Aprelin 15-də BMT xəbərdarlıq edib ki, Əfqanıstanda ərzaq yardımlarına pul tapılmasa Əfqanıstanda 7 milyon adam ac qala bilər. BMT ərzaq proqramları üçün 250 milyon dollar təcili yardıma ehtiyac olduğunu bildirir.

Əfqanıstanın 30 milyonluq əhlaisində xüsusilə qadın və uşaqların daha çox aclıq riski qarşısında olduğu bildirilir.

İyulun 27-də Fransa prezidenti Emmanuel Makron nəzarətdən çıxmış iri meşə yanğınları ilə bağlı böhran iclası keçirib. Yanğınlar 250 mindən çox insanı evlərindən didərgin salıb. "The Associated Press" yanğınların yayılma sürətinin azalması əlamətlərinin də olduğunu yazır.

Fransanın cənub-qərbindəki Jironda bölgəsində Parisdən dörd dəfə böyük ərazi yanaraq külə dönüb. Amma ötən gecə vəziyyət "ümumilikdə sabit" qalıb. Bu, ötən həftədən bəri davam edən yanğının əvvəlki günlərlə müqayisədə zəiflədiyini göstərir.

Yeni təxliyələr elan olunmayıb. Fransa avqustda turizm mövsümünün pik dövrünə hazırlaşır, Jirondanın rəsmi qurumları turistlərin bölgəyə axınının qarşısını almaq məqsədilə əlavə məhdudiyyətlər tətbiq edib. Uşaqlar və əlillər üçün istirahət düşərgələrinin fəaliyyəti qadağan olunub.

Yanğınlar nəticəsində Jirondada ümumilikdə 220 min nəfər təxliyə olunub. Landlar bölgəsində isə daha 36 min nəfər evlərini tərk edib. Onların bir hissəsinə sonradan geri qayıtmağa icazə verilib.

Ondan çox ölkə yardım məqsədilə Fransa və İspaniyaya təyyarələr, helikopterlər, yanğınsöndürənlər və digər resurslar göndərib. Hər iki ölkədə yanğınlar nəticəsində 330 mindən çox insanın evini tərk etdiyi bildirilir.

Makron hökumətin böhran iclasından sonra açıqlama verməyib. Həftəsonu isə X sosial şəbəkəsində yazdığı paylaşımda yanğından zərər çəkmiş icmalara uzunmüddətli dəstək vəd edib.

İspaniyada Madrid ətrafında və Valensiya bölgəsində meşə yanğınları nəzarətdən çıxıb. Rəsmi orqanlar 76 min nəfəri təxliyə edib, daha 30 min nəfərə isə evlərini tərk etməmək göstərişi verilib.

İspaniya və Fransada bu il istilər tez başlayıb. Meşələr və kolluqlar həddindən artıq quruyub və yanğınlar görünməmiş miqyas alıb. Bu vəziyyət iqlim dəyişikliyinə qarşı daha qəti tədbirlərin görülməsi çağırışlarını gücləndirib.

İspaniyanın baş naziri Pedro Sançes deyib ki, "meşə yanğınları fövqəladə iqlim vəziyyətinin nəticəsidir".

Madriddən qərbdə Barselonanın ərazisindən beş dəfə böyük sahə yanıb.

Litvanın Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) Rusiya və Belarusun bəzi vətəndaşlarının ölkəyə girişinə qadağa qoyulmasını təklif edir. Söhbət işğal olunmuş Ukrayna ərazilərində təhsil və elm, mədəniyyət, idman və əyləncə sahələrində fəaliyyət göstərmiş, Litvaya bu sahələrdə çalışmaq üçün getmək istəyənlədən gedir. Eyni təklif Rusiyanın Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı müharibəsini birbaşa və ya dolayısı ilə dəstəkləyən və ya bu müharibədə iştirak edən şəxsləri də nəzərdə tutur.

"Delfi"nin məlumatına görə, Rusiya və Belarus vətəndaşlarından bəyannamə imzalamaları tələb oluna bilər. Sənəddə Rusiyanın Ukraynaya qarşı təcavüz pislənəcək, BMT Nizamnaməsi və prinsiplərinə, Ukraynanın müstəqilliyi və suverenliyinə dəstək ifadə olunacaq.

LRT bildirir ki, "Ukraynaya qarşı hərbi təcavüzlə əlaqədar məhdudlaşdırıcı tədbirlər haqqında" qanuna bununla bağlı dəyişikliklər təklif olunur.

Qanun layihəsi Litvada yaşamaq icazəsi olan Rusiya və Belarus vətəndaşlarına strateji obyektlərin və hərbi poliqonların yaxınlığında daşınmaz əmlak almağı qadağan edir. Bu məhdudiyyət onlara məxsus hüquqi şəxslərə də şamil ediləcək.

XİN həmçinin Litvada yaşamaq icazəsi olmayan Belarus vətəndaşlarına da ölkədə daşınmaz əmlak almağın yasaqlanmasını təklif edir. Rusiya vətəndaşları üçün bu məhdudiyyət artıq 2023-cü ildən qüvvədədir.

Qanun qəbul edilərsə, 2027-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minə bilər.

Rumıniya Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus F-16 qırıcısı iyulun 26-da səhər saatlarında ölkənin hava məkanında daha bir dronu vurub. Bu, son günlər vurulan üçüncü drondur. Hadisə Odessa yaxınlığındakı Sulina-Kiliya bölgəsində, Rumıniyanın ərazi suları üzərində baş verib. Bu barədə Rumıniya prezidenti Nikuşor Dan X sosial şəbəkəsində yazıb.

Dan onu da yazıb ki, Rumıniya Baş Prokurorluğunun araşdırması iyulun 24-də səhər vurulan dronun Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsində istifadə olunduğunu üzə çıxarıb. Onun sözlərinə görə, bu məlumatlar Rusiyaya göndəriləcək diplomatik notanın əsasını təşkil edəcək.

"Rusiya Federasiyasının Rumıniyanın hava məkanını pozmağa davam etməsi yolverilməz və qəbuledilməzdir. Bu hava məkanı həm də NATO və Avropa İttifaqının hava məkanıdır. Belə hərəkətlər qəbuledilməzdir və müttəfiqlərimizlə birlikdə buna son dərəcə ciddi yanaşırıq", – deyə Rumıniya prezidenti bildirib.

Bundan əvvəl Dan iyulun 25-də səhər Sfıntu-Georqe şəhərindən 10 kilometr qərbdə ikinci dronun vurulduğunu açıqlayıb.

İyulun 26-dakı insidentdən sonra Rumıniya Xarici İşlər Nazirliyi Rusiyanın ölkədəki səfirini çağırıb.

Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski iyulun 27-də Londonda Böyük Britaniyanın yeni baş naziri Endi Börnemlə görüşəcək.

Leyboristlər Partiyasından Kir Starmerin istefasından sonra Börnem bir həftə əvvəl vəzifəyə başlayıb. Zelenski onun qəbul etdiyi ilk xarici lider olacaq.

"Böyük Britaniya Ukraynanın yanındadır və dəstəyimiz sarsılmaz qalır", – Börnem səfər ərəfəsində bildirib.

"Rusiya qətiyyətimizə şübhə etməməlidir. Ukrayna üçün davamlı və ədalətli sülh əldə olunanadək geri çəkilməyəcəyik", – o əlavə edib.

Börnem və Zelenskinin Böyük Britaniyada üç həftədir dəniz təhlükəsizliyi və mina əleyhinə təlimlərdə iştirak edən 200 ukraynalı hərbçi ilə də görüşəcəyi planlaşdırılır.

"Stone Cloak" sistemi

Səfər zamanı Börnemin Böyük Britaniyanın yeni "Stone Cloak" elektron müharibə sisteminə aid texnologiyanın əqli mülkiyyət hüquqlarını Ukrayna ilə bölüşəcəyini açıqlayacağı gözlənilir. Bu, Ukraynaya həmin sistemi öz ölkəsində istehsal etməyə imkan verəcək.

Rəsmilərin bildirdiyinə görə, dronlara quraşdırılan planşet ölçülü bu radioelektron mübarizə qurğuları Rusiya HHM sistemlərinin onları izləməsinə və hədəfə almasına mane olur.

Dauninq-Strit vurğulayıb ki, 2022-ci ilin fevralında Rusiya genişmiqyaslı işğala başlayandan bəri Böyük Britaniya Ukraynaya 25 milyard funt sterlinq həcmində (33 milyard ABŞ dolları) ümumi dəstək göstərib. Bunun 16 milyard funt sterlinqi (21 milyard ABŞ dolları) birbaşa hərbi yardımdır.

Zelenski Londona səfərdən sonra iyulun 28-də Vaşinqtona gedərək ABŞ prezidenti Donald Trampla görüşəcək.

Zelenskinin bu ayın əvvəlində vəfat etmiş ABŞ senatoru Lindsi Qremin dəfn mərasiminə qatılacağı gözlənilir. Respublikaçı senator Ukraynanın fəal tərəfdarlarından idi və ölümündən bir neçə gün əvvəl Kiyevdə Zelenski ilə görüşmüşdü.

Bu arada Ukraynada müharibə qurbanlarının sayı artmaqdadır. İyulun 26-da Kiyev Rusiyanın ballistik raket hücumuna məruz qalıb. Gün ərzində digər regionlara hava zərbələrində azı altı nəfər həlak olub.

ABŞ prezident Donald Tramp administrasiyası iyulun 24-də Avropa İttifaqı ölkələri, Çin və Rusiya daxil olmaqla 60 ticarət tərəfdaşından idxal olunan mallara yeni gömrük rüsumları elan edib. Məlumatı ABŞ Ticarət Nümayəndəliyinin Ofisi yayıb.

Bu qərardan öncə dünyanın demək olar ki, bütün ölkələrinə tətbiq edilən 10 faizlik qlobal rüsumların müddəti başa çatıb. Rusiya həmin siyahıda olmayan azsaylı ölkələrdən biri idi. ABŞ Ali Məhkəməsi həmin rüsumların iyulun 24-dək ləğv edilməsinə qərar vermişdi.

Yeni rüsumlar 10 faizdən 12,5 faizə qədər dəyişəcək. Administrasiya bunu həmin ölkələrin “məcburi əməyin tətbiqi ilə istehsal olunmuş malların idxalına yetərincə qadağa qoymaması” ilə izah edib.

Məcburi əməyin məhdudlaşdırılması üçün tədbirlər görən ölkələr, o cümlədən Avropa İttifaqı üzvləri üçün rüsum dərəcəsi 10 faiz olacaq. Rusiya və Çin daxil digər ölkələrə isə 12,5 faizlik rüsum tətbiq ediləcək.

Avropa İttifaqı yeni rüsumları "xoşagəlməz sürpriz" adlandırıb. Aİ-nin xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələləri üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas xüsusilə ittifaqın məcburi əməyin tətbiqində ittiham olunmasını əsassız saydığını bildirib. Faktiki olaraq Aİ üçün vəziyyət dəyişmir, çünki 10 faizlik rüsumlar qüvvədə qalır.

ABŞ administrasiyasının qərarına Meksika, Braziliya və Avstraliya kimi ölkələr daha sərt reaksiya veriblər. Həmin ölkələr üçün rüsum dərəcəsi 12,5 faiz müəyyən edilib.

ABŞ ilə Rusiya arasında qarşılıqlı ticarət dövriyyəsi, xüsusilə Rusiyanın 2022-ci ildə Ukraynaya genişmiqyaslı müdaxiləsindən sonra kəskin azalıb. Hazırda ildə təxminən 4 milyard dollar təşkil edir. ABŞ Rusiyadan əsasən gübrələr, nadir metallar və nüvə yanacağı idxal edir.

ABŞ Müdafiə Nazirliyi (Pentaqon) "şübhəli fəaliyyətlə məşğul olan" və ölkənin milli təhlükəsizliyinə təhdid yaradan xarici qurumların yenilənmiş siyahısını dərc edib. Siyahıda Çin, Rusiya və İranda fəaliyyət göstərən 130 ali təhsil və elmi-tədqiqat müəssisəsi yer alıb.

Pentaqonun rəsmi saytında bildirilir ki, "ABŞ tədqiqatçılarına, akademik qurumlarına və sənaye tərəfdaşlarına bu siyahıdakı istənilən qurumla əməkdaşlıq, maliyyələşdirmə və ya məlumat mübadiləsi məsələlərində son dərəcə ehtiyatlı davranmaq tövsiyə olunur".

Siyahıya Rusiyanın 33 ali təhsil və elmi-tədqiqat ocağı salınıb. Bunların arasında Moskva Dövlət Universiteti, Ali İqtisadiyyat Məktəbi, Bauman adına Moskva Dövlət Texniki Universiteti, Moskva Aviasiya İnstitutu, Kurçatov İnstitutu, Skolkovo Elm və Texnologiya İnstitutu və digər qurumlar var.

"T-invariant" nəşri apreldə yazmışdı ki, oliqarx Oleq Deripaskanın maliyyə dəstəyi ilə Moskva Dövlət Universitetində süni intellekt fakültəsi açılıb. Nəşrin məlumatına görə, həmin fakültəyə Rusiya prezidenti Vladimir Putinin kiçik qızı rəhbərlik edir. O, eyni zamanda universitetin Süni İntellekt və İntellektual Sistemlər Problemləri üzrə Perspektiv Araşdırmalar İnstitutunun direktorudur.

İranın Körfəz regionundakı Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi (MKİ) obyektlərinə təşkil etdiyi dron hücumları Rusiyanın bu prosesdə mümkün roluna dair sualları gündəmə gətirib.

Bu barədə ABŞ kəşfiyyatındakı məlumatlara bələd olan dörd mənbə "Reuters" agentliyinə məlumat verib. Amma agentlik rəsmi şəxslərin bu xüsusda hələlik qəti qənaətə gəlmədiyini yazır.

Bununla belə, mənbələr hücumların effektivliyini, yüksək dəqiqliklə reallaşdırılmasını və Rusiyanın İrana göstərdiyi geniş texniki dəstəyi mümkün sübutlar kimi önə çəkirlər.

Kreml iyulun 23-də bu xəbərləri şərhsiz buraxıb.

"Reuters" və digər media qurumlarının məlumatına görə, mart ayında ən azı iki MKİ obyekti hədəf alınıb. Bunlardan birinin ABŞ-nin Ər-Riyaddakı səfirliyində yerləşən MKİ stansiyası, digərinin isə İraqın şərqindəki gizli obyekt olduğu bildirilir. Bəzi mənbələr əlavə MKİ məntəqələrinin də zərbələrə məruz qaldığını desələr də, detalları danışmayıblar.

Qərb kəşfiyyat xidmətlərindən birinin daxili sənədində Rusiyanın regiondakı MKİ obyektlərinin hədəfə alınmasında rolu olması ehtimalından söz açılır.

Rusiyanın İrana hədəf koordinatları ötürə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar ötən həftəsonu daha da güclənib. İran İordaniyadakı ABŞ hərbi bazasına ballistik raketlərlə zərbələr endirib; iki hərbçi həlak olub.

Ağ ev mövzu ilə bağlı sorğunu MKİ-yə yönləndirsə də, idarə rəsmi açıqlama verməyib. Eyni zamanda, İranın BMT-dəki nümayəndəliyi, Rusiya Müdafiə Nazirliyi və Səudiyyə Ərəbistanı hökuməti də "Reuters"in suallarını cavablandırmaqdan yayınıb.

Avropa İttifaqına (Aİ) üzv ölkələrin səfirləri Rusiyaya qarşı 21-ci sanksiyalar paketi barədə siyasi razılıq əldə ediblər. "Reuters" agentliyi bu barədə iyulun 23-də dörd Aİ diplomatına istinadla məlumat yayıb.

Diplomatlardan ikisinin sözlərinə görə, məhdudiyyətlər sırasına Rusiya neftinin qiymət tavanının 12 aylıq dondurulması daxildir. Həmçinin Rusiyanın mayeləşdirilmiş təbii qazının (LNG) üçüncü ölkələrə ötürülməsinə icazə verən və avtomatik uzadılacaq birillik istisna da nəzərdə tutulur.

"Üzv dövlətlər Yunanıstana həmrəylik nümayiş etdirdilər. Gələcəkdə Yunanıstanın da digər ölkələrə eyni dəstəyi verəcəyi gözlənilir", – Aİ diplomatlarından biri bildirib.

Hazırda sanksiyalar paketi üzrə texniki işlər yekunlaşmaq üzrədir. Sənədin rəsmən qəbulu üçün bu gün, iyulun 23-də günortadan sonra yazılı prosedura start veriləcək.

Rusiya neftinin qiymət tavanına edilən düzəlişlərin bir il müddətinə dondurulması Rusiyanın "müharibə maşınının bazar şoklarından faydalanmasının qarşısını alacaq". Bunu Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Lyayen bildirib.

Onun sözlərinə görə, yeni paket çərçivəsində daha 32 Rusiya bankı, kriptovalyuta şirkəti və neft ticarəti platforması Aİ-nin əməliyyat qadağası siyahısına salınır.

Fon der Lyayen əlavə edib ki, bu paket həmçinin Rusiyanın kölgə donanmasını dəstəkləyən gəmiləri hədəf alır və Rusiya hərbçilərinin Aİ-yə girişinin rəsmən qadağan olunması istiqamətində mühüm addımdır.

Ermənistan Prokurorluğu parlament seçkilərində "Güclü Ermənistan" alyansının seçki siyahısına rəhbərlik etmiş və deputat mandatı qazanmış Narek Karapetyana cinayət işi açıb. Bu haqda Baş Prokurorluğunun nümayəndəsi AzadlıqRadiosunun erməni xidməti və “Armenpress” agentliyinə məlumat verib.

Narek Karapetyan zorakılıq və ya hədə-qorxu tətbiq etməklə insanları toplantıda iştiraka məcburetmə, xüsusilə külli miqdarda pul vəsaitlərinin yuyulması maddələri ilə ittiham olunur.

Bundan əvvəl Ermənistan Mərkəzi Seçki Komissiyası onu cinayət məsuliyyətinə cəlb etməyə, lakin həbs etməməyə icazə verib. 35 yaşlı Karapetyan deputat seçildiyi üçün deputat toxunulmazlığı var.

Narek Karapetyan Rusiyada sərvət toplamış iş adamı, “Güclü Ermənistan”ın lideri Samvel Karapetyanın qardaşı oğludur. Samvel Karapetyan hazırda ev dustaqlığında saxlanılır. O, Ermənistanda hakimiyyəti ələ keçirməyə çağırışlar, konstitusiya quruluşunu devirməyə cəhd və xüsusilə külli miqdarda çirkli pulların yuyulmasında ittiham olunur.

Prokurorluğun Narek Karapetyanla bağlı vəsatəti Samvel Karapetyanın silahdaşı Alik Aleksanyanın həbs olunduğu cinayət işi ilə əlaqədardır. Alik Aleksanyan xüsusilə külli miqdarda çirkli pulların yuyulması və seçicilərin ələ alınmasında ittiham edilir.

Bundan bir gün əvvəl – iyulun 21-də isə hazırda seçkiqabağı rüşvət paylamaqda ittiham olunaraq həbsdə saxlanılan "Güclü Ermənistan"ın daha iki namizədi – David Qazinyan və Ayk Sukiasyan deputat mandatı alıblar.

Rusiya Dövlət Duması ölkədən getmiş Rusiya vətəndaşlarının hüquqlarını məhdudlaşdıran qanun layihəsini ikinci və üçüncü oxunuşda qəbul edib.

Sənədə əsasən, ölkədən getmiş və hər hansı cinayət işi və ya müəyyən inzibati xətalara görə cəzanın icrasından yayınan şəxslərə bir sıra qadağalar tətbiq ediləcək.

AzadlıqRadiosunun rus xidməti yazır ki, bu şəxslərə xarici pasport almaq, Rusiya vətəndaşlığından çıxmaq üçün müraciət ünvanlamaq, "Qosusluqi" dövlət elektron xidmətlər portalından yararlanmaq qadağan olunacaq. Onlar Rusiyadakı pul vəsaitləri və əmlaklarını idarə edə bilməyəcəklər.

Rusiya diplomatik nümayəndəlikləri xaricdə saxlanılan Rusiya vətəndaşlarına hüquqi dəstək göstərməyəcək, əksər konsulluq və notariat xidmətlərini təqdim etməyəcəklər. Yalnız şəxsin sağ olduğunu təsdiqləyən sənəd veriləcək, həmçinin görmə məhdudiyyətli şəxslərin imzası təsdiqlənəcək.

Qanun ordunun "nüfuzdan salınması", Rusiyaya qarşı sanksiyalara və ölkənin ərazi bütövlüyünün pozulmasına çağırışlar, habelə "xarici agentlər" və "arzuolunmaz təşkilatlar" haqqında maddələr üzrə ittiham edilən Rusiya vətəndaşlarına şamil olunacaq.

Baş Prokurorluq bu məhdudiyyətlərə məruz qalan şəxslərin açıq reyestrini rəsmi internet səhifəsində dərc edəcək.

Fransa parlamenti 15 yaşından kiçik şəxslərin sosial şəbəkələrdən istifadəsinə qadağa qoyulmasını təsdiqləyib. Bununla da Fransa Avropa İttifaqında (Aİ) belə bir məhdudiyyəti qanunvericilik səviyyəsində tətbiq edən ilk dövlət olacaq.

AFP agentliyinin məlumatına görə, qanun layihəsinin lehinə Milli Assambleyanın 279 deputatı səs verib, 81 nəfər isə bunun əleyhinə çıxıb. Sənəd daha əvvəl Senat tərəfindən də bəyənilib.

Bu addımı fəal şəkildə dəstəkləyən prezident Emmanuel Makron sosial şəbəkə hesabında yazıb ki, Fransa uşaqların və yeniyetmələrin qorunması məsələsində Avropada aparıcı qüvvədir. O, parlamentə təşəkkür edərək bildirib ki, qərar hələ Konstitusiya Şurasında da təsdiq olunmalıdır. Makron daha əvvəl vurğulamışdı ki, bu qadağanın artıq sentyabrdan qüvvəyə minəcəyinə ümid edir.

Yeni qaydalara əsasən, sentyabrın 1-dən sosial şəbəkələrdə 15 yaşından kiçik şəxslər üçün yeni hesabların açılması qadağan edilməlidir. 2027-ci il yanvarın 1-nə qədər isə fransalı yeniyetmələrin mövcud hesabları tamamilə bağlanmalıdır.

Buna baxmayaraq, qadağanın pozulmasına görə uşaqlar və ya onların valideynləri üçün sənəddə hər hansı cəza tədbiri nəzərdə tutulmayıb.

Ötən ilin sonunda Avstraliya 16 yaşından kiçik uşaqlar üçün sosial medianı qadağan edən ilk ölkə olub.

Rusiyanın Federal Təhlükəsizlik Xidməti (FSB) Tümen sakininin Uraldakı sənaye müəssisələrindən birində terror aktı hazırlayarkən "zərərsizləşdirildiyini" açıqlayıb. TASS agentliyi bu barədə qurumun İctimaiyyətlə Əlaqələr Mərkəzinə istinadən məlumat yayıb.

Təhlükəsizlik orqanlarının iddiasına görə, Ukrayna SSR-də doğulmuş 60 yaşlı şəxs "Telegram" vasitəsilə Ukrayna xüsusi xidmət orqanlarının nümayəndəsi ilə əlaqə yaradıb, onun tapşırığı ilə Ural Federal Dairəsində yerləşən iri sənaye müəssisəsində terror aktı hazırlığına başlayıb.

FSB iddia edir ki, həmin şəxs saxlanılarkən əməkdaşlara atəş açıb və cavab atəşi ilə öldürülüb.

Rusiyanın İstintaq Komitəsi şübhəli şəxs barəsində terror aktına hazırlıq, odlu silah, döyüş sursatı və partlayıcı qurğuların qanunsuz dövriyyəsi, həmçinin hüquq-mühafizə orqanları əməkdaşlarının həyatına qəsd maddələri ilə cinayət işi qaldırıb.

"Vacib Hekayələr" nəşrinin hesablamalarına görə, bu, Rusiyanın Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı işğalından bəri FSB-nin əməliyyat zamanı şübhəlini öldürdüyünü açıqladığı 87-ci haldır.

Yəməndə İranın dəstəklədiyi husi qruplaşması iyulun 20-də Səudiyyə Ərəbistanına dəniz embarqosu elan edib.

Qruplaşma bu məhdudiyyəti necə reallaşdıracağını açıqlamayıb. Bu arada Tehran ABŞ ilə yenidən tammiqyaslı müharibəyə qayıtdığını bəyan edib. Tərəflər strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazına nəzarət uğrunda döyüşləri davam etdirirlər.

Bəyanatdan öncə Səudiyyə Ərəbistanı və husilər son bir neçə ildə ilk dəfə qarşılıqlı zərbələr endiriblər. Bu isə 2022-ci ildə əldə olunmuş kövrək atəşkəsin pozulması ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib.

Husilər bildiriblər ki, embarqo "gözə göz" prinsipinə əsaslanır və dərhal qüvvəyə minir.

Qərar icra olunarsa, Səudiyyə Ərəbistanının Qırmızı dəniz limanları vasitəsilə neft ixracını poza bilər. Bu marşrut krallığın Hörmüz boğazına alternativ əsas ixrac yollarından biridir. ABŞ-İran müharibəsinin şiddətlənməsi Hörmüz boğazında gəmiçiliyə təhdid yaradıb. Belə bir qadağa isə dünyanın ən böyük xam neft ixracatçısına arxalanan qlobal enerji bazarlarını daha da gərginləşdirə bilər.

BMT-nin sözçüsü Stefan Düjarrik xəbərdarlıq edib ki, bu təhdid regionda münaqişənin genişlənməsi riskini artırır.

Böyük Britaniyanın baş naziri Kir Starmer rəsmən istefa verib. Kral III Çarlz onun istefasını qəbul edib. Starmer kralla görüşdən əvvəl Dauninq-stritdəki iqamətgahının qarşısında sonuncu dəfə mətbuat qarşısına çıxıb.

"Mənim missiyam başa çatdı. Altı il yarım ərzində partiyamızı 2019-cu ilin tarixi məğlubiyyətindən xilas etdim. Onu ölkə maraqlarına cavab verəcək şəkildə yenidən formalaşdırdım və 2024-cü il ümumi seçkilərində inamlı qələbəyə daşıdım", – deyə Starmer bəyan edib. Onun sözlərinə görə, hakimiyyətdə olduğu müddətdə Britaniya iqtisadiyyatı güclənib, immiqrasiya əhəmiyyətli dərəcədə azalıb, ölkənin müdafiə və təhlükəsizliyi isə daha möhkəm təməllər üzərində qərarlaşıb.

Starmer 2024-cü ilin iyulundan hökumətə rəhbərlik edirdi. Leyboristlər Partiyasının qələbəsi mühafizəkarların 14 illik hakimiyyətinə son qoymuşdu. Növbəti seçkilərdə partiyaya liderlik edib-etməməsi barədə daxili müzakirələrdən sonra eks-baş nazir hələ iyunun 22-də vəzifəsindən getmək niyyətini açıqlamışdı.

İyulun 17-də Leyboristlər Partiyasına yeni lider seçilib. Bu, Böyük Mançesterin sabiq meri və İcmalar Palatasının deputatı, 56 yaşlı Endi Börnemdir. O, iyulun 20-də baş nazir postunda Starmeri əvəz edib.

Börnem ilk rəsmi çıxışında əhalinin əksəriyyətinin həyat şəraitini yaxşılaşdırmağa yönəlmiş islahatlar aparacağını vəd edib. Onun hökumət başçısı kimi imzaladığı ilk sərəncam məhz evsizliklə mübarizəyə aid olub. Yeni baş nazir Londonun Ukraynaya dəstəyini davam etdirəcəyini vurğulayıb və yaxın vaxtlarda Volodimir Zelenski ilə telefon danışığı aparacağını bildirib.

Ötən il Rusiyada məhkəmələr 2 min 78 nəfəri "terrorçuluq" maddələri ilə təqsirli bilib. Bu, əvvəlki illə müqayisədə iki dəfə çoxdur və 1996-cı ildə qüvvəyə minmiş Cinayət Məcəlləsinin qəbulundan bəri qeydə alınan ən yüksək göstəricidir. Bunu "Birinci şöbə" hüquq müdafiə layihəsi “Parubets Analytics” ilə birgə hazırladığı araşdırmada bildirib.

Müqayisə üçün, 2024-cü ildə həmin maddələr üzrə 1 min 21 nəfər məhkum olunub.

Rusiya Ali Məhkəməsi yanında Məhkəmə Departamenti 2025-ci ilə dair rəsmi statistikanı hələ açıqlamayıb. "Birinci şöbə" məlumatları məhkəmə kartotekaları, dövlət qurumlarının press-relizləri və media materialları əsasında toplayıb.

Layihənin hesablamalarına görə, il ərzində Rusiya məhkəmələri Cinayət Məcəlləsinin 205–205.5-ci maddələri üzrə azı 1776 hökm çıxarıb.

Ən çox tətbiq edilən 205.2-ci maddə "terrorçuluğa çağırış", "terrorçuluğa bəraət qazandırma" və ya "terrorçuluğun təbliği" ilə bağlıdır. Bu maddə üzrə həmin 2 min 78 nəfərdən 889-u, yəni təxminən hər iki şəxsdən biri mühakimə olunub.

Məhkumların azı 630 nəfəri Ukrayna vətəndaşı olub ki, bu da ümumi sayın təxminən üçdə birini təşkil edir. Onların arasında həm hərbi əsirlər, həm də mülki şəxslər var.

"Memorial" hüquq müdafiə təşkilatı mühakimə olunan 929 nəfərin işində siyasi motivli təqib əlamətləri müəyyənləşdirib ki, bu da ümumi göstəricinin təxminən 45 faizidir.

Araşdırma müəlliflərinə görə, "terrorçuluq" maddələri üzrə kəsilən cəzalar artıq dövlətə xəyanət ittihamları ilə müqayisə edilə bilər.

Hökmü bilinən məhkumların yarıdan çoxu 15 ildən ömürlük həbsədək cəzaya məhkum edilib. Məhkəmələr 15 nəfərə ömürlük həbs cəzası kəsib.

Bu maddələrlə mühakimə olunan ən gənc şəxsin isə 14 yaşı var.