Keçid linkləri

logo-print
2016, 04 Dekabr, bazar, Bakı vaxtı 10:23

Əli Şirin Şükürlü yeni yaratdığı ədəbi cərəyanı Oxu Zalında təqdim edir


Şair Əli Şirin Şükürlü.

Şair Əli Şirin Şükürlü.

YENİ ƏDƏBİ CƏRƏYAN: ƏDƏBİ SUPREMATİZM BARƏDƏ QISA MƏLUMAT.

Suprematizm (lt. - ən yüksək, son) – təsviri sənətdə bir cərəyan olub, həndəsi fiqurların və anlayışların ( kvadrat, üçbucaq, dairə və s.) abstaksiyasından rəsm əsərlərində istifadə texnikasıdı və əsası 1910-cu ildə K. Maleviç (“Qara kvadrat” rəsm əsəri və s.) tərəfindən qoyulmuşdu.

Uzun illər həndəsi fiqurların, eyni zamanda digər populyar elmi anlayışların və elm sahələrinin (Ehtimal nəzəriyyəsi, Qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsi, Nisbilik nəzəriyyəsi və s.) fəlsəfəsindən istifadə edərək qələmə aldığımız intellektual təmayüllü bədii mətnlər artıq Ədəbi Suprematizm ədəbi cərəyanının yaranmasını zəruri edir.

Hörmətlə, Əli Şirin Şükürlü Sayad

Buna da bax: Əli Şirin Şükürlü. Əzab və həqiqət

.

ƏDƏBİ SUPERMATİZMƏ ÖRNƏK ÜÇ ŞEİR

Məkan cazibəsi və ya yeni qravitasiya qanunu

Bir iş var:

o, nə vaxtsa olduğu məkanlara

qayıtmağı çox sevir.

Hətta o məkanlarda

“darıxma anları” yaşansa da arabir.

Yaxşı ki,

zamandan fərqli, məkan boyu

gerçək səyahət edə bilir adamlar.

Yoxsa elə zaman kimi

məkan barədə də yalnız ehtimal və fəlsəfələrlə

dolub-daşardı “düşüncə sandıqları”.

Bir iş də var:

məkan kimidi adamlar da.

Çıxıb gedəsən hərdən, çıxıb gedəsən

təkcə məkanlardan yox,

elə adamlardan da.

Sonra yenidən qayıdasan

getdiyin məkanlara və getdiyin adamlara.

Daha bir iş də var:

nəsə qalır adamdan

getdiyi məkanlarda və getdiyi adamlarda,

nəsə qalır yoxluğundan savayı.

Nəsə qalır daima geriyə səsləyən, qravitasiya təsirini

uzaqlıqların belə zərrəcə azalda bilmədiyi nəsə –

dəqiq adını tapmaq çətin olur çox zaman.

Qayıtmağı sevdiyi şəhərlərin birində

otel bələdçisi gözəl xanım

nəzakətlə, amma yad adam kimi

qarşıladı onu əvvəlcə. Sonra

tanıyıb gülümsədi və rəfdəki kitabı göstərdi;

iki il əvvəl avtoqrafla otelə bağışladığı,

üz qabığının arxa hissəsində fotosu.

... – 15.11.2016

Buna da bax: "Qara kvadrat" rəsminin altından sürpriz çıxdı

.

Qara kvadrat

“Qara kvadrat” rəsm əsərinə istinad olunub

Düz bir əsrdən çox neçə-neçə heyranlıqla dolu baxışları

keçmişin qaranlıq uçurumuna yuvarladan rəsm əsəri:

Ağ kvadrat kətan üzərində qara kvadrat, ölçüsü – 79.6 x 79.5.

Tərəflər arasında fərq cəmi 0.1(sıfır bir) – fərq olmalı deyildi axı -

sıfır tam onda bir qədər fərq hardan ağlına gəldi, ustad Maleviç,

heç nə mütləq deyil yəni?

Kazemir Malevichin çəkdiyi məşhur "Qara kvadrat" rəsm əsəri.

Kazemir Malevichin çəkdiyi məşhur "Qara kvadrat" rəsm əsəri.

“Qara kvadrat” yazıb, xeyli susuram

baxışlarımı zilləyərək dördkünc vərəğin ağ hissəsinə.

Az sonra yazılan mətn tədricən

dördbucaqlıya bənzər fiqura tamamlanacaq yəqin...

Və ağ vərəq üzərində dördkünc həndəsi fiqur.

“Həyat kvadratdır” –

hər şey çərçivədə deməli, ustad Maleviç;

dördkünc pəncərələrdən boylanır, dördkünc qapılardan çıxıb,

dördkünc yollarla dördkünc qismətlərə, dördkünc qədərlərə

üz alır dördkünc adamlar.

Sonda, lap sonda isə dördkünc qeyri-müəyyənlik,

sondakı, lap sondakı qeyri-müəyyənliyi deyirəm - qapqara, -

bəmbəyaz dünya işığının itdiyi mək(z)an(r),

yeni başlanğıc bir adı.

Ki

təkcə həyat dördkünc deyil yəni.

Çərçivə

daha çox pəncərələri xatırladar adama,

bir də pəncərə şüşəsində

divardan asılmış rəsm əsərlərinə bənzəyən

tanış üzləri;

sevinc, kədər, heyrət, ümid, ümidsizlik boylanır

çərçivələrdən, bəzən də çəkinə-çəkinə intihar –

uçmaq ehtirasından doğulan qədər. bəzən də intihar...

və çiliklənmiş pəncərə şüşəsi çərçivəsindən qopub ayrılan, -

bu mənzərə isə

“Qara kvadrat”ın tərsini təsvir edən

rəsm əsərinə bənzədi deyəsən.

Nə qədər insan doğulur, nə qədər adam ölür,

ağ gündüzü qara gecəyə, qara gecəni ağ gündüzə daşıyan

sizif əzablı, sizif sevincli

dördkünc

ağ adamlar, qara adamlar, qırmızı, sarı adamlar,

doğulan-ölən adamlar,

hamısı eyni taleli – azacıq fərqlə,

fərq cəmi sıfır tam onda bir.

Ağ kvadrat kətan üzərində qara kvadrat;

anladı, ustad Maleviç, hamı anladı

hər şey çərçivədə və heç nə mütləq deyil yəni,

təkcə fonda təsviri verilmiş

ağappaq, bəmbəyaz və məna ilə dolu boşluqdan savayı -

o da çərçivədə.

O da çərçivədə!

O da çərçivədə?

... – 18.10.2016

Buna da bax: Düşündüm, düşündüm... və şeir yazdım

Üç fərziyyə

Bir neçə günlük yoxluğun

bir həqiqəti anlatdı mənə;

varlığın yox olması deyilmiş ölüm,

ölüm – yoxolmanın varlığı imiş.

Sonra üç fərziyyə gəlir ağlıma:

I fərziyyə: mən yoxam.

Sən gözləyirsən. Qadın daha çox gözləntidi axı.

Çox gözləyirsən dönüşümü, lap çox. Anlayanda dönüşüm

hər dəfə dönüşüdü yoxluğumun, uzun-uzadı şəkillərimə

baxmağa başlayırsan gözü yaşlı, sığal çəkirsən bəzən

paltarlarıma. Gecələr bağrına basıb yastığımı hönkürürsən, -

belə olur adətən. Sonra yavaş-yavaş yoxluğumla danışmağa,

dərdləşməyə alışırsan... hər nəsə.

Əməlli başlı öyrəşirsən Yoxluğuma.

II fərziyyə: sən yoxsan,

daha doğrusu, varsan yoxluq şəklində.

Qayıdıram hardansa, fərqi yox, işdən, gəzintidən

və sairə. Kişi də ki daha çox qayıdışdı axı – bunu

deməmişəm deyəsən. Açarı uzadıram qapının kilidinə...

yoxluğun açır qapını, əlimi uzadıram - yoxluğun yandırır işığı.

Masanın arxasına keçmirəm. Hələ bir müddət alışa bilmirəm

yad olan Yoxluğuna – isinişmək lazımdı görünür onunla.

Yatağıma uzanıram, qollarım çarpazlanır sinəmdə məsafə olmadığından

sinəmlə qollarım arasında; yoxluğunu qucaqlayıram hər gecə beləcə.

III fərziyyə: mən də yoxam, sən də.

Nə sən gözləyirsən dönüşünü yoxluğumun,

nə də mən qucaqlayıram yoxluğunu.

Ya əbədi itiririk bir-birimizi,

ya da əbədi qovuşur bir-birinə

varlığı yoxluğumuzun.

Hər üç fərziyyə bu qədər bəsit sadəcə;

bütün yoxluqlarla olduğu kimi. Amma

anladığım həqiqət çox dahiyanə idi, əzizlərim:

varlığın yox olması deyilmiş ölüm,

ölüm – yoxolmanın varlığı imiş.

... – 03.06.2016

Günün bütün mövzuları

Şərhləri göstər

XS
SM
MD
LG