19 мартта Казанның Вахитов районы мәхкәмәсе активист Андрей Бояршиновны өй сагына җибәрде. Ул Русия җинаять кодексының 205.2 маддәсе 2 бүлеге – террорчылык эшчәнлек кылырга чакыруда, террорчылыкны аклауда һәм пропагандалауда гаепләнә.
Җинаять эше ачылган карарда ("Idel.Реалии"да карарның нөсхәсе бар) әйтелгәнчә, Бояршинов "Андрей Ossian" тәхәллүсе белән 4 мартта "ПротестныйЧат | Казань" Telegram-чатында һәм 9 мартта "Протестная Казань - НетВойне" Telegram-кналында администратор исеменнән хәбәр калдырган. 18 мартта үткәрелгән лингвистик тикшеренү әлеге хәбәрләрдә террорчылыкны аклау күренешләрен ачыклаган.
Нинди хәбәрләр турында сүз барганы әйтелми. Җинаять эшен ФСБның Татарстан идарәсе ачкан.
20 март киченә кыскача хәбәрләр:
- Украинадагы хәрби хәл тәртибе 25 апрельгә кадәр озайтылды. Бу фәрманны Украина президенты Владимир Зеленский имзалады. Киев өлкәсендә 20 марттан 21 мартка кадәр комендант сәгате кертелә. Украина саклану министрлыгы һәм Украина хәрби көчләренең баш штабы, бүген Русия гаскәрләренең Киевка һөҗүм итүләре мөмкин дип хәбәр итте.
- Казан активисты Андрей Бояршиновны Telegramда ике пост өчен террорчылыкны аклауда гаеплиләр. Мәхкәмә аны өй сагына җибәрде. Җинаять эше ачылган карарда әйтелгәнчә, Бояршинов "Андрей Ossian" тәхәллүсе белән 4 мартта "ПротестныйЧат | Казань" Telegram-чатында һәм 9 мартта "Протестная Казань - НетВойне" Telegram-кналында администратор исеменнән хәбәр калдырган.
- Бүген Башкорстанның Добасска җибәрелгән һуманитар ярдәме килеп җитте. Аны тапшыруда Донбасска килгән республика башлыгы Радий Хәбиров та катнашты. Соңрак Радий Хәбиров һәм "ДНР" җитәкчесе Денис Пушилин хезмәттәшлек турында килешү имзалады.
- Башкортстанда Украинадагы сугышта һәлак булган Илмир Гыймалетдинов һәм Владимир Лосевны җирләделәр.
- 20 мартта Украинаның Херсон һәм Каховка шәһәрләрендә яшәүчеләр Русия басып алуына каршы протест белдереп мәйданнарга чыкты. Каховкада яшәүчеләр шулай ук "Бердәм, ирекле Украина!" дигән шигар кычкырып урам буйлап йөреш уздырды. Ике шәһәрне дә хәзерге вакытта Русия хәрбиләре контрольдә тота.
- Украина президенты Владимир Зеленский Мариуполь белән булган вакыйгаларны сугыш җинаятьләре тарихына керәчәк террор дип атады. Бер атна эчендә чолгап алынган Мариупольдан үз көчләре белән якынча 39 мең кеше киткән.
- 20 мартта Казанда “Азатлык” татар яшьләре берлеге активистлары ялгыз пикетларга чыгып Татарстан референдумына 30 ел тулуны билгеләп үтте.
Русия хакимиятләре Азатлык сайтын томалады. Әмма без эшебезне дәвам итәбез. Безне көзге сайтта укый һәм карый аласыз.
Русиянең Украинага каршы сугышында һәлак булган Татарстаннан 22 яшьлек Илнур Гайфетдиновны 20 мартта Кукмара районының Яңа Комар авылында җирләгәннәр, бу хакта “Хезмәт даны” газетасы хәбәр итә.
Гайфетдинов Саба районының Иштуган авылы мәктәбен тәмамлаганнан соң, Киров медицина көллиятендә укыган. 2020 елның 11 ноябрендә хәрби хезмәткә алынган. 2021 елның 12 февраленнән килешү нигезендә Луга шәһәренең 29760нчы хәрби бүлегендә медицина ротасы фельдшеры булып хезмәт иткән.
Украинадагы сугышта һәлак булган Татарстан һәм Башкортстан егетләре турында тулырак безнең сәхифәдә укый аласыз.
Украина халкының якынча дүрттән бере өйләрен ташлап яки илдән күчеп китәргә мәҗбүр булган. Бу хакта БМОның качаклар эше югары комиссары Филиппо Гранди белдерде.
2022 ел башына Украина җирләрендә 41 миллион кеше яшәгән. БМО мәгълүматына күрә аларның өч миллионнан артыгы чит илгә күчкән. 6,5 миллион кеше ил эчендә иминрәк районнарга күченгән.
Алданрак БМОда, Икенче дөнья сугышы чорыннан соң, Русиянең Украинадагы сугышы Европада иң җитди миграцион кризис китереп чыгарды, дип белдергәннәр иде.
Русия гаскәрләре Украинага бәреп кергәннән соң 900дән артык кеше һәлак булган, алар арасында берничә дистә бала да бар. 1,5 мең кеше яраланган. Донецһи һәм Луһански "халык республикалары" дип аталучы төбәкләрдә сугыш дәвамында 200ләп кеше үлгән, 500дән артык кеше яраланган.
БМОның кеше хокуклары идарәсе әйтүенчә, тыныч халыкның күпчелеге зур мәйданнарны зарарлаучы корал, шул исәптән авыр артиллерия, дәррәү ату реактив системнары, ракет һәм һава һөҗүме кораллары куллану нәтиҗәсендә һәлак булган.
Корбаннарның чынбарлыктагы саны күпкә күбрәк булырга мөмкин, чөнки көчле сугыш барган районнардан һәлак булучылар турындагы мәгълүмат соңарып килеп ирешә. БМО миссияләре хезмәткәрләре кешеләр һәлак булган урыннарга барып, андагы хәлләрнең шаһитләрен һәм зыян күрүчеләрне сораштыра алмый.
Статистик мәгълүматлар ачык чыганакларның белешмәләренә генә нигезләнә, сугыш чоры шартларында аларны тикшерү һәрвакытта да мөмкин түгел.