifadəsi yoxdur.

Yerevanın mövqeyinə görə, söhbət Azərbaycanın digər ərazilərı ilə Naxçıvan arasında nəqliyyat əlaqələrinin təmin edilməsindən gedir ki, bu da sənədə əsasən, Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətnin Sərhəd bölümünün nəzarətində olmalıdır.

Blinken görüşdən sonra proseslərdən məmnun olduğunu bildirir

Üçtərəfli görüşlə bağlı ABŞ Dövlət katibi Entoni Blinken tvitter səhifəsində məlumat paylaşıb. O, Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh prosesinin yolunda getdiyini və iki tərəf arasında danışıqların davam etdiyini eşitməkdən məmnun olduğunu qeyd edib.

***

Amerika Birləşmiş Ştatlarının (ABŞ) dövlət katibi Entoni Blinken fevralın 18-i Almaniyanın Münhen şəhərində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla görüşəcək.

Görüş Münhendə keçirilən Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində baş tutacaq.

Bu barədə ABŞ Dövlət Departamenti məlumat yayıb.

Məlumata görə, bu Antoni Blinken ilə Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin oktyabrdan bəri ilk dəfə üçtərəfli görüşü olacaq.

Azadtutyun-un yazdığına görə, Münhendə olan Ermənistanın baş naziri ATƏT-in baş katibi Helqa Şmidlə görüşüb.

"Ermənistanın baş nazir aparatının mətbuat xidmətinin məlumatına görə, Paşinyan Azərbaycanın Laçın dəhlizinin qeyri-qanuni şəkildə bağlanması nəticəsində Dağlıq Qarabağda yaranmış humanitar böhrana toxunub və problemi həll etmək üçün uzunmüddətli və ardıcıl addımların atılmasının vacibliyini vurğulayıb."-məlumatda vurğulanır

Bildirilir ki, tərəflər Avropa İttifaqının Ermənistandakı vətəndaş missiyasının fəaliyyətinə toxunub və onun sülh və sabitliyin möhkəmlənməsinə töhfə verəcəyinə ümidvar olduqlarını bildiriblər.

Xatırlama

Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan bugünlərdə deyib ki, Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh müqaviləsinin mətnində Dağlıq Qarabağın adı çəkilir, amma bu, hələ yekun sənəd deyil.

Azərbaycan XİN isə bu açıqlamaya cavabında qeyd edib ki, danışıqlar prosesində “Ermənistanın Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində yaşayan erməni sakinlərin hüquq və təhlükəsizliyi üzrə beynəlxalq mexanizm yaradılması təşəbbüsü, bu barədə müddəanın ikitərəfli sülh sazişi layihəsinə daxil edilməsi səyləri əsassızdır” və bu kimi cəhdlərin heç bir nəticəsi olmayacaq.

2020-ci ildə 44 günlük İkinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində Azərbaycan Qarabağın bir hissəsinə və ətraf 7 rayona nəzarəti bərpa edib. Laçın dəhlizində və Qarabağdakı təmas xəttində Rusiya sülhməramlıları yerləşdirilib. Tərəflər sülh sazişi imzalamayıb, sərhədlər delimitasiya olunmayıb.

Naxçıvan Muxtar Respublikasında (MR) Ombudsman təsisatı ləğv edilib. Bu barədə Naxçıvan MR Ali Məclisinin mətbuat xidməti məlumat yayıb.

Məlumatda bildirilir ki, bu gün, aprelin 10-da Naxçıvan MR Ali Məclisinin sessiyası keçirilib. Ali Məclis sədrinin birinci müavini Bəxtiyar Məmmədov qeyd edib ki, Naxçıvan MR Konstitusiyasından həmin təsisatla bağlı müddəalar çıxarılıb. Bu səbəbdən "Naxçıvan Muxtar Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) haqqında" Naxçıvan Muxtar Respublikası Qanununun ləğv edilməsi zərurəti yaranıb.

Qanun səsə qoyularaq qəbul edilib.

Ötən il iyulun 8-də Milli Məclis "Naxçıvan Muxtar Respublikasının Konstitusiyasında dəyişikliklərin təsdiq edilməsi haqqında" Konstitusiya qanunu layihəsini üçüncü oxunuşda qəbul etmişdi.

Hüquqşünaslar hesab edirdi ki, həmin dəyişikliklərlə, əsasən, ölkə prezidentinin muxtar respublikada hökmü artırılır.

Azərbaycanda Ombudsman Aparatı 2002-ci ildən fəaliyyət göstərir. Naxçıvan Muxtar Respublikasında isə ayrılıqda Ombudsman Aparatı 2005-ci ildə yaradılmışdı.

İstər Muxtar Respublikada, istərsə də bütünlükdə Azərbaycanda ombudsman aparatlarının fəaliyyətini hüquq müdafiəçiləri əsasən tənqidi dəyərləndiriblər. Onlar vurğulayıblar ki, ombudsmanların hesabatında heç vaxt həbs yerlərində işgəncə faktlarının təsdiq edilməsi ilə bağlı rəylər yer almayıb. Halbuki ölkədə insan hüquqları və işgəncə halları ilə bağlı çoxsaylı şikayətlər var. Həmin hüquq müdafiəçiləri hesab edirlər ki, Azərbaycanda Ombudsman Aparatının mövqeyi hökumətin insan haqları ilə bağlı mövqeyindən köklü şəkildə fərqlənmir. Amma Ombudsman Aparatının özündə tənqidləri əsaslı saymayıblar.

Xatırlatma

1995-ci ilin dekabrından Naxçıvan MR Ali Məclisinə sədrlik edən Vasif Talıbovun dörd il öncə, 2022-ci ildə istefaya göndərilməsi muxtar respublikada dəyişikliklərə səbəb oldu. Həmin il dekabrın 22-də prezident İlham Əliyev ora öz səlahiyyətli nümayəndəsini göndərdi. Daha sonra muxtar respublikada bir çox vəzifəli şəxslər mənimsəmə və başqa ittihamla istintaqa cəlb edildilər.

Naxçıvan MR 1924-cü ildə yaradılıb. Onun Azərbaycanın başqa əraziləri ilə quru sərhədi yoxdur. Türkiyə, Ermənistan və İran İslam Respublikası ilə qonşudur.

Bu ilin yanvar-mart aylarında Azərbaycan dövlət büdcəsinin gəlirləri 9 milyard 599 milyon manat təşkil edib. Bu da proqnozun 458.9 milyon manat və ya 5 faiz üstələnməsi deməkdir.

Bununla bağlı Maliyyə Nazirliyi məlumat yayıb.

Ölkənin yerli saytlarının hesablamalarına görə, 2026-ci ilin yanvar-mart aylarında dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı neftin 1 barelinin orta illik ixrac qiyməti 85.11 ABŞ dollarına bərabər olub.

Fevralın 28-də ABŞ və İsrail İrandakı hədəflərə zərbələr endirməyə başlayıb ( ABŞ və İsrail İranın nüvə proqramını bütün dünyaya təhdid sayır). İran buna İsrail və regiondakı digər ölkələrdə ABŞ bazalarına raket, həmçinin dron hücumları ilə cavab verib. Nəticədə Hörmüz boğazının bağlanması fonunda neft kəskin bahalaşıb. Amma aprelin 8-də Pakistanın vasitəçiliyi ilə ABŞ və İran arasında iki həftəlik atəşkəs elan olunub, danışıqlara start verilib, bunla da neft ucuzlaşmağa başlayıb. Ekspertlər hesab edirlər ki, danışıqlar müsbət nəticə versə, neft ənənəvi qiymətlərə düşəcək.

Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində "Azeri Light" markalı neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb. 2026-ci il üzrə proqnozlaşdırılan dövlət büdcəsi gəlirlərinin (38 milyard 423 milyon manat) 16 milyon 350 milyon manatı neft-qaz sektorunun hesabına formalaşmalıdır.

2026-cı ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycana gəlmiş xaricilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin sayı əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə azalıb. Bu barədə bu gün, aprelin 3-də Dövlət Statistika Komitəsi məlumat yayıb.

Məlumatda vurğulanır ki, bu ilin iki ayında Azərbaycana dünyanın 163 ölkəsindən 337.3 min (0.4 faiz az) xarici və vətəndaşlığı olmayan şəxs gəlib. Gələnlərin çoxu (23.2 faiz) Rusiya Federasiyası vətəndaşları olub: "2025-ci ilin yanvar-fevral ayları ilə müqayisədə xarici ölkələrə gedən Azərbaycan vətəndaşlarının ümumi sayı 0.8 faiz artaraq 298.7 min nəfər olub. Vətəndaşlarımızın 37.4 faizi Türkiyəyə (əvvəlki ilin eyni dövrünə nisbətən 2.1 faiz çox), 15.2 faizi Rusiya Federasiyasına (2.8 faiz az), 12.5 faizi İrana (17.7 faiz çox)... gediblər".

Ekspertlər Azərbaycana gələnlərin sayında azalmanı, əsasən, bu ölkədə bir sıra qonşularla müqayisədə turizm imkanlarının əlverişli olmaması ilə izah edirlər. Onlar deyirlər ki, Azərbaycanda turizmlə bağlı qiymətlər qonşu ölkələrlə, o cümlədən Gürcüstanla müqayisədə yüksəkdir.

2020-ci ilin əvvəlindən koronovirus pandemiyası ilə bağlı Azərbaycanın quru sərhədlərində gediş-gəliş məhdudlaşdırılıb. Pandemiya başa çatsa da, bu məhdudiyyətin götürülməməsini rəsmilər təhlükəsizlik amili, ekspertlər isə hökumətin iqtisadi maraqları (ölkədən valyuta çıxmasın və s.) ilə izah edirlər.

Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa avtomobil yolunun 81.3 kilometrlik hissəsi ödənişli avtomobil yolu kimi müəyyən edilib.

Nazirlər Kabineti bu barədə aprelin 1-də qərar verib.

Ödənişli avtomobil yolunun başlanğıc və son nöqtələri belədir:

- başlanğıc nöqtəsi: M–6 Hacıqabul–Bəhramtəpə–Mincivan avtomobil yolunun 157-ci kilometri;

- son nöqtəsi: Əhmədbəyli–Füzuli–Şuşa avtomobil yolunun (Zəfər yolu) 100.5-ci kilometri.

Tarif Şurası ödənişin məbləğini təsdiq etməlidir, - qərarda vurğulanır.

24 fevral

Azərbaycanda ödənişli yollarda sürət artırıldı

"Yol hərəkəti haqqında" və "Avtomobil yolları haqqında" qanunlarda dəyişiklik edilməsi ilə bağlı qanun layihəsi Milli Məclisdə üçüncü oxunuşda təsdiqlənib.

Layihəyə əsasən, ödənişli avtomagistrallarda sürət həddi minik və çəkisi 3.5 tondan az yük avtomobilləri üçün 130 kilometr/saat müəyyən edilir. İri avtobuslar, qoşqulu minik avtomobilləri və 3.5 tondan artıq yük avtomobilləri üçün isə 90 kilometr/saat.

Azərbaycanda yollarda sürət həddinin saatda 130 kilometr müəyyən edilməsi ilk dəfədir.

Ölkədə hazırda əsas ödənişli yol "Bakı–Quba–Rusiya Federasiyası ilə dövlət sərhədi" yeni avtomobil yoludur. Hacı Zeynalabdin Tağıyev qəsəbəsindən başlayan bu yolun 129 kilometrlik hissəsi ödənişli əsaslarla fəaliyyət göstərir.

Qiymətlər avtomobildən asılı olaraq dəyişir.

- minik avtomobilləri və kütləsi 3.5 tona qədər olan yük avtonəqliyyat vasitələri üzrə 1 km üçün 9.3 qəpik (bütün yol üçün 12 manat)

- kütləsi 3.5 tondan yuxarı olan yük avtonəqliyyat vasitələri.. üzrə 1 km-ə 11.6 qəpik (15 manat)

- avtobuslar üzrə 1 km üçün 7.8 qəpik (10 manat)

- TIR-lar üzrə 1 km-ə 19.4 qəpik (25 manat)

Müstəqil ekspertlər hesab edir ki, böyük neft pullarının gəldiyi bir ölkədə ödənişli yolların olması və orada sürət həddinin artırılması sosial bərabərliyə imkan vermir. Həmin yolla müqayisədə alternativ ödənişsiz yolun isə nisbətən əlverişsiz olduğu vurğulanır.

Ekspertlərə görə, qanunvericiliyə bu dəyişiklik "pulun varsa, sürətdə problem yoxdur" deməkdir.

"Avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası sahəsində Qaydalar"a dəyişikliklər təsdiq edilib. Bu barədə Mərkəzi Bankın (AMB) aprelin 3-də yaydığı məlumatda bildirilir.

"Aparılan təhlillər şəxsi məqsədlərlə istifadə olunan avtonəqliyyat vasitələrinə münasibətdə sərnişin daşımalarında istifadə olunan taksilərin üçüncü şəxslərin əmlakına və səhhətinə zərər vurma ehtimallarının yüksək olduğunu göstərib", - məlumatda vurğulanır.

"Qeyd olunan amillər taksi fəaliyyətində istifadə olunan nəqliyyat vasitələrinə münasibətdə xüsusi əmsalların tətbiqi zərurətini yaradıb", - əlavə edilir.

Nəticə...

Avtonəqliyyat vasitəsi taksi kimi istifadə edildikdə birillik icbari sığorta haqqı məbləği hesablanarkən 1.5 əmsalı tətbiq olunacaq.

Ekspertlər düşünür ki, bu hal taksi xidmətində qiymətlərin bir qədər də yüksəlməsinə xidmət edəcək.

Son illər Azərbaycanda taksi fəaliyyəti sahəsində qanunvericiliyə edilən bir sıra dəyişikliklər həm onların sayının azalmasına, həm də qiymət artımına səbəb olub.

Ekspertlər bu sahədə son dəyişiklikləri hökumətin monopoliya siyasəti ilə izah edirdilər.

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi hərbi həkim komissiyasının keçmiş rəisi ilə bağlı cinayət işi məhkəməyə göndərilib. Bu barədə bu gün, aprelin 2-də Baş Prokurorluq məlumat yayıb.

Məlumat görə, Rasim Həsənovun komissiyasının rəisi vəzifəsində işlədiyi dövrdə vətəndaşlardan müxtəlif məbləğlərdə rüşvət alması ittihamı üzrə Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsində başlanmış cinayət işinin istintaqı yekunlaşdırılıb.

"Rasim Həsənovun 2021-2025-ci illərdə... hərbi qulluqçuların şəhadətləndirilərək tərxis olunmaları üçün ayrı-ayrı şəxslərdən müxtəlif məbləğlərdə pul vəsaitini rüşvət qismində təkrarən almasına və vəzifə saxtakarlığı törətməsinə əsaslı şübhələr müəyyən edilib", - məlumatda vurğulanır.

R.Həsənov Cinayət Məcəlləsinin 311.3.2, 311.3.3 (təkrarən külli miqdarda rüşvət alma), 313 (vəzifə saxtakarlığı) və 341.2.3-cü (ağır nəticələrə səbəb olan vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmə) maddələri ilə ittiham edilir. Həmin ittihamlarla ona 12 ilədək həbs cəzası verilə bilər.

Cinayət işi baxılması üçün aidiyyəti üzrə Bakı Hərbi Məhkəməsinə göndərilib.

R.Həsənov barəsində ötən il həbs-qətimkan tədbiri seçilib.

İttihama R.Həsənov və onun yaxınlarından münasibət almaq mümkün olmayıb.

Xatırlatma

Azərbaycanda müxtəlif dövlət qurumlarında vəzifəli şəxslərin tez-tez rüşvət və korrupsiya ittihamları ilə məsuliyyətə cəlb edilmələri ilə bağlı rəsmi açıqlamalar yayılır. Amma bəzi ekspertlər hesab edir ki, ölkədə korrupsiya ilə köklü mübarizədən çox onun imitasiyası yaradılır. Onlar qeyd edirlər ki, belə işlərdə verilən cəzalar da, əsasən, ya ittihama adekvat olmur, ya da sonradan yüngülləşdirilir.

Lakin rəsmi şəxslər də tez-tez vurğulayırlar ki, ölkədə korrupsiya ilə real mübarizədə hakim iradə mövcuddur.

Bu il martın 1-nə Azərbaycanda vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği 562 milyon manat təşkil edib. Mərkəzi Bankın açıqlamasına görə, bu göstərici fevralın 1-i ilə müqayisədə 0.8 faiz çoxdur.

Ölkədə problemli kreditlərin məbləği son 1 ildə isə 17 faiz artıb.

Xatırlatma

Azərbaycanda 2015-ci ildə iki devalvasiya baş vermiş, manat iki dəfədən çox dəyər itirmişdi. Onda problemli kreditlərin 2 milyard manata yaxınlaşdığı açıqlanmışdı. 2019-cu il fevralın 19-da isə prezident fiziki şəxslərin xarici valyutada olan problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı fərman verdi. Onda 10 min dollara qədər kredit götürən fiziki şəxslərin borclarında devalvasiyalardan sonra yaranmış fərq dövlət hesabına ödənildi. Bundan sonra problemli kreditlər azaldı. Amma 2021-ci ilin əvvəlində yenidən vaxtı keçmiş kreditlərin artdığı açıqlanmışdı. Bu, onda koronavirus pandemiyası ilə izah edilirdi. Lakin sonradan vaxtı keçmiş kreditlərdə yenidən azalma müşahidə edilmişdi. Bununla belə, 2024-cü ilin sonlarından yenidən əks proses getməyə başladı.

İqtisadçılar bunu əhalinin maddi vəziyyətinin nisbətən ağırlaşması ilə izah edirlər.

Azərbaycan İnvestisiya Holdinqi və Çinin İpək Yolu Fondu arasında birgə investisiya fondunun yaradılması imkanları nəzərdən keçirilib.

Bu barədə Azərbaycanın iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov X hesabında paylaşım edib.

"İpək Yolu Fondunun baş icraçı direktorunun müavini, İnvestisiya Komitəsinin üzvü Si Sinbo ilə görüşdə Azərbaycanla Çinin iqtisadi əlaqələrinin şaxələndirilməsi istiqamətində təşəbbüsləri müzakirə etdik. Azərbaycan İnvestisiya Holdinqi və İpək Yolu Fondu arasında birgə investisiya fondunun yaradılması, potensial investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi və maliyyələşmə mexanizmlərinin genişləndirilməsi imkanlarını nəzərdən keçirdik", - paylaşımda qeyd edilib.

Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatına əsasən, 2025-ci ildə Azərbaycanın Çinə birbaşa investisiyalarının həcmi 9 milyard 957 milyon ABŞ dolları təşkil edib. Bu, 2024-cü illə müqayisədə 7.2 milyon dollar çoxdur.

Çin isə, öz növbəsində, 2025-ci il ərzində Azərbaycan iqtisadiyyatına 26 milyard 895 milyon dollar sərmayə qoyub. Bu, əvvəlki ildəki göstərici ilə müqayisədə 9.3 milyon dollar çoxdur.

2024-cü il ərzində Çindən Azərbaycana birbaşa investisiyaların ümumi həcmi 17,6 milyon dollar, əks istiqamətdə isə 2,8 milyon dollara bərabər olub.

Dövlət Gömrük Komitəsinin (DSK) məlumatına görə, son bir ildə iki ölkə arasında ticarət əlaqələri də artıb.

Xatırlatma

Son illər Azərbaycan və Çin arasında həm iqtisadi, həm də siyasi baxımdan yaxınlaşma müşahidə edilir. 2024-cü il iyulun 3-də "Azərbaycan Respublikası ilə Çin Xalq Respublikası arasında strateji tərəfdaşlığın qurulması haqqında Birgə Bəyannamə" qəbul edilib. Ötən il isə "Azərbaycan ilə Çin arasında ümumvətəndaş pasportlarına malik vətəndaşların vizadan qarşılıqlı azad edilməsi haqqında Saziş" qüvvəyə minib.

Çin Azərbaycanın idxalında birinci yeri tutur. Eyni zamanda, Azərbaycan Çinin əsas rol oynadığı bir sıra beynəlxalq qurumlarla əməkdaşlığı da gücləndirib.

Amma Azərbaycan müxalifəti hesab edir ki, Çin, Rusiya kimi ölkələrlə əlaqələri inkişaf etdirməkdənsə, Qərbə inteqrasiya prosesini sürətləndirmək lazımdır.

Üstəlik, onlar hesab edirlər ki, Çinlə yaxınlaşma ABŞ ilə güclənən əməkdaşlığa xələl gətirə bilər.

Minatəmizləmə fəaliyyəti zamanı partlayıcı sursatların işə düşməsi nəticəsində həlak olan və ya aldığı xəsarətdən vəfat edən minatəmizləyənlərin ailə üzvlərinə Azərbaycan prezidentinin təqaüdü təsis edilib.

Bununla bağlı martın 31-də prezident İlham Əliyev fərman imzalayıb.

Fərmana əsasən, təqaüdün aylıq məbləği 700 manat müəyyən olunub.

Azərbaycanda indiyə qədər nə qədər şəxsin minatəmizləmə zamanı həlak olması ilə bağlı dəqiq, rəsmi statistika açıqlanmayıb. Amma rəsmi qurumlarının bildirməsinə görə, 10 noyabr sazişindən sonra ölkənin 70-dən çox vətəndaşı minaya düşərək həlak olub, 350 civarında şəxs isə müxtəlif xəsarət alıblar. Onlar habelə əvvəl qeyd edirdilər ki, Ermənistan işğaldan azad olunan ərazilərdə minaların xəritəsini vermir. Amma sonra Azərbaycanda saxlanılan Ermənistan hərbçilərindən bəzilərinin geri təhvil verilməsi əvəzi işğaldan azad edilən bir sıra rayonların minalanmış ərazilərin xəritələrinin alındığı bildirildi. Hərçənd sonra da Azərbaycan rəsmiləri bu xəritələrin böyük ölçüdə reallığı əks etdirmədiyini vurğuladılar. Buna cavab olaraq da Ermənistan baş naziri dedi ki, onlar əllərində olan bütün xəritələri Azərbaycana veriblər.

Xatırlatma

Ötən əsrin 80-ci illərində gərginləşən Qarabağ münaqişəsi Azərbaycan və Ermənistan arasında toqquşmalara səbəb olub. 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycanın Qarabağ bölgəsi, ətraf yeddi rayonu işğal edilib. 2020-ci ildə 44 günlük müharibə (Azərbaycan, Ermənistan və vasitəçi kimi Rusiya arasında noyabrın 10-da imzalanan bəyanatla dayandırılmışdı) və 2023-cü ildə birgünlük hərbi əməliyyatlar nəticəsində Bakı bütün ərazilərində suverenliyini bərpa edib. 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycanın Qarabağ bölgəsi, ətraf yeddi rayonu işğal edilib.

Ötən ilin avqustunda Vaşinqtonda prezident Donald Trampın vasitəçiliyi ilə 30 ildən çox münaqişədə olan Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişi paraflanıb. Paraflanan mətində tərəflər bir-birlərinin ərazi bütövlüyünü tanıyır, habelə qarşılıqlı iddiaların geri çəkiləcəyi vurğulanır.

Ailəsi hazırda Penitensiar Xidmətin Müalicə Müəssisəsində olan keçmiş deputat Nazim Bəydəmirlinin daha geniş xəstəxanaya köçürülməsini istəyir. Bu barədə onun xanımı Fəridə Bəydəmirlinin ölkə başçısına müraciətində bəhs edilir.

O vurğulayır ki, ərinin sağlamlığında çox ciddi problemlər yaranıb, "daha geniş xəstəxanada yatırılıb ciddi müalicə olunmalıdır".

F.Bəydəmirli istəyir ki, əri ev dustaqlığına buraxılsın.

Bu açıqlamaya rəsmi qurumların münasibəti bəlli deyil.

27 mart

Nazim Bəydəmirli Müalicə Müəssisəsinə yerləşdirilib

Keçmiş deputat Nazim Bəydəmirli martın 26-sı axşam saatlarında Penitensiar Xidmətin Müalicə Müəssisəsinə yerləşdirilib.

Bu barədə onun xanımı Fəridə Bəydəmirli məlumat yayıb.

Amma o qeyd edib ki, hələlik, həyat yoldaşının səhhəti ilə bağlı məlumat ala bilməyib.

Məsləyə Penitensiar Xidmətin Müalicə Müəssisəsindən də münasibət almaq mümkün olmayıb.

Nazim Bəydəmirlinin həbsdə səhhəti qəfil pisləşib

Keçmiş deputat Nazim Bəydəmirlinin həbsdə səhhətinin qəfil pisləşdiyi bildirilir. Bu haqda bu gün, martın 26-da onun xanımı Fəridə Bəydəmirli məlumat yayıb. O, Penitensiar Xidmətin rəhbərliyinə və Ədliyyə Hospitalının rəisinə də müraciət edərək vurğulayıb ki, hal-hazırda Qaradağ rayonu13 nömrəli Cəzaçəkmə Müəssisəsində olan N.Bəydəmirlinin səhhəti qəfil pisləşdiyindən təcili yardım çağırılıb hospitalizasiya olunmalıdır.

Bu açıqlamaya sözügedən rəsmi qurumlardan münasibət almaq mümkün olmayıb.

N.Bəydəmirlinin ailəsi bundan əvvəl də onun səhhəti ilə bağlı narahatlıqlarını bəyan edib.

N.Bəydəmirli 2023-cü ilin iyulundan həbsdədir. O, əmlaka sahib olmaq məqsədilə hədə-qorxu ilə tələb etmədə təqsirli bilinsə də, özü ittihamı "uydurma" adlandırıb. Ona 8 il həbs cəzası kəsilib.

N.Bəydəmirli 2005-2010-cu illərdə Gədəbəy rayonundan Milli Məclisin üzvü olub. Keçmiş deputatın sözlərinə görə, 2023-cü ilin yayında Gədəbəyin Söyüdlü kəndində yerli əhalinin etirazları ilə bağlı kimisə qurban vermək lazım gəldiyindən onu seçiblər və bu üzdən, özünü "ekologiya məhbusu" adlandırır.

2023-cü ilin iyununda Söyüdlü sakinləri ərazidəki qızıl zavodundan axan su vasitəsilə kənddəki gölün zəhərləndiyini bildirir və bunun da əhaliyə mənfi təsir göstərdiyini vurğulayaraq etiraz aksiyası keçirmişdilər. Həmin gün və sonradan saxlanan səkkiz nəfərə inzibati qaydada 20 günlük həbs cəzası verilib. Dörd nəfər kənd sakini haqqında isə narkotik ittihamı ilə cinayət işi başlanıb və onlar həbsə göndəriliblər.

Həmin qızıl zavodunun işi dayandırılsa da, sonradan rəsmi komissiya yenidənqurma və modernləşdirilmə ilə bağlı müəyyən tövsiyələr verməklə onun fəaliyyətini mümkün sayıb. İstismarçı "Anglo Asian Mining" şirkəti üzərinə yerli icmalarla münasibətlərin yaxşılaşdırılması, Söyüdlü kəndində korporativ tibbi, sosial layihələrin gerçəkləşdirilməsi tələbləri də qoyulurdu.

Müəssisənin son durumu ilə bağlı yaxın tarixdə ictimaiyyətə açıqlama verilməyib.

Bu gün, martın 27-də Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla Ermənistan xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan arasında telefon danışığı olub.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) məlumatına görə, onlar iki ölkə arasında normallaşma prosesinin daha da irəlilədilməsi istiqamətində müsbət inkişafları məmnunluqla qeyd ediblər.

"Bayramovla Mirzoyan həmçinin regional məsələləri və çoxtərəfli platformalar çərçivəsində fəaliyyətləri müzakirə ediblər", - məlumatda deyilir.

Ötən əsrin 80-ci illərində gərginləşən Qarabağ münaqişəsi Azərbaycan və Ermənistan arasında toqquşmalara səbəb olmuşdu. 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycanın Qarabağ bölgəsi, ətraf yeddi rayonu işğal edilib. 2020-ci ildə 44 günlük müharibə və 2023-cü ildə birgünlük hərbi əməliyyatlar nəticəsində Bakı bütün ərazilərində suverenliyini bərpa edib.

Ötən il avqustun 8-də Azərbaycan və Ermənistanın rəsmiləri Vaşinqtonda sülh müqaviləsinin mətnini paraflayıblar. Oval ofisdə ABŞ prezidentinin iştirakı ilə tərəflər görüşün nəticələri haqda bəyannamə də imzalayıblar. Bəyannaməyə əsasən, Ermənistanın cənubundan keçməklə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında maneəsiz əlaqə yaranacaq. TRIPP adlanan bu marşrut Ermənistanın suverenliyini, ərazi bütövlüyünü və yurisdiksiyasını qoruyub saxlayacaq.

Paraflanan mətində tərəflər bir-birlərinin ərazi bütövlüyünü tanıyır, habelə qarşılıqlı iddiaların geri çəkiləcəyi vurğulanır.

Son aylar Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana tranzit yükdaşımalar da bərpa edilib.

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (AXCP) İmişli rayon şöbəsinin həbsdə olan fəalı, ikinci qrup əlil (Qarabağ müharibəsində xəsarət alıb) Vüqar Qədirliyə ailəsinin göndərdiyi dərmanların çatdırılmadığı bildirilir.

AXCP-dən verilən məlumata görə, dünən, martın 26-da onun oğlu həbsxanaya gedərək atasına çox zəruri olan dərmanları aparıb və dərmanları "çatdırarıq" vədi ilə qəbul ediblər.

"Bu gün Vüqar Qədirli ailəsinə telefon vasitəsilə bildirib ki, ona dərmanlar verilməyib. Saxta ittihamla həbs etdikləri Qarabağ əlilinə zülm verməkdən də çəkinmirlər", - partiyadan vurğulanıb.

Məsələyə cavabdeh rəsmi qurumlardan münasibət almaq mümkün olmayıb.

Həbsxanada səhhətinin pisləşdiyi deyilir

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (AXCP) İmişli rayon şöbəsinin dekabrda həbs edilən fəalı, ikinci qrup əlil (Qarabağ müharibəsində xəsarət alıb) Vüqar Qədirlinin səhhətinin pisləşdiyi bildirilir.

Bu barədə onun yaxınları məlumat verib. Onların deməsinə görə, hazırda Lənkəran rayonundakı həbsxanada saxlanan Xalq Cəbhəsi üzvü lazımı müayinə və müalicədən kənarda qalıb.

Bu açıqlamaya cavabdeh rəsmi qurumlardan münasibət almaq mümkün olmayıb.

Qanunsuz silah saxlamada ittiham edilən V.Qədirli barəsində dekabrın 13-də Nərimanov rayon Məhkəməsində həbs-qətimkan tədbiri seçilib. O, dekabrın 12-də saxlanıb.

AXCP onun saxta ittihamla şərləndiyini açıqlayıb.

Xatırlatma

Müxalifətdə olan AXCP-nin, sədr Əli Kərimli də daxil, 20-dək fəalı hazırda həbsdədir. Partiya müxtəlif ittihamlarla üzləşən bu şəxslərin həbsini siyasi sayır. Amma rəsmilər ölkədə siyasi həbslərin olması ilə bağlı fikirləri əsassız sayırlar. Onların vurğulamasına görə, siyasi məhbus siyahılarında yer alan şəxslər sırf törətdikləri əmələ görə mühakimə ediliblər.

Yerli hüquq müdafiəçilərinə görə, hazırda Azərbaycan həbsxanalarında 340-a yaxın siyasi məhbus var.

2026-cı ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycan əhalisinin nominal gəlirləri əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5.6 faiz artaraq 12 min 574 milyon manat və ya hər nəfərə ayda orta hesabla 612.5 manat olub.

Bu barədə Dövlət Statistika Komitəsinin aylıq hesabatında bildirilir.

2026-cı ilin yanvarında ölkədə muzdla çalışan işçilərin orta aylıq nominal əməkhaqqısı isə 2025-ci ilin müvafiq dövrünə nisbətən 3.8 faiz artaraq 1104 manat təşkil edib. Əməkhaqqı neft-qaz sektorunda 4065 manat, qeyri neft-qaz sektorunda 1050 manat olub. Dövlət müəssisələrində çalışan işçilərin əmək haqları 1073 manata, özəl müəssisələrdə 1133 manata bərabər olub.

Nominal gəlir müəyyən dövrdə insanların, müəssisələrin və ya bütövlükdə ölkənin əldə etdiyi gəlirin cari qiymətlərlə ifadə olunan məbləğidir. Başqa sözlə, bu göstərici insanların real alıcılıq qabiliyyətini deyil, kağız üzərində görünən gəlir məbləğini əks etdirir.

2026-cı ilin fevralında ölkədə inflyasiya 2025-ci ilin fevralına nisbətən 5.7 faiz təşkil edib.

Bu il martın 19-da isə ölkə başçısı ayrıca bəzi dövlət qurumlarının rəhbər işçilərinin maaşlarını artırıb. Baş nazirin maaşı 17 min 160 manat, nazirlərinki isə 13 min 750 manat müəyyən edilib. Fərman yanvarın 1-dən qüvvəyə minmiş sayılır.

Dövlət qulluqçularının aylıq vəzifə maaşının minimum məbləği inzibati vəzifələr üçün 1170, yardımçı vəzifələrə isə 760 manat müəyyən edilib.

Ötən il Azərbaycanda minimum pensiya 320, minimum əməkhaqqı isə 400 manata qaldırılıb.

Müstəqil iqtisadçıların vurğulamasına görə, bir çox dövlət qurumlarında "paket" sistemi hökm sürüb, bəzi sahələrdə məmurlar vergidən yayınmaqla hər ay əməkhaqqından qat-qat artıq ödəniş alıblar.

Rəsmilər belə iddiaları təsdiq etmirdilər, amma ölkədə "boz əməkhaqqı" sisteminin mövcud olduğunu da danmırdılar.

Bu ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycanla İran İslam Respublikası arasında ticarət əməliyyatlarının həcmi 117.6 milyon ABŞ dolları təşkil edib. Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatına görə, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 13.3 milyon dollar və ya 12.8 faiz çoxdur.

Hesabat dövründə Azərbaycandan İrana 2.4 milyon dollarlıq məhsul göndərilib. Bu, ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 2.1 faiz azdır.

İrandan Azərbaycana isə 115.3 milyon dollar dəyərində məhsul gətirilib ki, bu da 13.1 faiz artım deməkdir. Bununla da hesabat dövründə İran Azərbaycanın ən çox məhsul idxal etdiyi ölkələr sırasında dördüncü pillədə qərarlaşıb.

Bu ilin yanvar-fevralında Azərbaycan xarici ölkələrlə 6 milyard 264 milyon dollar dəyərində ticarət əməliyyatı aparıb. Bu, ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 2 milyard 640 milyon dollar və ya 29.6 faiz azdır.

Xarici ticarət dövriyyəsinin 3 milyard 665 milyon dolları ixracın, 2 milyard 599 milyon dolları isə idxalın payına düşüb. Son bir ildə ixrac 23.1 faiz, idxal isə 60 faiz azalıb.

Yekunda xarici ticarətdə 1 milyard 66 milyon dollarlıq müsbət saldo yaranıb ki, bu da illik müqayisədə 438 milyon dollar (70 faiz) çoxdur.

Azərbaycan külli miqdarda mənimsəmədə təqsirləndirilən şəxsi Özbəkistana ekstradisiya edib.

Baş Prokurorluğun məlumatına görə, "Abdullon Şadiyev 2025-ci ilin dekabrında Heydər Əliyev adına Beynəlxalq Hava Limanında saxlanılıb və barəsində məhkəmənin qərarı ilə həbs-qətimkan tədbiri seçilib... O, 18.03.2026-cı il tarixdə Ədliyyə Nazirliyinin Penitensiar Xidmətinin xüsusi konvoyunun müşayiəti ilə Özbəkistan səlahiyyətli orqanlarına təhvil verilib".

Bu məsələyə Şadiyevin özü və yaxınlarının münasibəti bəlli deyil.

Xatırlatma

Azərbaycan bundan əvvəl də mənimsəmə və başqa ittihamlar ilə axtarışda olan bir sıra Orta Asiya respublikası vətəndaşlarını öz ölkələrinə təhvil verib. Lakin sonradan onlardan bir çoxunun ədalətli şəkildə mühakimə edilmələri mübahisəli sayılıb.