Çərşənbə axşamı, Sentyabr 02, 2014 Bakı vaxtı 06:45

Verilişlər / İslam və demokratiya / Radiodebatlar

Əsl müsəlman toyu necə olmalıdır?

Şəhvət hissi oyatmayan musiqinin səslənməsinə icazə var

Multimedia

Səs
İslam qaydalarına görə, toylar necə olmalıdırlar? Əsl müsəlmanlar evlənəndə hansı formada şənlik etməlidirlər? İslama görə toylar Azərbaycanın toy adətlərindən nə ilə fərqlənir? Doğrudanmı, dini toylarda çalğı və rəqs qadağandır? Bu mövzu “Azadlıq” radiosunun “İnternyus Azərbaycan” təşkilatı ilə birgə hazırladığı “İslam və demokratiya” verilişində müzakirəyə çıxarılıb.

Kənan Rövşənoğlu
İslamşünas yazar Kənan Rövşənoğlu deyir ki, müsəlmanlar toy edərkən nümunə kimi Həzrət Əli ilə Həzrəti Fatimənin toy mərasimi götürürlər:

Həzrət Əlinin toyu müsəlmanlar üçün nümunədir

”Orda elçiliyi Həzrəti Əleyhüssəlam özü eləyir, atasından qızı istəyir. Toy mərasimi də çox sadə keçir. Çox kasıb olan Həzrəti Əli döyüşlərdən əldə etdiyi zirehi satıb toy edir. Bu mərasimdə çalğı olmayıb, qadınlar və kişilərin məclisi təbii ki, ayrı olub”.

İslamşünas bildirir ki, toyla bağlı əsas tövsiyələrdən biri odur ki, mərasim sadə olsun, mehriyyə məbləği az qoyulsun. Ümumilikdə isə müsəlmanlar şəriət qaydalarına diqqət edirlər.

Ancaq harama cəlb etməyən musiqi olar

“Şəriət musiqiyə icazə verir. Amma elə musiqi ki, insanda şəhvət hissləri doğurmasın, insanı harama cəlb etməsin. Hətta bəzi alimlər rəqsi də qəbul edirlər, deyirlər ki, qadınlar qadın qarşısında rəqs edə bilə. Amma yenə də gərək o rəqslər İslamın qadağan etdiyi şahvani hissləri doğurmasın”.

Musiqisiz toya toy demək olmaz

Tarix elmləri namizədi, etnoqraf Esmira Cavadova isə Azərbaycanın zəngin toy adət-ənənələrindən danışır. Deyir ki, çalğısız, musiqisiz keçən mərasimə toy demək olmaz:

“Hələ qədim dövrlərdən Azərbaycanda keçirilən toylara xüsusi musiqiçilər çağırılıb. Qarabağ zonasındakı toylara xüsusi xanəndələr dəvət edilib. Pulu olmayan yoxsul ailələrdə isə zurna-balaban, nağaraynan toyu yola veriblər. Amma toylar heç bir halda musiqisiz keçməyib”.

Esmira Cavadova
Sadəliyə gəlincə, keçmişdə 40 gün 40 gecə toy ediblər. Sonra bu müddət 7 gün-7 gecə olub. Toyun müddəti daha sonra 3 gün və nəhayət 1 günə düşüb. Lakin İslam tələblərində olduğu kimi qədimdə Azərbaycanda da kişilər və qadınların toy məclisi ayrılıqda olub. Müasir dövrdə isə bu tələblər unudulub.

E.Cavadova söyləyir ki, qədim dövrdə gəlinin cihazları siyahısının başında Quranın adı yazılıbmış. Bu adət indi də qalıb. Amma İslam tələbi olan mehr indi verilmir.

Dərviş toyları İslam toyu deyil

Kənan Rövşənoğlu hazırda Azərbaycanda dəbdə olan dərviş toylarının əsl müsəlman toyundan fərqli olduğunu deyir. Onun sözlərinə görə, bu məclislər daha çox sufilərə bağlıdır:

“Dərviş toyunun qaydaları daha sərtdir, daha dindar toyudur. Fərq ondadır ki, dərviş toyunda musiqi olmur, ancaq qaval səslənir, Peyğəmbərə və əhli-beytinə mədhiyyələr söylənilir. Hətta dərviş toylarına gedən musiqiçilər də fərqlənir. Məsələn, “Əhli-Beyt” qrupu özlərini dərviş hesab edirlər. Bəzi qruplar isə yalnız dini mahnılar oxuyur”.

Bir neçə dərviş toyunda olan etnoqraf Esmira Cavadova deyir ki, belə mərasimlərdə qonaqları əyləndirmək üçün müxtəlif oyunlar, gözbağlıcalar təşkil olunur, fala baxılır:

“İndi bizim müasir toylarımızda çox atdanıb-düşürlər. Görün, dini toylarda bunu etmək olarmı? Həm də indiki toylarda çox israfçılığa yol verilir. O qədər yemək olur ki, bunları yemək sağlamlığa xeyir gətirməz”.

Dini toylarda da menyu eyni olur

Kənan Rövşənoğlu deyir ki, müasir toylarda İslamın əsas tələbi olan sadəliyə əməl olunmur:

“Qurani-Kərim deyir ki, yeyin-için, amma israf etməyin. Amma Bakıda keçirilən dini toyların süfrəsi digərlərindən fərqlənmir. Menyu olduğu kimi qalır, təbii, içki çıxarılmaq şərtilə. Hamımız eyni cəmiyyətin nümayəndələrik. Heç kim istəmir ki, başqasından geri qalsın. Bunu isə islamiyyətə dəxli yoxdur”.

İslamşünas da təsdiqləyir ki, bəzi toylara gələn qonaqlar ev sahibinin mömin olmasına rəğmən, özləri ilə içki götürürlər. K.Rövşənoğlu bunu toy yiyəsinin hisslərinə hörmətsizlik sayır.
Bu forum dayandırılıb
Şərhləri sırala
Səhifə (2)
    Növbəti 
Kimdən: Çurban Haradan: Sınmışoğlu
23.05.2011 20:25
vəhabilik-

ABŞ ərəb ölkələrindən istədiyini almaq üçün onları inqilablar yolu ilə devirmək və öz “yetişdirmələrini” hakimiyyətə gətirməyə çalışır: “ABŞ Liviyada demokratiya adı ilə yeni bir işğal siyasəti həyata keçirir. Xaosu idarəetmə nəzəriyyəsi də ABŞ siyasətçiləri tərəfindən hazırlanıb və indi bunu inqilablar adı ilə gerçəkləşdirməyə çalışırlar. Gürcüstanda, Qırğızıstanda ABŞ-ın dəstəyi ilə həyata keçirilən rəngli inqilablar lazımi nəticəni vermədi. Bu isə, Amerikanı öz taktikasını dəyişməyə vadar etdi. İndi ABŞ bu inqilabları diktatura rejimlərinin hakim olduğu ölkələrdə yetişdırılən öz adamlarının əli ilə reallaşdırır. Vaxtilə Osmanlı imperiyasını ingilislər belə dağıtdı. Vəhabilik də ingilislər tərəfindən bu yolla gündəmə gətirildi. Sovet imperiyasını da Qorbaçovun əli ilə dağıtdılar. Bu gün isə ABŞ və İngiltərə köhnə siyasətlərini yenidən tətbiq etməyə başlayıblar.

Kimdən: Yurdsever Haradan: Absurdistan
23.05.2011 12:16
əsil Müsəlman toyunda şərab olmalıdır.

Kimdən: Çurban Haradan: Sınmışoğlu
21.05.2011 19:24
müsəlman toyu:
-borc edirsən.
-şadlq evi danışırsan
-çalışırsan reklamı daha çox olan yer olsun
-kimin toyuna gedib pul yazdırıbsan, hamısını çağırırsan
-hamı gəlir, yeməyə baxır, azlığı-çoxluğu haqda düşünür
-yeyirlər, içirlər, qusurlar
-qızlar, qadınlar oynayır, biri onun anasına, o biri də onun bacısına, arvadına baxır
-çılpaq geyimlilər diqqət mərkəzindədir
-arvadlar subay oğluna qız axtarır
-qızlar ər, oğlanlar arvad axtarır
-toy yiyəsi pulunu çıxardıb-çıxartmayacağını düşünür
-bəy çılpaq geyindirdiyi gəlini reklam elətdirir
-hamı onların axşamkı macərasını gözü qabağına gətirir, pıçıldaşırlar.
-toy qurtarır
-Kriminal verlişi içkili şoferlərin avariyası haqqında sevinclə danışır

-2/3 aydan sora isə evdə ər-arvad, gəlin-qaynana arasında fələstin-israil müharibəsi başlayır...

Kimdən: Qerib Haradan: Qeriblik
01.05.2011 09:18
Muselman toyundan sohbet gedirse,ilk once dinimize eks olan haram ichki ve yemekleri (halal adi ile millete yedizdirilen eslinde haram olan kolbasalar,terkibi donuz qatqisi olan erzaqlar) sufrelerimizden yighishdirmaq,raqqeseleri uzaqlashdirmaq lazim gelir.Her xalqin ozunemexsus adet enneneleri vardir ki,Azeri xalqi da bu adetlerden geri qalmir.Zennimce nigahin ele toy salonunda baghlanmasi gozel adetdir, Milli reqsle Yemeklerin shahi olan Plovun verilmesi kimi bir sira enneneleri misal gostermek olar.Beyin oghurlanmasi adetinin yeniden debe salmaqlighin vacibliyine ehtiyac duyulur.Bezi muselmanchiligha aidiyyati olmayan, son vaxtlar debe salinan gelinin bashi uzerinde choreyin valideynler terefinden kesilmesine nirmenali olaraq fikrim chox pisdir.Chunki,ta qedimden choreyi sufrede Bissmillah deyib kesilerdi,indi bu yersiz adetleri kim,niye gundeme getirirse? -Bir azda yemekden az istifade etmek yerine dusher.Her halda Allah kesilen butun nigahlari uzunomurlu etsin,evlenenler de mehriban ve xoshbext olsunlar.Esasi budur.Hormetle:Qeriblikden Qerib.

Kimdən: Elməddin Haradan: Bakı
28.04.2011 00:30
Kənan Rövşənoğlu kimilər nə məntiqlə Peyğəmbərimizin və əhli-beytin çox acınacaqlı, kasıb, yoxsul, ac vəziyyətdə yaşadığını bildirir???

Axı Allah Quranda Peyğəmbərimizin zəngin olduğunu bildirir: "SƏNI YOXSUL IKƏN TAPIB DÖVLƏTLI ETMƏDIMI?!" Duha-8.

Niyə yoxsul, kasıb, şövqsüz, mədəniyyətsiz, incəsənətsiz həyat yaşamağın müsəlmanlar üçün xeyirli olduğu təlqin edilir??
Cavab

Kimdən: Çurban Haradan: Sınmışoğlu
21.05.2011 19:26
haladır, eliş.
səndən 5/6 nəfər olsaydı, müsəlmanın qabağında duran olmazdı.

Kimdən: Hekari Haradan: Bakı
27.04.2011 15:41
İslamda fərq yoxdur istər azəri olsun istərsə də fars ya ərəb ya da avropa-heç bir fərqi yoxdur musiqi elə musiqidir.Adət-ənənələr isə İslama ziddirsə artıq müsəlman bunlardan uzaq olmalıdır.İslam şəriəti sadəcə bir millətə fərz deyil və heç kimin təsiri altında da deyil.Bu bütün bəşəriyyət üçün fərz şəriətdir.
Cavab

Kimdən: el world Haradan: baki
29.04.2011 22:02
niye tesiri altinda bes qilinc gucuyle yayilan hakimiyet mola rejimi kutleni idare etmek isteyi bunlar hardan ireli gelir eger tesirsiz isllamdisa bu gun ziyaretlqahlardan yiqilan gelirler sizce kime serf eliyir?

Kimdən: el world Haradan: baki
27.04.2011 00:10
salam burda azerbayjan toyundan sohbet gedirse sade toylardan cox uzaqdi eslinde biz hec sade milet de deyilik yuxaridan getmeyi xowlayiriq ) islamda azerbayjanlilar haqinda hecne yazilmiyib deyilmiyib) insanda hiss oyatmiyan musiqiler hansilardi fars musuqileridi?
Cavab

Kimdən: Fuad Kamaloglu
27.04.2011 10:18
El vvorld
İslamda tekce azeriler haqda deyil bütün insanlar haqqında yazılıb
Cavab

Kimdən: Fuad Kamaloglu
28.04.2011 12:31
el vvorld hec kime mecburiyyet yoxdu. Amma beşeriyetin heqiqi nicat yolu yalnız ve yalnız İslamdır
Cavab

Kimdən: el world Haradan: baki
27.04.2011 22:00
indi nece etmeliyik hami muselman olsun muselman edetleriynen getsin?

Kimdən: Hekari Haradan: Bakı
26.04.2011 14:52
Toyun məqsədi evlənəni təbrik etməkdirsə burda ziyafətdən artıq nəyəsə ehtiyac yoxdur.Sadəcə toylardan sərxoş çıxıb qəza törədən sürücülərin sayını hesablasaq artıq müasir azəri toylarının nə qədər zərərli olduğunu görərik.

Kimdən: azerski_ Haradan: Denver
26.04.2011 12:36
Onnansa meqaleni esl Azerbaycan toyu nece olmalidir ederdiniz. Muselmanda toy olmur. Kebin sora qizlar bir otagda kishiler de ayri oturub yimek yeyib gedirler evlerine.

Kimdən: CAVID SABIQUN Haradan: HACIQABUL
26.04.2011 10:28
Salam aleykum. Evvela aktual movzu acdiqlarina gore bu verilisin teskilatcilarina tesekkur edirem. Ikincisi demek isterdim ki, "DİNİ TOY", "DERVİSİ TOY" ve s. kimi ifadeler o qeder de tam ehateli anlayislar deyil. Cunki, İslami metinlerde ve ya konkret olaraq termin kimi bele anlayislar movcud deyil. Bundan elave eyer bir movzu muzakire olunursa, onun hansi cercivede muzakire olunmasi deqiqlesdirilmelidir. Movzu islamla elaqeli oldugu ucun ona İslami qiymet verilmelidir. Beleki sohbet muselmanin her hansi isi nece yerine yetirmesinden sohbet gedirse elbette ki cavab bele olmalidir Allahin buyurdugu kimi. Bu buyruq ve gosterisler ya Qurani-Kerimden ya da Sunneden goturulmeli ve ozunu muselman sayan her kesde buna tabe olmalidir. Bu verilisde bu telebler qismen temin olunub amma catismamazliqlarda vardir. O da , bundan ibaretdir ki, İslamla elaqeli movzular muzakire olunursa, qedim adet eneneler delil ve ya menbe kimi istifade olunmamalidir. Misalcun kiminse 40 gu-40gece veya "daha muasir" 7 gun- 7gece toy caldirmasi o keslerin sohretperestlik xesteliyine mubtela olmasindan ve tekebburluyunden xeber verir. Bu gunumuze gelince bu toy merasimilerinde xalqi turk olan ve dini İslam olan ve ya bele zenn edilen ehalinin bu iki prinsiplere ne qeder "sadiq" olmasi gun kimi aydindir. Sonda movzunun sualina cavab olaraq deyim ki, esl muselman toyu bele olmalidir: 1 esas meqsed olan aile qurulusu sonuncu siralardan birinciye getirilmelidir. Yoxsa bu gun ki kimi ailenin teskil olunmasinda esas unsur olmali olan bey ve gelinin exlaqi veziyyeti arasdirilmadan ve ya islah olmadan butun meqsed yonelir basdan basa israf olan toy merasiminin teskili ( mumkun olduqca tem-teraqli ) lazimsiz avropa adet enenelerini yansilamaq ucun tort, spirtli ickiler, yene de avropadan gereksiz olaraq exz edilen ve exlaqsizliq numayis etdiren musiqici ve musiqiler ve s. bu kimi seylerin toyda icra edilmesine. halbuki esas mesele yeni evlenecek sexslerin exlaqi davranislarinin islah olunmasi daha onemli olmali ve toya xerclenen lazimsiz xerclerin evezine evlenecek sexslere gelecek yasayislarini qurmalari ucun onlara menevi yardimla birge maddi yardimlar edilse her halda bu islama uygun olar. Toyun esas menasi iki neferin aile qurmasidir bu meseleye cox ciddi yanasilmalidir. Musiqiye gelince evvela İnsan meneviyyatina menfi tesir eden, exlaqa zidd olan ve sozlerde sirk kufr ve s. ifade eden musiqileri ifa etmek ve dinlemek haramdir elave olaraq namehrem kisi ve qadinlarin bir yerde bulunmasi ve reqs etmesi ve umumiyyetle haram meclislerde istirak etmek haramdir. SONDA MUSELMANLARA ALLAHİN HOKMUNU CATDİRMAQ İSTERDİM. ALLAH QURANDA BUYURUR: (Ya Rəsulum!) De: “Əgər siz Allahı sevirsinizsə, mənim ardımca gəlin ki, Allah da sizi sevsin və günahlarınızı bağışlasın. Allah bağışlayandır, mərhəmətlidir!”
(ali-İmran - 31)
Səhifə (2)
    Növbəti 

Müzakirəyə sən də qatıl!

Dini Qurumlarla İş üzrəKomitəyə Mübariz Qurbanlının təyinatına nə deyirsiz?

Prezident İlham Əliyev əvvəlki sədr Elşad İskəndərovun yerinə YAP Siyasi Şurasının üzvü Mübariz Qurbanlını Dini Qurumlarla İş üzrə Komitəyə sədr təyin etməsi bu sahədə vəziyyətə necə təsir edə bilər?

7 şərh

Div: Bir gun Shir meshede tulkunu tapir ve ona söyleyir sene yeni vezife verirem. ... davamı

İslam haqda bildiklərini yoxla!

Question image

Bu, dindir, ya mövhumat? (Viktorina)

Gündəlik həyatda rastlaşdığımız bir çox alışqanlıqlar, davranışların dinlə - İslamla bağlı olduğunu düşünənlər çoxdur. Bunların hansıları həqiqətən islama söykənir, hansıları isə sadəcə mövhumat və ya başqa şeylərlə bağlıdır? Biliyinizi yoxlayın.

BUNLARA DA BAX