«Bir az əvvəl gəlib işıq kabelini kəsib apardılar. Onsuz da qazsız, soyuqda qalmışdıq. Yeganə ümidimiz o kabel idi, hər dəfə kəsib yerə atıb gedəndən sonra özümüz birləşdirirdik. Qar başlayan kimi yenə gəlib kəsdilər, ancaq bu dəfə yerə atmadılar. Dedilər, «başçı tapşırıb ki, kabeli özümüzlə götürək»».
Bakının mərkəzində – Abdulla Şaiq küçəsində yaşayan sakinlər çarəsiz duruma düşüblər. AzadlıqRadiosuna danışırlar ki, yanvarın 31-də məhəlləyə gələn bir neçə nəfər işıq kabelini kəsib. Ancaq bu dəfə kabeli özləri ilə aparıblar. Bu vaxtadək qazsız qalan məhəllə indi həm də işıqsız qalıb.
«BU QƏDƏR İNSANA NECƏ QIYMAQ OLAR?»
Küçədəki 79 saylı evin sakini olan Cəbrayıl köçkünü Elşən Məmmədov bu addımın ərazidə yaşayanlara vurulan ən ağır zərbə olduğunu deyir: «Qoca, uşaq, xəstə, əlil var... Bu qədər insana necə qıymaq olar... Gözlədilər, qar yağmağa başlayanda gör nə oyun çıxartdılar. Evin içində paltoya, şərfə bürünmüşük, uşaqlar əlcəyi əlindən soyunan kimi əlləri donur».
Qarlı havada bir məhəllənin işığının söndürülməsi burada yaşayan Nabat Kərimovanı da qəzəbləndirib: «Bu məmurlar insanların ən zəif nöqtəsindən vurur. Gözlədilər, qar yağmağa başlayanda gəlib kabeli kəsdilər. Özləriylə apardılar ki, birləşdirə bilməyək. Arxayındırlar ki, dərəbəyilik hökm sürən ölkədə yaşayırıq, bu evlərdən birində bir qoca soyuqdan ölsə, bunun məsuliyyəti ən yaxşı halda ölənin üzərində qalacaq ki, canı çıxaydı, ölməyəydi».
"Sovetski" xarabalıqları- FOTOLAR
Rəsmilərin əsas fikri belə idi ki: "Sovetskinin sökülməsi yarı uçuq mənzillərdə yaşayan 50 minə yaxın insanın mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılmasına yönəlmiş böyük həcmli layihədir".
Birinci mərhələdə Nərimanov heykəlinin ətrafından Hüseyn Cavid parkına qədər ərazi tam köçürüldü və avtomobil yolu salındı".
Sovetski Bakı şəhərinin Yasamal rayonunda yerləşən iki əsrə yaxın tarixi olan tarixi məhəllə idi.
Əvvəllər tarixi abidələr siyahısında olan bəzi binalar söküntü başlayandan sonra bu siyahıdan çıxarıldı.
Cəlil Məmmədquluzadənin ev muzeyi də Süleyman Tağızadə küçəsi 56-da yerləşir.
Məhəllələrdə söküntü işləri başlayan gündən divarlarda müxtəlif etiraz sloqanları görmək olardı.
2014-2016-cı illərdə ərazidə aparılan söküntü işləri ilə əlaqədər Sovetskidə yerləşən xeyli sayda yaşayış evi söküldü.
Sovetskidə hər 1 kv.m üçün 1500 manat ödənilməsi təklifi olunsa da evləri kiçik olan sakinlər bundan razı qalmadılar.
Son on ildə Sovetskinin ara küçələrində hündürmərtəbəli binaların tikintisi başlamışdı.
Jurnalist Osman Mirzəyevin, məşhur teatr aktyoru Abbas Mirzə Şərifzadənin yaşadığı evlərin bir əsrdən çox tarixi var idi. Artıq o evlər sökülüb.
Sovetskidə yaşı 100 ildən artıq olan tarixi binalar, muzeylər, məscidlər, hamamlar, Azərbaycanın tanınmış ziyalılarının yaşadıqları evlər yerləşirdi.
Sökülən yaşayış evlərinin bəzilərinin bir əsrdən çox yaşı var idi.
Sovetsidə yerləşən əsrlik binaların qapıları və üzərindəki naxışları xüsusilə seçilirdi.
Rəsmi informasiyaya görə, “Sovetski” ərazisində yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət abidəsi sayılan təxminən 200 ev, 9 hamam, 4 məscid, 1 kilsə, 10-dək təhsil və səhiyyə müəssisəsi mövcud idi.
Üzeyir Hacıbəyov, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Cəfər Cabbarlı, Mikayıl Müşfiq və s məşhur şəxslər bir müddət Sovetski məhəlləsində yaşayıblar.
Sökülən yaşayış evlərinin bəzilərinin bir əsrdən çox yaşı var idi.
Sökülən evlərin arasında vaxtı ilə dövlət tərəfindən qorunan tarixi-memarlıq abidələri də var idi.
Binalar söküldükcə qapılarda, divarlarda yazılan yazılar bura gələnlərə mesaj ötürürmüş kimi diqqət çəkirdi.
Sovetskinin ərazisi “Bayır şəhər” adı ilə də tanınırdı.
Sökülən tarixi binaların əksəriyyətinin üzərindəki naxışlar oyma ilə işləndiyindən, bina ilə birlikdə tarixdən silindi.
«ÇARƏSİZ QALMIŞIQ»
Səfiyyə Mustafayeva onkoloji xəstədir. Deyir, evdə bir stəkan su isitməyə imkan yoxdur: «Qazı kəsmişdilər, qızdırıcılardan istifadə edirdik. İndi o da yoxdur. Hökumət bizə yaşamaq üçün variant qoymayıb. Bir azdan qaranlıq da düşəcək, çarəsiz qalmışıq».
Yasamal rayon İcra Hakimiyyətindən «Qaynar xətt»ə bildirilib ki, qeyd olunan məhəllə söküntü ərazisinə düşür. Sakinlərə evlərini tərk etmək üçün dəfələrlə xəbərdarlıq olunub: «Düzdür, dəfələrlə xəbərdarlıq olunub ki, kommunal xidmətlər dayandırılacaq. Ancaq bu gün kabelin kəsilib aparılmasından xəbərimiz yoxdur. Biz işıq kəsən deyilik ki... İşıq idarəsi var, ora müraciət edib aydınlaşdırsınlar».
«XƏTLƏRİ NECƏ GƏLDİ, BİRLƏŞDİRİRLƏR»
Yasamal rayon işıq idarəsindən də qeyd olunan məhəllədəki hadisədən xəbərsiz olduqlarını və məsələni araşdıracaqlarını bildiriblər: «Orda bir neçə dəfə işıq xətti ayrılıb, ancaq sakinlər özbaşına birləşdiriblər. Söküntü ərazisidir, necə gəldi xətləri birləşdirirlər, sabah bir hadisə baş verəndə bizim boğazımızdan yapışacaqlar. Ancaq bu gün kabelin kəsilib götürülməsindən xəbərimiz yoxdur. Rəis yerində yoxdur, gələndə xəbər verərik, araşdırılar».
A.Şaiq küçəsinin sakinlərini işıqsız, qazsız evlərdə qarşıdakı şaxtalı gecədən salamat çıxıb-çıxmayacaqları düşündürür.
Abdulla Şaiq küçəsi «Sovetski» ərazisinə aiddir və söküntü planına düşüb. Lakin sakinlərin bir hissəsi kompensasiyanın məbləği ilə razılaşmır, bir hissəsi yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin düzgün ölçülmədiyini iddia edir. Bu səbəblərdən də mənzillərini tərk etmirlər. Son devalvasiyalardan sonra kompensasiya məbləğinin artırılmaması isə sakinləri daha da ümidsiz edib.
-
AzadlıqRadiosu ©
- MÜTLƏQ hiperlinklə istinad verilməlidir.
- İcazə olmadan fotolarımızı təkrar dərc etməyin.
İstifadə şərtləri haqda ətraflı burada